Sylwester był dniem wróżb, psot i figli, co widać na tej toruńskiej wystawie

2022-12-31, 16:15  Iwona Muszytowska-Rzeszotek/Redakcja
Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Nie mieli petard ani sztucznych ogni, ale stary rok żegnali równie głośno. Hałas zapewniały im garnki kuchenne i łańcuchy z obory. Obrzędy i obyczaje noworoczne ilustruje jedna z aranżacji w skansenie w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

W chałupie z Kociewia prezentowane są tradycje sylwestrowe. Ten wyjątkowy wieczór spędzano na dobrej zabawie, lecz głównym punktem programu było przepowiadanie przyszłości. Zwłaszcza młode dziewczyny sprawdzały czy w Nowym Roku pojawi się wymarzony kawaler. W szczegółach mówią w relacji Iwony Muszytowskiej-Rzeszotek Marta Domachowska i Barbara Bukowska.

Aranżacje w Muzeum Etnograficznym w Toruniu prezentowane są do 8 stycznia.



Sylwester był to dzień wróżb, psot i figli. To jeden z tych tajemniczych wieczorów
kiedy bardzo łatwo można było poznać przyszłość. Młode dziewczyny wróżyły tego dnia
o zamążpójściu w przyszłym roku. Ustawiały więc 4 talerze, kładąc na nich po kolei gałązkę mirtu, piasek, pieniądze i wylewając trochę wody. Każda z nich z zawiązanymi oczami podchodziła do stołu i sięgała do jednego z talerzy. W zależności, na który talerz trafiła, dowiadywała się o swoim ślubie, śmierci, bogactwie lub utonięciu. Do misy z wodą panny wrzucały 2 łupiny orzecha, wkładały w nie trochę wełny i zapalały. Jeżeli łupiny podpłynęły do siebie, wróżyło to zamążpójście w przyszłym roku. Topiono też powszechnie ołów, lejąc go do miski z zimną wodą. Zastygłe w niej fantazyjne kształty Chłopcy w sylwestrowy wieczór z zapałem oddawali się różnym psotom i figlom.
Smarowali drzwi domów gliną i błotem. Wyjmowali furtki z płotów, wynosili je poza zagrodę i chowali. Doskonale bawili się demontując wozy i przednie ich części wkładając na dachy domów. Kominy często zatykali słomą i gałganami. Zdarzało się, że na dach domu ekspediowano nawet psa w budzie (...).
O północy – żeby odpędzić Stary Rok – czyniono ogromny hałas, trzaskano z batów,
uderzano w stare patelnie i garnki, potrząsano łańcuchami. Bywało i tak, że strzelano nawet z pistoletów i karabinów.

źr. Muzeum Etnograficzne

mówią Marta Domachowska i Barbara Bukowska

Kultura

O poszukiwaniu cielesności w fotografii. Anna Ajtner zaprasza na wernisaż wyjątkowej wystawy

O poszukiwaniu cielesności w fotografii. Anna Ajtner zaprasza na wernisaż wyjątkowej wystawy

2026-02-22, 21:30
Zespół baletu Opery Nova uczył się od mistrza Legenda tańca w Bydgoszczy

Zespół baletu Opery Nova uczył się od mistrza! Legenda tańca w Bydgoszczy

2026-02-22, 08:02
Zawinił huragan Junior, czy zła decyzja kapitana Książka o katastrofie Jana Heweliusza [recenzja]

Zawinił huragan Junior, czy zła decyzja kapitana? Książka o katastrofie „Jana Heweliusza” [recenzja]

2026-02-21, 18:44
Co odkryli archeolodzy przy kompleksie Ducha Świętego w Toruniu Zobaczysz na tej wystawie

Co odkryli archeolodzy przy kompleksie Ducha Świętego w Toruniu? Zobaczysz na tej wystawie!

2026-02-21, 10:58
Portret kobiety, która w chaosie próbuje zachować resztki kontroli. Film już w kinach [ zwiastun]

Portret kobiety, która w chaosie próbuje zachować resztki kontroli. Film już w kinach [ zwiastun]

2026-02-20, 12:03
Dawid Podsiadło i Artur Rojek śpiewają wspólnie przeboje Myslovitz. Koncertowe Radio PiK [zdjęcia]

Dawid Podsiadło i Artur Rojek śpiewają wspólnie przeboje Myslovitz. „Koncertowe Radio PiK”! [zdjęcia]

2026-02-20, 09:36
Film Ziemia obiecana nieustannie otwarty na interpretację. Rok Andrzeja Wajdy w PR PiK

Film „Ziemia obiecana” nieustannie otwarty na interpretację. Rok Andrzeja Wajdy w PR PiK

2026-02-20, 06:50
Filmowcy z całej Polski przyjadą do Torunia. Trzecia edycja Festiwalu Filmowego Szklarnia

Filmowcy z całej Polski przyjadą do Torunia. Trzecia edycja Festiwalu Filmowego Szklarnia

2026-02-17, 20:44
Ikony zmącone Pawła Wyborskiego wiszą i unoszą się w Galerii Wspólnej przy Batorego

„Ikony zmącone” Pawła Wyborskiego wiszą i unoszą się w Galerii Wspólnej przy Batorego

2026-02-16, 21:00
Za nami piąta edycja projektu Filharmonii Pomorskiej Orchestra4Young. Czuję, że spaliłem 5 kilogramów [zdjęcia]

Za nami piąta edycja projektu Filharmonii Pomorskiej Orchestra4Young. „Czuję, że spaliłem 5 kilogramów” [zdjęcia]

2026-02-15, 16:49
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę