Zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz, autor muzyki m.in. do „Kanału” Wajdy [nagranie archiwalne]

2020-09-15, 17:23  PAP
W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Fot. Pixabay

W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Fot. Pixabay

W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Należał do generacji muzyków, która rozpoczynając swą działalność po wojnie, dała fundamenty życiu muzycznemu w naszym kraju. Krenz jest m.in. autorem muzyki do "Kanału" Andrzeja Wajdy, "Eroiki" i "Zezowatego szczęścia" Andrzeja Munka.

– Byłem dzieckiem szczęścia i nie mogę narzekać na los, który mi otwierał przeróżne drzwi do mojej tak zwanej kariery - powiedział w rozmowie z Elżbietą Markowską, byłą dyrektor Programu 2 Polskiego Radia, Krenz.

– Przeżyłem trzy czwarte tego stulecia, i im większy ten bagaż przeszłości, im więcej spojrzenia na wszystkie wydarzenia, dobre i złe, to wszystko razem tworzy refleksje. Trudno tu o jakieś jednoznaczne wnioski, ale ja bym powiedział w przeciwieństwie do wielu ludzi, którzy mówią: o Boże jak bym chciał jeszcze raz być młodym, mówię bez kokieterii, że nie chciałbym być jeszcze raz młodym i czynić te wszystkie błędy, te wszystkie poszukiwania. Mnie się wydaje, że człowiek z perspektywy wielu, wielu lat ma normalne i coraz prawdziwsze spojrzenie na życie - dodał.

Ocenił, że kiedy skończyła się wojna, to jego pokolenie muzyków "powołane było przez los do tworzenia tego wszystkiego, co właściwie zniszczyła wojna i powstanie".

Jan Krenz urodził się 14 lipca 1926 roku. Podczas okupacji kształcił się pod kierunkiem Zbigniewa Drzewieckiego (fortepian) i Kazimierza Sikorskiego (kompozycja). W latach 1945-47 odbył studia muzyczne w klasie dyrygentury u Kazimierza Wiłkomirskiego i w klasie kompozycji u Sikorskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi, uzyskując na ich zakończenie dyplom z odznaczeniem.

Debiutował w Filharmonii w Łodzi 6 stycznia 1946 r. W latach 1947-49 zajmował stanowisko dyrygenta Filharmonii Poznańskiej, w latach 1949-1951 związany był z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, gdzie współpracował do z Grzegorzem Fitelbergiem.

Lata 1953-67 to intensywna działalność na czele WOSPR, obejmująca nagrania, koncerty, liczne prawykonania dzieł polskich kompozytorów, stały udział w festiwalach Warszawska Jesień oraz wyjazdy zagraniczne, które uczyniły tę orkiestrę zespołem znanym i cenionym na świecie. W roku 1963 odbyło się triumfalne i najdłuższe w dziejach polskich orkiestr tournée WOSPR (55 koncertów) przez ówczesny Związek Radziecki, Mongolię, Chiny, Japonię aż po Australię i Nową Zelandię.

W latach 60. pełnił funkcję I dyrygenta Orkiestry Denmarks Radio w Kopenhadze, co było wynikiem sukcesów odniesionych w Skandynawii. Lata 1968-73 to współpraca z Teatrem Wielkim w Warszawie i premiery, które zapisały się w historii polskiej opery, m.in. "Otello", "Elektra" i "Borys Godunow".

Był także dyrygentem orkiestry Danmarks Radio w Kopenhadze, współpracował z orkiestrą Yomiuri Nippon Symphony w Tokio oraz prowadził gościnnie takie zespoły, jak Berliner Philharmoniker, Staatskapelle Dresden, Filharmonia Leningradzka, Concertgebouw Orchestra w Amsterdamie.

W 1979 r. podpisał trzyletni kontrakt jako Generalmusikdirektor w Bonn. Powiększył Orchester der Beethovenhalle do 122 muzyków i wystawił m.in. trzyaktową wersję Lulu Berga i Straszny dwór Moniuszki z czołowymi polskimi wykonawcami. Jako kompozytor debiutował w czasie okupacji "Kwartetem smyczkowym" na prywatnym koncercie konspiracyjnym. Uprawiał twórczość kameralną, wokalną i symfoniczną.

W latach 80. – po piętnastoletniej przerwie – znów powrócił do kompozycji ("Missa breve", "Musica da camera", "Epitaphion", "II Symfonia", "Sinfonietta per fiati", "III Symfonia"). Od 1983 do 1985 współpracował z Radiem Holenderskim w Hilversum. Uczestniczył regularnie w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", otrzymując dwukrotnie - w 1969 i 1974 - Nagrodę "Orfeusza" za wykonania muzyki polskiej, oraz w festiwalach w Edynburgu, Bergen, Pradze, Montreux, Osace i Wiedniu.

We wrześniu 2005 objął stanowisko dyrektora artystycznego i I dyrygenta Filharmonii Krakowskiej, które piastował do lipca 2008.

Jest autorem muzyki teatralnej i filmowej (m.in. do filmów "Kanał" Andrzeja Wajdy oraz "Eroica" i "Zezowate szczęście" Andrzeja Munka).

Krenz był laureatem wielu nagród, m.in. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (1952), Nagrodę Państwową II stopnia (1955), Nagrodę Muzyczną miasta Katowic (1957), dwukrotnie Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1968 i 1996), Nagrodę Państwową I stopnia (1972), Nagrodę "Diamentowa Batuta" z okazji 70-lecia Polskiego Radia (1995), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2005) oraz liczne międzynarodowe nagrody za nagrania płytowe. W 2011 otrzymał nagrodę honorowego Koryfeusza Muzyki Polskiej, przyznawaną przez Instytut Muzyki i Tańca.

W 2018 otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi.

Informację o śmierci kompozytora potwierdziła Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach. Jan Krenz urodził się 14 lipca 1926 roku we Włocławku.

Rozmowa archiwalna Ewy Dąbskiej z Janem Krenzem

Kultura

Zmarł Leon Piesowocki, artysta Armii Andersa. Część prac przekazał bydgoskiemu muzeum

Zmarł Leon Piesowocki, artysta Armii Andersa. Część prac przekazał bydgoskiemu muzeum

2024-02-21, 20:05
Voices of Cosmos, czyli astronomia plus muzyka elektroakustyczna. Finał projektu w CSW Toruń

Voices of Cosmos, czyli astronomia plus muzyka elektroakustyczna. Finał projektu w CSW Toruń

2024-02-21, 13:57
Hollywood w Mogilnie. Na ekranie amerykańskie filmy, w restauracji menu zza oceanu

Hollywood w Mogilnie. Na ekranie amerykańskie filmy, w restauracji menu zza oceanu

2024-02-21, 11:50
Były minister kultury broni wielkich toruńskich inwestycji. Obecny resort odpowiada

Były minister kultury broni wielkich toruńskich inwestycji. Obecny resort odpowiada

2024-02-20, 07:00
Ogniste zakończenie urodzin Kopernika. O astronomie było głośno przez cały rok [wideo, zdjęcia]

Ogniste zakończenie urodzin Kopernika. O astronomie było głośno przez cały rok [wideo, zdjęcia]

2024-02-19, 21:00
Kopernik i kosmos na plakacie. Symboliczne zamknięcie roku astronoma w Toruniu [zdjęcia]

Kopernik i kosmos na plakacie. Symboliczne zamknięcie roku astronoma w Toruniu [zdjęcia]

2024-02-19, 16:21
Poranek Muzyczny w Filharmonii Pomorskiej. Seniorzy uczcili rocznicę urodzin Oskara Kolberga [zdjęcia]

Poranek Muzyczny w Filharmonii Pomorskiej. Seniorzy uczcili rocznicę urodzin Oskara Kolberga [zdjęcia]

2024-02-19, 11:43
Wiosna nie tylko za oknem, ale też na deskach teatru. Wiosenny festiwal w Grudziądzu

Wiosna nie tylko za oknem, ale też na deskach teatru. Wiosenny festiwal w Grudziądzu

2024-02-18, 21:19
Nowa Ekspresja pokazuje, na co stać sztukę niezależną z lat 80. [zdjęcia, wideo]

„Nowa Ekspresja” pokazuje, na co stać sztukę niezależną z lat 80. [zdjęcia, wideo]

2024-02-17, 11:20
Finał Orchestra4Young. Adam Sztaba: Marzyłbym, żeby w wieku 17 lat mieć takie warsztaty

Finał Orchestra4Young. Adam Sztaba: Marzyłbym, żeby w wieku 17 lat mieć takie warsztaty

2024-02-16, 16:42
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę