Historyk: Część Kujaw i Pomorza na niepodległość czekała dłużej, niż do 1918 roku

Przejęcie Bydgoszczy przez władze polskie. Powitanie gen. Józefa Dowbor-Muśnickiego i generalicji przez ludność cywilną. 01.1920 r. (Wojskowe Biuro Historyczne, sygn. K-28-30) za: Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

11 listopada 1918 roku to symboliczna data odzyskania przez Polskę niepodległości. – Warto pamiętać, że jej zdobywanie było procesem, trwającym kilka lat. Niektóre rejony naszego województwa musiały na wolność poczekać – mówi dr Przemysław Wójtowicz z Instytutu Pamięci Narodowej.

– Do nas ta niepodległość dotarła de facto w trzech fazach: najpierw zawitała w okolice Włocławka, już właśnie w listopadzie 1918 roku, ale pozostałe regionu Kujaw i Pomorza musiały na nią czekać kilka miesięcy, kilka lat. Kolejna grupa ziem, do których zawitała niepodległość, to były okolice Inowrocławia: tam na początku 1919 roku, wraz z dotarciem wojsk powstańczych – powstania wielkopolskiego – tłumaczy. – Natomiast Bydgoszcz, Toruń i ziemie położone na północ od tych dwóch wielkich miast na tę niepodległość musiały czekać najdłużej, do 1920 roku.

Podkreśla także, że wyzwolenie po 123 latach zaborów było możliwe dzięki niezłomności pokoleń bohaterów narodowych, ale i zwykłych ludzi.

– Nie możemy zapominać oczywiście o powstaniach narodowych, które były w XIX wieku, ale i o takich rzeczach, które wydają się nam być może trochę „nieefektowne”, jak praca u podstaw, praca organiczna, budowa polskiego gospodarki, polskiego przemysłu, które miały miejsce pod zaborami – to również były istotne elementy, które ostatecznie złożyły się na to, co jest potrzebne do funkcjonowania polskiego państwa – mówi. – Pamiętajmy chociażby o fenomenie Galicji – mimo że nie było jeszcze formalnie państwa polskiego, tam dzięki pewnym możliwościom funkcjonowały polskie wyższe uczelnie: Politechnika we Lwowie czy Uniwersytet Krakowski, gdzie można było studiować w języku polskim – i to była kuźnia kadr – wskazuje.

11 listopada 1918 roku to symboliczna data odzyskania przez Polskę niepodległości. Tego dnia zawarto rozejm w Compiegne, kończący I wojnę światową. Dzień wcześniej zaś do Warszawy przybył Józef Piłsudski, a społeczeństwo polskie ogarnął powszechny entuzjazm i patriotyczne poruszenie.