Bydgoskie akordeony można podziwiać w Ostromecku! Przyjechały z Częstochowy

Na zdjęciu: Alicja Dużyk - kurator wystawy, Roman Kryst (z prawej strony) - właściciel zbioru zabytkowych instrumentów; Andrzej Gawroński - kierownik sekcji Dziedzictwa Kulturowego i Lokalnego w ZPP Ostromecko./fot. Pałac Ostromecko/Facebook

Tworzona w Pałacu Nowym w Ostromecku stała wystawa instrumentów bydgoskich pn. „Skład Sommerfelda” wzbogaciła się o 11 akordeonów wyprodukowanych w Bydgoskiej Fabryce Akordeonów. Instrumenty pochodzą ze zbiorów państwa Romana i Grażyny Krystów z Częstochowy.

Instrumenty pochodzą z lat 50 i wyprodukowane zostały w Bydgoskiej Fabryce Akordeonów, która działała w mieście w latach 1953-1972 i wypuściła na rynek 230 tys. instrumentów takich marek jak Echo, Orlik, Carmen czy Kujawiak. Wśród prezentowanych instrumentów będzie także biały kruk – akordeon Carmen z numerem fabrycznym 0001.

Akordeony staną obok innych zacnych eksponatów "Składu Sommerfelda". Dlaczego Sommerfelda? Brunon Sommerfeld to jedna z ważniejszych postaci w historii bydgoskiej produkcji instrumentów. W latach 1905 -1939 prowadził fabrykę i skład fortepianów. […] W czasie okupacji niemieckiej został zarządcą komisarycznym słynnej Wielkopolskiej Fabryki Instrumentów Muzycznych w Bydgoszczy.

WFIM rozpoczęła działalność niedługo po tym jak Julian Gustaw Kielbich w roku 1906 przeniósł się do Bydgoszczy i zamieszkał przy ulicy Granicznej 12. Następnie Kielbich objął kierownictwo warsztatu instrumentów muzycznych w firmie Carla Voita przy ul. Dworcowej, a przy ul. Granicznej prowadził mały warsztat naprawy instrumentów dętych.

W roku 1911 posiadał własny zakład przy ul. Łokietka 20. Przeniósł go w roku 1914 na ul. Królowej Jadwigi 16 (obecnie nr 21). Przy produkcji instrumentów smyczkowych, szarpanych, dętych blaszanych i drewnianych pracowało 14 osób. Był to wówczas jedyny taki zakład w Bydgoszczy i Wielkopolsce. Od roku 1920 firma istniała pod nazwą „Pierwsza Wielkopolska Fabryka Instrumentów Muzycznych`. Produkowano instrumenty doskonałej jakości, które cieszyły się uznaniem w całej Polsce. Zaopatrywano w nie wiele orkiestr wojskowych i cywilnych. Klientami byli również Niemcy, Czesi, Węgrzy i zapewne także muzycy oraz zespoły muzyczne innych państw.

Firma Juliana Kielbicha zdobyła wiele nagród i dyplomów, a w roku 1929, na Powszechnej Wystawie Krajowej w Poznaniu przyznano jej „Mały medal złoty` za jakość i wygląd instrumentów dętych drewnianych. W czasie okupacji niemieckiej fabryka była pod komisarycznym zarządem Brunona Sommerfelda. W tym zakładzie nadal pracował Jan Kielbich, współpracując z fabryką i hurtownią artykułów muzycznych Otto Schlüslera w miejscowości Markneukirchen.

Po II wojnie światowej Jan Kielbich nadal prowadził fabrykę, która w roku 1948 uległa likwidacji. Bydgoska Fabryka Akordeonów, założona po II wojnie światowej, przez wiele lat produkowała akordeony projektu Juliana Kielbicha. Po likwidacji fabryki - Jan Kilebich prowadził warsztat naprawy instrumenetów do 1971.

Oprócz pianin wytworzonych w fabryce Sommerfelda, w ostromeckiej kolekcji fabryce znajdą się m.in. fortepian skrzydłowy Wiszniewskiego z połowy XIX w., a także pianina innych bydgoskich producentów – Wilhelma Jehnego czy Kazimierza Chamskiego. […] Ale Skład Sommerfelda to nie tylko instrumenty klawiszowe – są tutaj także m.in. instrumenty dęte blaszane, w tym puzon i saksofon tenorowy wyprodukowane w Bydgoszczy.

Jeszcze słowo o właścicielu zbiorów, z których pochodzi wspomniane 11 bydgoskich akordeonów.

Roman Kryst jest kierownikiem i liderem założonej przez siebie w 2002 roku Częstochowskiej Kapeli Biesiadnej „Grupa Romana”. Uprawia muzykę inną niż słyszymy na przeglądach akordeonowych, tak zwany „folklor miejski” (własne teksty i muzyka ). Kapela jest laureatem wielu festiwali i przeglądów w Polsce, zdobywcą Certyfikatu „Najlepsze w Polsce/The Best in Polan”. Jest również instruktorem i choreografem zespołów folklorystycznych, oraz instruktorem w przedszkolu. Roman to również kapelmistrz Orkiestry Dętej, ceniony juror na różnych festiwalach i przeglądach. Inicjator i koordynator wielu imprez kulturalnych między innymi „Zjazdu Świata Akordeonu” czy też „Festiwalu Kapel folkloru Miejskiego” Za działalność na rzecz rozwoju kultury wielokrotnie nagrodzony : „Mecenas Kultury 2014” , „Człowiek Roku Częstochowy i Powiatu Częstochowskiego 2014”, honorową odznaką „Zasłużony dla Kultury” nadana przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, srebrna i następnie złotą odznaką „Za Zasługi dla Województwa Śląskiego” przyznaną przez Sejmik Województwa Śląskiego, oraz „Złotym Krzyżem Zasługi” przyznanym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wyróżnienie w konkursie „Jurajski Produkt Roku” jako osoba zasłużona dla rozwoju i promocji regionu.