„By inni mogli żyć”

2025-12-05

Zygmunt Grochocki. Fot. ze zbiorów Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej

Opowieść o młodym Polaku, który tworzył w oddziale Wehrmachtu siatkę konspiracyjną.

„Umieram za innych. Niechaj młodzi nadal żyją. Daję Wam, moi drodzy takie zlecenie: Nieście miłość ludziom” - to fragment listu pożegnalnego Zygmunta Grochockiego. Młody żołnierz napisał go w marcu 1943 roku. Wcześniej przez kilka miesięcy angażował się w działalność, która wydawała się niemożliwa. Wraz z innymi Polakami współtworzył w oddziale Wehrmachtu grupę konspiracyjną. W historii Zygmunta Grochockiego odbija się tragiczny los wielu Polaków, których nawet i współcześnie oskarża się o kolaborowanie z okupantem. Reportaż powstał w 2020 roku w ramach cyklu „Bohaterowie”, który realizowaliśmy razem z Fundacją Generał Elżbiety Zawackiej w Toruniu.

Autor: Michał Słobodzian
Emisja: Ziarna losu, 7 grudnia 2025

Opowieść o młodym Polaku, który tworzył w oddziale Wehrmachtu siatkę konspiracyjną. Reportaż Michała Słobodziana

Zobacz także

„Mieszkam w pałacu”

„Gdy tylko tu wszedłem, poczułem że to jest to miejsce” - mówi Robert „Balzaq” Markowski. Zainwestował wszystkie swoje oszczędności, by przywrócić… Czytaj dalej »

„Urna”

„Trzymałam jej synka na kolanach, przy przekraczaniu block-postów” - mówi Justyna Gotowicz, wolontariuszka z fundacji „W międzyczasie” - „A po przekroczeniu… Czytaj dalej »

„Bydgoszcz była najgorsza”

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia. O ich losie decydowali komunistyczni… Czytaj dalej »

„Przeklęci”

Historia wymyka się łatwym ocenom. Czy bohaterstwo może mieć różne oblicza? Ludzkie losy bywają naprawdę skomplikowane. Decyzje, działania, motywacje… Czytaj dalej »

„Wyśpiewać smutek”

Ukraińskie pieśni ludowe to niesamowite bogactwo, wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Teraz, gdy trwa wojna, podnoszą na duchu… Czytaj dalej »

„Niebo@com”

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją. 14 lutego wiele osób okazywało sobie gesty czułości, robiło sobie… Czytaj dalej »

„I została tylko cisza”

Była wielka, tętniąca życiem i hałaśliwa. Pozostawiła urokliwe i malownicze domy. To świadkowie jej przeszłości. Dziś onegdaj największa i najbogatsza… Czytaj dalej »

„To był znak”

To opowieść o sztuce, która znaczy więcej niż kilka pociągnięć pędzlem. Przez lata był schowany za panelami. Obraz Edmunda Czerwińskiego został… Czytaj dalej »

„Tu się nie płacze”

Czy muzyka może zabijać? On był bydgoszczaninem, ona lwowianką. On uczył gry na altówce i komponował, ona skończyła konserwatorium i grała na skrzypcach… Czytaj dalej »

„Dziewczynka z Topolowej 6”

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec. Po latach dorosła już Chava, dojrzała pani w wieku… Czytaj dalej »