Zasadniczo małżonkowie (czy rodzina) nie stanowią jednego podmiotu podatkowego. O ile w zakresie gospodarczym (jako jednostka rodzinna) lub prawa rodzinnego mogą traktowani być jak jedność, to ustawodawca w kwestii prawa podatkowego i na gruncie art. 6 Ustawy o PIT ustanowił zasadę, iż małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów. Od tego wzoru istnieją jednak różnego rodzaju wyjątki. Jednym z nich jest tak zwane wspólne opodatkowanie małżonków.
Podstawy prawne opracowania
Formularz PIT 37 w zasadniczej części kieruje się zasadami, określonymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, z dnia 26 lipca 1991 roku. Podstawa możliwości wspólnego opodatkowania małżonków, została wyrażona w ustępie 2 art. 6 tego aktu pranego.
Wyciąg z przepisów (Ustawa o PIT – art. 6 ust. 2):
Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, między którymi istnieje przez cały rok podatkowy wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26, art. 26e i art. 26h; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Zasady złożenia wniosku o wspólne opodatkowanie
Jeżeli zasadą jest samodzielnie opodatkowanie małżonków, aby od niej odstąpić należy złożyć odpowiedni wniosek. Wynika to również z faktu, że wspólne opodatkowanie małżonków jest prawem, jednak nie obowiązkiem podatników. Ustawodawca jasno uszczegółowił zasady jak powinien wyglądać taki dokument oraz przez kogo i w jaki sposób może być złożony.
Wyciąg z przepisów (Ustawa o PIT – art. 6 ust. 2a)
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Zgodnie z nimi, wniosek o wspólne opodatkowanie małżonków, może zostać wyrażony bezpośrednio w ramach składanej deklaracji PIT 37 (wyrażony w zeznaniu podatkowym). Taki wniosek powinien zostać złożony przez wspólny wniosek, jednak w praktyce może zostać on wyrażony przez jednego z małżonków. Taka forma złożenia wniosku, traktowana jest na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka, do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Nie należy tej możliwości traktować jednak dowolnie, ponieważ oświadczenie takie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Warunki do spełnienia
Możliwość wspólnego opodatkowania, jest rodzajem preferencji. Dlatego, aby z niej skorzystać, konieczne jest spełnienie określonych warunków ustawowych. Należą do nich głównie:
konieczność istnienia wspólności majątkowej pomiędzy małżonkami przez cały (rozliczony) rok podatkowy (tutaj wyjątkiem mogą być osoby, których małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego – tak zwane opodatkowanie wdów i wdowców);
w celu skorzystania z wspólnego opodatkowania małżonków, podatnicy mają obowiązek pozostawania w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy (ponownie wyjątkiem mogą być osoby, których małżonek zmarł w trakcie roku podatkowego – tak zwane opodatkowanie wdów i wdowców);
W tym miejscu jako uwagę dodatkową można wskazać, że zasadniczo małżonkowie pozostający w separacji (pomimo braku formalnego zakończenia małżeństwa, jak ma to miejsce w przypadku na przykład rozwodu) nie mają prawa do wspólnego opodatkowania. Wynika to z faktu, iż w przypadku orzeczenia separacji, z zasady ustaje majątkowa wspólność małżeńska. W przypadku chęci rozliczenia w ramach deklaracji PIT 37, należy również zaznaczyć konieczność spełniania bez oboje małżonków warunków do rozliczenia tej konkretnej deklaracji podatkowej.
Zasady wspólnego opodatkowania małżonków
Opodatkowanie wspólne małżonków następuje poprzez opodatkowanie łącznie ich dochodów, po uprzednim odliczeniu (dla każdego z małżonków odrębnie) kwot określonych w art. 26, art. 26e i art. 26h. Następnie, określa się podatek na imię obojga małżonków, w podwójnej wysokości podatku, obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków. Rozliczenie w ten sposób może również nastąpić nawet w sytuacji, jeżeli jeden z małżonków w danym roku podatkowym nie uzyskał przychodów lub osiągał je w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Preferencja w tym miejscu polega na równomiernym obciążeniu małżonków (od sumy ich dochodów), co w przypadku progresywnej skali podatkowej, może pozwolić na skorzystanie z niższych przedziałów skali podatkowej przez oboje z nich (podczas gdy rozliczając się samodzielnie jeden z małżonków zakwalifikowany zostałby do wyższej skali podatkowej).
Źródła opracowania: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.). zwana dalej "Ustawa o PIT”; A. Bartosiewicz, Wspólne opodatkowanie małżonków, ABC.
Początek roku przyniósł obniżkę cen mieszkań. Przez ostatni miesiąc stawki transakcyjne w największych miastach w Polsce spadły średnio o prawie 1 proc.… Czytaj dalej »
9 marca warszawski sąd okręgowy ogłosi, czy dopuszcza pozew zbiorowy, jaki przeciw Getin Noble Bank złożyła grupa kilkudziesięciu posiadaczy kredytów we… Czytaj dalej »
Łatwiejsze sprawdzanie wiarygodności płatniczej kontrahentów, większa ochrona przed nieuczciwym wpisem dla dłużników - takie m.in. zmiany zakłada przyjęty… Czytaj dalej »
Trwają konsultacje projektu ustawy uniemożliwiającej wrogie przejęcia w strategicznych sektorach gospodarki - poinformował we wtorek minister skarbu Włodzimierz… Czytaj dalej »
Polska Agencja Prasowa/Anna Widzyk i Krzysztof Strzępka2015-02-24, 09:22
Rosja przestaje być 'strategicznym partnerem' UE, umowy energetyczne mają być przejrzyste, a Bruksela ma mieć do nich wgląd - to elementy strategii unii energetycznej… Czytaj dalej »
Bank Pekao i przedsiębiorstwo Porty Lotnicze, które zarządza warszawskim Lotniskiem Chopina, podpisały umowę dot. finansowania rozbudowy infrastruktury portu… Czytaj dalej »
Polska Agencja Prasowa/Jerzy Malczyk2015-02-23, 17:52
Federalna Służba ds. nadzoru w sferze ochrony praw konsumentów poinformowała w poniedziałek o wprowadzeniu zakazu importu z Polski wyrobów serowych i seropodobnych… Czytaj dalej »
Prezydent podpisał nowelę regulującą opodatkowanie ukrywanych dochodów. Pozostawia ona 75-proc. stawkę PIT od dochodów z nieujawnionego źródła. Przepisy… Czytaj dalej »
Rada Konsultacyjna Prawa Podatkowego popiera ideę wprowadzenia zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść podatnika - czytamy w pierwszej… Czytaj dalej »
Firma Gemalto, wielki producent kart SIM, kart bankowych, tokenów, paszportów biometrycznych itp. poinformowała w piątek, że sprawdza doniesienie, według… Czytaj dalej »
Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności
Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione. Rozumiem i wchodzę na stronę