250. rocznica urodzin wybitnego językoznawcy Samuela Bogumiła Lindego

2021-04-24, 15:12  Katarzyna Prętkowska/Redakcja/PAP
Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska

Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska

Linde, to obok Mikołaja Kopernika jedna z najznakomitszych postaci w historii Torunia. Pod pomnikiem naukowca przy Książnicy Kopernikańskiej złożono kwiaty, ale na tym obchody rocznicowe się nie kończą.

- Samuel Bogumił Linde stworzył monumentalny, pierwszy słownik języka polskiego - przypominał prof. Radosław Sioma z Instytutu Literaturoznawstwa UMK, członek kapituły Nagrody im. Lindego.

- To jest sześciotomowy słownik, dość duży, jak na ówczesne czasy. Około 60 tys. haseł, w przeważającej mierze czerpanych z polszczyzny potocznej. Powstał z uwzględnieniem najnowszych trendów językoznawczych. To jest taka solidna, z jednej strony, szczegółowa, benedyktyńska, a z drugie strony nowoczesna praca słownikowa, która późnej będzie wzorem dla podobnych słowników tego typu języków słowiańskich - mówi prof. Sioma.

- Samuel Bogumił Linde - człowiek, który urodził się w naszym mieście. Tutaj rozpoczął swoją obecność w najważniejszym dla niego czasie życia, czyli w twórczości. Dlatego wspominamy rocznicę jego urodzin, pamiętamy o nim co roku, ponieważ jest patronem literackiej nagrody dwóch miast partnerskich: niemieckiej Getyngi i polskiego Torunia - mówi Michał Zaleski, prezydent Torunia.

Z okazji 250. rocznicy urodzin językoznawcy, dwukrotnie: 15 i 22 maja, odbędzie się Historyczny Rajd Rowerowy śladami S. B. Lindego organizowany przez Stowarzyszenie Go Sport. W maju i czerwcu Galeria Rusz na swoich bilbordach oraz w pojazdach komunikacji miejskiej przygotuje akcję plastyczną pod hasłem „Słownik Lindego wg Galerii Rusz”.

Samuel Bogumił Linde: ROCZNICA



Samuel Bogumił Linde, syn imigranta ze Szwecji Jana Jacobsena Lindego, urodził się w Toruniu w 1771 roku, w nieistniejącej już dziś kamienicy na Małych Garbarach. Był najmłodszym synem Jana Jacobsena Lindego, imigranta ze Szwecji, ślusarskiego majstra i rajcy miejskiego. W naszym mieście kształcił się w Szkole Nowomiejskiej oraz w protestanckim Gimnazjum Akademickim. Następnie studiował teologię i filologię w Lipsku. Dziełem jego życia jest 6-tomowy Słownik języka polskiego - pierwszy jednojęzyczny słownik polszczyzny. Zawierał on 60 tys. haseł. Praca nad nim trwała 10 lat, a wydawano go w latach 1807–1814. Jak podają źródła, wysiłek ten odbywał się „tak kosztem jak osobistym trudem" (Joanna Olkiewicz Od A do Z, czyli o encyklopediach i encyklopedystach). Warto zwrócić uwagę, że Linde wyprzedził samych braci Grimm, którzy swój renomowany słownik języka niemieckiego zaczęli wydawać dopiero w 1854 roku. Dzieło Lindego miało kilka wznowień i odegrało ważną rolę kulturotwórczą w pozostającej pod zaborami XIX-wiecznej Polsce.

Co ważne, Samuel Bogumił Linde nie ograniczał się wyłącznie do działalności o charakterze naukowym. Brał także czynny udział w życiu politycznym. Leżały mu na sercu również kwestie związane z nauczaniem. Był m.in. członkiem Izby Edukacyjnej, zajmującej się sprawami oświaty Księstwa Warszawskiego, a także jednym z organizatorów i pierwszych wykładowców Uniwersytetu Warszawskiego. Zmarł w 1847 r.

Relacja Katarzyny Prętkowskiej

Kultura

Transformacja trumny w obiekt architektoniczny. Do tej pracy nawiązuje tytuł bydgoskiej wystawy

Transformacja trumny w obiekt architektoniczny. Do tej pracy nawiązuje tytuł bydgoskiej wystawy

2025-12-15, 16:13
Największe przeboje i świąteczne utwory. KOMBII i Białe Święta w toruńskich Jordankach

Największe przeboje i świąteczne utwory. KOMBII i „Białe Święta" w toruńskich Jordankach

2025-12-15, 10:50
Krawcowa dzień i noc szyje nowe stroje. Muszą być gotowe na koncert bożonarodzeniowy [zdjęcia]

Krawcowa dzień i noc szyje nowe stroje. Muszą być gotowe na koncert bożonarodzeniowy [zdjęcia]

2025-12-14, 14:15
Poszukiwanie miłości i jednorazowości. Wystawa w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu [zdjęcia]

Poszukiwanie miłości i jednorazowości. Wystawa w Centrum Sztuki Współczesnej w Toruniu [zdjęcia]

2025-12-14, 12:00
Kathia odebrała nagrodę im. Grzegorza Ciechowskiego za piękny i szczery manifest kobiecości

Kathia odebrała nagrodę im. Grzegorza Ciechowskiego za piękny i szczery manifest kobiecości

2025-12-13, 20:47
Kobieta z wielką klasą, trochę z innego świata. Dziennikarka PR PiK wspomina zmarłą Magdę Umer

„Kobieta z wielką klasą, trochę z innego świata”. Dziennikarka PR PiK wspomina zmarłą Magdę Umer

2025-12-12, 19:23
Toruńska szopka na wystawie w Watykanie. Beleniści przygotowali Dom Kopernika [zdjęcia]

Toruńska szopka na wystawie w Watykanie. Beleniści przygotowali „Dom Kopernika" [zdjęcia]

2025-12-12, 17:40
Młodość spędził w Bydgoszczy, pracował w naszym radiu 110 lat temu urodził się Jeremi Przybora [nagranie]

Młodość spędził w Bydgoszczy, pracował w naszym radiu! 110 lat temu urodził się Jeremi Przybora [nagranie]

2025-12-12, 13:15
Piąta części książki Bydgoszcz, jaką pamiętam. Zaczęło się od Zbigniewa Raszewskiego

Piąta części książki „Bydgoszcz, jaką pamiętam". Zaczęło się od Zbigniewa Raszewskiego

2025-12-12, 10:50
Legendarny zespół Republika na Dniach Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu

Legendarny zespół „Republika" na Dniach Grzegorza Ciechowskiego w Toruniu

2025-12-12, 08:30
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę