Sylwester był dniem wróżb, psot i figli, co widać na tej toruńskiej wystawie

2022-12-31, 16:15  Iwona Muszytowska-Rzeszotek/Redakcja
Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Nie mieli petard ani sztucznych ogni, ale stary rok żegnali równie głośno. Hałas zapewniały im garnki kuchenne i łańcuchy z obory. Obrzędy i obyczaje noworoczne ilustruje jedna z aranżacji w skansenie w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

W chałupie z Kociewia prezentowane są tradycje sylwestrowe. Ten wyjątkowy wieczór spędzano na dobrej zabawie, lecz głównym punktem programu było przepowiadanie przyszłości. Zwłaszcza młode dziewczyny sprawdzały czy w Nowym Roku pojawi się wymarzony kawaler. W szczegółach mówią w relacji Iwony Muszytowskiej-Rzeszotek Marta Domachowska i Barbara Bukowska.

Aranżacje w Muzeum Etnograficznym w Toruniu prezentowane są do 8 stycznia.



Sylwester był to dzień wróżb, psot i figli. To jeden z tych tajemniczych wieczorów
kiedy bardzo łatwo można było poznać przyszłość. Młode dziewczyny wróżyły tego dnia
o zamążpójściu w przyszłym roku. Ustawiały więc 4 talerze, kładąc na nich po kolei gałązkę mirtu, piasek, pieniądze i wylewając trochę wody. Każda z nich z zawiązanymi oczami podchodziła do stołu i sięgała do jednego z talerzy. W zależności, na który talerz trafiła, dowiadywała się o swoim ślubie, śmierci, bogactwie lub utonięciu. Do misy z wodą panny wrzucały 2 łupiny orzecha, wkładały w nie trochę wełny i zapalały. Jeżeli łupiny podpłynęły do siebie, wróżyło to zamążpójście w przyszłym roku. Topiono też powszechnie ołów, lejąc go do miski z zimną wodą. Zastygłe w niej fantazyjne kształty Chłopcy w sylwestrowy wieczór z zapałem oddawali się różnym psotom i figlom.
Smarowali drzwi domów gliną i błotem. Wyjmowali furtki z płotów, wynosili je poza zagrodę i chowali. Doskonale bawili się demontując wozy i przednie ich części wkładając na dachy domów. Kominy często zatykali słomą i gałganami. Zdarzało się, że na dach domu ekspediowano nawet psa w budzie (...).
O północy – żeby odpędzić Stary Rok – czyniono ogromny hałas, trzaskano z batów,
uderzano w stare patelnie i garnki, potrząsano łańcuchami. Bywało i tak, że strzelano nawet z pistoletów i karabinów.

źr. Muzeum Etnograficzne

mówią Marta Domachowska i Barbara Bukowska

Kultura

Biały śpiew, lira korbowa i słowiańskie inspiracje. Teledyski Marty Bejmy w CSW Toruń

Biały śpiew, lira korbowa i słowiańskie inspiracje. Teledyski Marty Bejmy w CSW Toruń

2026-08-26, 07:55
Odeszła królowa amerykańskiego country. Piosenkarka i aktorka Dolly Parton nie żyje

Odeszła królowa amerykańskiego country. Piosenkarka i aktorka Dolly Parton nie żyje

2026-08-25, 20:35
Zmora - nowy serial z Magdaleną Cielecką. Akcja rozgrywa się w Toruniu

„Zmora” - nowy serial z Magdaleną Cielecką. Akcja rozgrywa się w Toruniu

2026-08-24, 18:20
Andrzej Grabowski, nieme kino i niezwykła harfistka. Old Film Festival już jesienią

Andrzej Grabowski, nieme kino i niezwykła harfistka. Old Film Festival już jesienią

2026-08-24, 12:58
Światowy blues ma swoje miejsce w Świeciu. Minęła kolejna edycja ważnego festiwalu [zdjęcia]

Światowy blues ma swoje miejsce w Świeciu. Minęła kolejna edycja ważnego festiwalu [zdjęcia]

2026-08-23, 21:20
Festiwal Pozytywka powoli zamyka listę obecności. Słynna impreza już za kilka dni [program]

Festiwal Pozytywka powoli zamyka listę obecności. Słynna impreza już za kilka dni [program]

2026-08-23, 18:30
Filmowy Turnus w Ciechocinku. To będzie opowieść o ludziach z bagażem doświadczeń i problemów

Filmowy „Turnus" w Ciechocinku. To będzie opowieść o ludziach z bagażem doświadczeń i problemów

2026-08-23, 11:00
Smaków jest wiele, ale te najlepsze można będzie poczuć w weekend - tylko w Grucznie

Smaków jest wiele, ale te najlepsze można będzie poczuć w weekend - tylko w Grucznie

2026-08-22, 10:45
Na harmonijce można zagrać wszystko: od bluesa po Mozarta. Dowód Festiwal w Toruniu

Na harmonijce można zagrać wszystko: od bluesa po Mozarta. Dowód? Festiwal w Toruniu

2026-08-21, 18:30
Lato w rytmie PiK-a trwa w najlepsze. Wraz z Sarsą świętujemy ukończenie żniw w Papowie Biskupim

„Lato w rytmie PiK-a” trwa w najlepsze. Wraz z Sarsą świętujemy ukończenie żniw w Papowie Biskupim

2026-08-21, 18:08
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę