Spada eksport gęsi z Polski. Kujawsko-pomorskie nadal liderem produkcji w kraju

Centrum hodowli gęsi w regionie jest Kołuda Wielka. Zdjęcie ilustracyjne/fot. Pixabay

Na zagraniczne rynki w 2023 r. trafiło 13,9 tys. ton gęsiny, podczas gdy w rekordowym 2016 r. - 20,8 tys. ton. Jednocześnie produkcja gęsi w naszym kraju wzrosła do 1,11 mln sztuk - wynika z danych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Jak wynika z opracowania biura analiz i strategii KOWR, w okresie ośmiu miesięcy 2024 r. wyeksportowano więcej mięsa gęsiego niż rok wcześniej - 3 tys. ton wobec 2,8 tys. ton (wzrost wolumenu eksportu o 6 proc.).

Niemcy głównym odbiorcą
Najwięcej gęsiny z Polski trafia na rynki krajów Unii Europejskiej. Od wielu lat głównym odbiorcą tego mięsa są Niemcy. W 2023 r. na rynek niemiecki sprzedano 9,4 tys. ton polskiej gęsiny o wartości 68 mln euro, co stanowiło 67 proc. wolumenu i 80 proc. przychodów z eksportu tego asortymentu. Mniejszymi odbiorcami polskiej gęsiny były: Hongkong, Francja, Włochy, Czechy, Austria oraz Wielka Brytania.
Zgodnie z danymi KOWR, wartość eksportu gęsi z Polski w 2018 r. wyniosła 92 mln euro; w 2019 r. – 61 mln euro; w 2020 r. – 51 mln euro; w 2021 r. - 74 mln euro; w 2022 r. – 116 mln euro; w 2023 r. – 85 mln euro.

KOWR zwraca uwagę, że Polska jest krajem wiodącym w Europie w produkcji gęsi, pierza i puchu gęsiego. Jeszcze kilkanaście lat temu zdecydowana większość wyprodukowanej gęsiny sprzedawana była za granicę. Popyt w kraju był niewielki ze względu m.in. na dość wysoką cenę, jak i brak tradycji w spożywaniu tego rodzaju drobiu.
W 2012 r. produkcja gęsi była na poziomie 1,31 mln sztuk (dorosła gęś osiąga wagę ok. 5-7 kg). Załamanie w produkcji nastąpiło w 2016 r. gdy pogłowie wyniosło tylko 860 tys. sztuk i kolejne w latach 2021, 2022 r. z produkcją odpowiednio 890 tys. sztuk i 980 tys. szt. W 2023 r. pogłowie gęsi wzrosło już do 1 mln 110 tys. szt.

Kujawsko-pomorskie na podium
Z danych KOWR wynika, że chów gęsi w Polsce jest skoncentrowany przede wszystkim w dwóch województwach. Największe pogłowie gęsi w 2023 r. zlokalizowane było w województwach kujawsko–pomorskim (321 tys. szt., 29 proc. udziału) i wielkopolskim (250 tys. szt., 23 proc.). Łączny udział tych dwóch regionów w krajowym pogłowiu gęsi wynosił 52 proc.

Dominującą rasą gęsi w krajowej produkcji jest rodzima rasa - Gęś Biała Kołudzka, która została wyhodowana w Instytucie Zootechniki w Kołudzie Wielkiej. Rasa ta odznacza się bardzo dobrymi przyrostami masy ciała, małą zawartością tłuszczu i jak twierdzą koneserzy - znakomitym smakiem. Jako rasa została uznana w 2012 roku, co zapoczątkowało bardziej dynamiczny rozwój produkcji.
Od kilku lat prowadzona kampania promująca gęsinę zmieniła postrzeganie tego rodzaju mięsa w kraju. Gęsina stała się pożądanym przysmakiem, choć nadal jej cena sprawia, że jest to mięso uważane raczej za luksusowe. Gęsi hodowane są od wiosny do jesieni i właśnie październik-listopad jest najlepszą porą do ich konsumpcji. Powstaje więc nowa tradycja - Gęsina na świętego Marcina (11 listopada), czy też gęsina jako danie na Narodowe Święto Niepodległości, tak jak to ma miejsce w Stanach Zjednoczonych, gdy w Dniu Dziękczynienia spożywany jest indyk.

Gęsina, w porównaniu z innymi gatunkami mięsa, charakteryzuje się korzystnymi proporcjami kwasów tłuszczowych jak omega-3 i omega-6 i ma wiele walorów pro-zdrowotnych. To sprawia, że popularność gęsiny w naszym kraju rośnie. Potrawy z gęsi zostały wpisane na „Listę produktów tradycyjnych" prowadzoną przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na której znajduje się m.in. Gęś owsiana z Bogusławic, Gęś pomorska pieczona czy Gęś owsiana ostrzeszowska.

Za nami Festiwal Gęsi w Łojewie, a 10 listopada rozpocznie się dwudniowy Festiwal Gęsiny w Przysieku. Pełen program: TUTAJ