Sylwester był dniem wróżb, psot i figli, co widać na tej toruńskiej wystawie

2022-12-31, 16:15  Iwona Muszytowska-Rzeszotek/Redakcja
Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Muzeum Etnograficzne w Toruniu przygotowało wystawę o kociewskich zwyczajach sylwestrowych./fot. Muzeum Etnograficzne Toruń

Nie mieli petard ani sztucznych ogni, ale stary rok żegnali równie głośno. Hałas zapewniały im garnki kuchenne i łańcuchy z obory. Obrzędy i obyczaje noworoczne ilustruje jedna z aranżacji w skansenie w Muzeum Etnograficznym w Toruniu.

W chałupie z Kociewia prezentowane są tradycje sylwestrowe. Ten wyjątkowy wieczór spędzano na dobrej zabawie, lecz głównym punktem programu było przepowiadanie przyszłości. Zwłaszcza młode dziewczyny sprawdzały czy w Nowym Roku pojawi się wymarzony kawaler. W szczegółach mówią w relacji Iwony Muszytowskiej-Rzeszotek Marta Domachowska i Barbara Bukowska.

Aranżacje w Muzeum Etnograficznym w Toruniu prezentowane są do 8 stycznia.



Sylwester był to dzień wróżb, psot i figli. To jeden z tych tajemniczych wieczorów
kiedy bardzo łatwo można było poznać przyszłość. Młode dziewczyny wróżyły tego dnia
o zamążpójściu w przyszłym roku. Ustawiały więc 4 talerze, kładąc na nich po kolei gałązkę mirtu, piasek, pieniądze i wylewając trochę wody. Każda z nich z zawiązanymi oczami podchodziła do stołu i sięgała do jednego z talerzy. W zależności, na który talerz trafiła, dowiadywała się o swoim ślubie, śmierci, bogactwie lub utonięciu. Do misy z wodą panny wrzucały 2 łupiny orzecha, wkładały w nie trochę wełny i zapalały. Jeżeli łupiny podpłynęły do siebie, wróżyło to zamążpójście w przyszłym roku. Topiono też powszechnie ołów, lejąc go do miski z zimną wodą. Zastygłe w niej fantazyjne kształty Chłopcy w sylwestrowy wieczór z zapałem oddawali się różnym psotom i figlom.
Smarowali drzwi domów gliną i błotem. Wyjmowali furtki z płotów, wynosili je poza zagrodę i chowali. Doskonale bawili się demontując wozy i przednie ich części wkładając na dachy domów. Kominy często zatykali słomą i gałganami. Zdarzało się, że na dach domu ekspediowano nawet psa w budzie (...).
O północy – żeby odpędzić Stary Rok – czyniono ogromny hałas, trzaskano z batów,
uderzano w stare patelnie i garnki, potrząsano łańcuchami. Bywało i tak, że strzelano nawet z pistoletów i karabinów.

źr. Muzeum Etnograficzne

mówią Marta Domachowska i Barbara Bukowska

Kultura

Unikatowy pochówek szkieletowy na Kujawach. Odkrycie archeologów w Wierzbiczanach [zdjęcia]

Unikatowy pochówek szkieletowy na Kujawach. Odkrycie archeologów w Wierzbiczanach [zdjęcia]

2026-09-06, 19:45
Zapiski z wnętrza brzucha, czyli o trawieniu świata. Wyjątkowa wystawa w Toruniu

„Zapiski z wnętrza brzucha, czyli o trawieniu świata”. Wyjątkowa wystawa w Toruniu

2026-09-06, 16:30
Dojenie, pojenie i wykopki. Ożyła olenderska wieś z przełomu XIX i XX wieku [wideo, zdjęcia]

Dojenie, pojenie i wykopki. Ożyła olenderska wieś z przełomu XIX i XX wieku [wideo, zdjęcia]

2026-09-06, 15:06
Artyści spotkali się w pawilonie nad Wisłą. Sztuka potrzebuje nieoczywistych miejsc [zdjęcia]

Artyści spotkali się w pawilonie nad Wisłą. „Sztuka potrzebuje nieoczywistych miejsc” [zdjęcia]

2026-09-06, 11:00
Znamy zwycięzcę Festiwalu Serca Bicie pamięci Andrzeja Zauchy w Bydgoszczy

Znamy zwycięzcę Festiwalu „Serca Bicie" pamięci Andrzeja Zauchy w Bydgoszczy

2026-09-06, 06:12
Nagrody w ramach 12. Festiwalu Filmowego Przeźrocza w Bydgoszczy przyznane

Nagrody w ramach 12. Festiwalu Filmowego Przeźrocza w Bydgoszczy przyznane

2026-09-05, 21:20
Marian Opania z nagrodą Klasyka gatunku. Jestem zbyt inteligentny, by trwać w narcyzmie [zdjęcia]

Marian Opania z nagrodą „Klasyka gatunku”. „Jestem zbyt inteligentny, by trwać w narcyzmie” [zdjęcia]

2026-09-05, 19:36
Cała Polska czyta Dziady. W Toruniu do akcji przyłączyli się Robert Małecki i Adam Ferency

Cała Polska czyta „Dziady”. W Toruniu do akcji przyłączyli się Robert Małecki i Adam Ferency

2026-09-05, 18:40
Festiwal Serca Bicie pamięci Andrzeja Zauchy zabrzmi w Bydgoszczy po raz osiemnasty

Festiwal „Serca Bicie" pamięci Andrzeja Zauchy zabrzmi w Bydgoszczy po raz osiemnasty

2026-09-05, 16:49
Musical Piotruś Pan i Wanda na scenie już w październiku. Opera Nova wkrótce otwiera sezon

Musical „Piotruś Pan i Wanda" na scenie już w październiku. Opera Nova wkrótce otwiera sezon

2026-09-05, 12:20
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę