„W ich imieniu”

2025-11-15

Proces o czary - fragmenty widowiska przygotowanego przez Stowarzyszenie Miłośników Starego Fordonu. Fot. Małgorzata Szydłowska/arch. PR PiK

Tylko w Fordonie koło Bydgoszczy i Nowem nad Wisłą, w wyniku procesów o czary, zginęło kilkadziesiąt osób. Opowieść o ciemnej karcie naszej historii.

Sprowadzenie deszczu, podejrzany szept czy rzekome zmuszanie krów do skakania - zarzuty jakie pojawiały się w czasie procesów o czary były zadziwiające. Niestety, wiele z tych procesów kończyło się śmiercią pomówionych. Na stosach płonęły przede wszystkim kobiety, ale zdarzały się też procesy mężczyzn.

Co sprawiało, że ludzi oskarżano o czary? Dlaczego ginęli w tak okrutny sposób? W jaki sposób można ofiary upamiętniać? O tym w archiwalnym reportażu, który swoją premierę na naszej antenie miał 30 stycznia 2019 roku.

autor: Michał Słobodzian
emisja: Ziarna losu, 16 listopada 2025

Tylko w Fordonie koło Bydgoszczy i Nowem nad Wisłą, w wyniku procesów o czary, zginęło kilkadziesiąt osób. Reportaż Michała Słobodziana

Zobacz także

„Mieszkam w pałacu”

„Gdy tylko tu wszedłem, poczułem że to jest to miejsce” - mówi Robert „Balzaq” Markowski. Zainwestował wszystkie swoje oszczędności, by przywrócić… Czytaj dalej »

„Urna”

„Trzymałam jej synka na kolanach, przy przekraczaniu block-postów” - mówi Justyna Gotowicz, wolontariuszka z fundacji „W międzyczasie” - „A po przekroczeniu… Czytaj dalej »

„Bydgoszcz była najgorsza”

Na przełomie lat 40-tych i 50-tych ubiegłego wieku, bohaterowie reportażu osadzeni byli w celi śmierci bydgoskiego więzienia. O ich losie decydowali komunistyczni… Czytaj dalej »

„Przeklęci”

Historia wymyka się łatwym ocenom. Czy bohaterstwo może mieć różne oblicza? Ludzkie losy bywają naprawdę skomplikowane. Decyzje, działania, motywacje… Czytaj dalej »

„Wyśpiewać smutek”

Ukraińskie pieśni ludowe to niesamowite bogactwo, wpisane na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Teraz, gdy trwa wojna, podnoszą na duchu… Czytaj dalej »

„Niebo@com”

Opowieść o sztuce kochania. Miłości gdy codzienność boli, a ciała się starzeją. 14 lutego wiele osób okazywało sobie gesty czułości, robiło sobie… Czytaj dalej »

„I została tylko cisza”

Była wielka, tętniąca życiem i hałaśliwa. Pozostawiła urokliwe i malownicze domy. To świadkowie jej przeszłości. Dziś onegdaj największa i najbogatsza… Czytaj dalej »

„To był znak”

To opowieść o sztuce, która znaczy więcej niż kilka pociągnięć pędzlem. Przez lata był schowany za panelami. Obraz Edmunda Czerwińskiego został… Czytaj dalej »

„Tu się nie płacze”

Czy muzyka może zabijać? On był bydgoszczaninem, ona lwowianką. On uczył gry na altówce i komponował, ona skończyła konserwatorium i grała na skrzypcach… Czytaj dalej »

„Dziewczynka z Topolowej 6”

Mała żydowska dziewczynka Chava nie przetrwałaby podczas wojny bez pomocy rodziny Walczaków z Siedlec. Po latach dorosła już Chava, dojrzała pani w wieku… Czytaj dalej »