NSA orzekł o wpisaniu do polskiego rejestru małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą
2026-03-20, 18:21 PAP/DW
Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał w piątek urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą/ Fot. Pexels, zdjęcie ilustracyjne
Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązał w piątek urząd stanu cywilnego do wpisania do polskiego rejestru małżeństwa jednopłciowego zawartego za granicą.
- Zdaniem ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka to przełomowy wyrok.
- PiS zapowiedział wniosek do Trybunału Konstytucyjnego ws. interpretacji art. 18 konstytucji mówiącego o małżeństwie.
W piątek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie stołecznego sądu administracyjnego oraz wcześniejszą decyzję odmawiającą wpisania do rejestru stanu cywilnego aktu małżeństwa jednopłciowego obywateli polskich, zawartego za granicą. Jednocześnie zobowiązał kierownika stołecznego urzędu stanu cywilnego do przeniesienia do polskiego rejestru takiego aktu małżeństwa.
Sprawa dotyczyła małżeństwa dwóch Polaków zawartego legalnie w 2018 r. w Berlinie. Para postanowiła przenieść się do Polski. Mężczyźni złożyli wniosek o transkrypcję niemieckiego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Spotkali się jednak z odmową. Sprawa trafiła wówczas do sądów administracyjnych. Piątkowe orzeczenie zapadło po zeszłorocznym wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE, który w związku z tą sprawą odpowiedział na pytanie NSA.
Co o małżeństwie mówi Konstytucja RP?
W uzasadnieniu wyroku NSA przywołał art. 18 polskiej konstytucji stanowiący, że „małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny, rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochroną i opieką Rzeczypospolitej Polskiej”. - Z przepisu tego, zdaniem sądu orzekającego, nie można wywieść normy, że stanowi on bezwzględną przeszkodę w uznaniu małżeństwa osób tej samej płci, zawartego w innym państwie UE zgodnie z ustawodawstwem tego państwa, w tym także w przeniesieniu aktu tego małżeństwa do polskiego rejestru w drodze transkrypcji – mówił sędzia NSA Leszek Kiermaszek.
Dodał, że przepis polskiej konstytucji stanowi, że „tak rozumiana instytucja małżeństwa znajduje się pod specjalną pieczą i ochroną RP – podobnie jak rodzina i macierzyństwo”. – Z przepisu tego nie da się jednak wygenerować tezy, że – po pierwsze – zakazuje uznania innych związków pomiędzy dwiema osobami niezależnie od płci, a – po drugie - że tym innym związkom nie należy się żaden poziom ochrony – podkreślił sędzia.
Minister sprawiedliwości: To przełom
Orzeczenie, jako „przełomowe”, określił szef MS Waldemar Żurek. - Widzieliśmy też reakcje osób, które przyjmują ten wyrok z taką nadzieją, że będą mogli żyć normalnie, bo chyba do takiej normalności powinniśmy zmierzać - dodał.
Także wiceszef MS Dariusz Mazur zaznaczył, że „wbrew powtarzanym od kilku godzin frazesom” orzeczenie NSA nie jest niezgodne z konstytucją. „Artykuł 18 Konstytucji RP mówi jedynie, że Rzeczpospolita obejmuje ochroną i opieką małżeństwo mężczyzny i kobiety. Nie oznacza to, że podlegające prawnej ochronie związki jednopłciowe są zabronione, a jedynie to, że uchwalona w 1997 r. konstytucja nie przyznaje im szczególnej ochrony” - napisał na platformie X Mazur.
PiS: Będzie wniosek do TK
Szef klubu PiS Mariusz Błaszczak zapowiedział już jednak wniosek do Trybunału Konstytucyjnego ws. dokonanej przez NSA interpretacji art. 18 konstytucji. Wiceprezes PiS Przemysław Czarnek stwierdził zaś, że „nie da się zarejestrować czegoś, czego nie ma”. - To jest bezprawie. To jest łamanie praworządności, gwałt na rozumie - powiedział Czarnek. Były premier PiS Mateusz Morawiecki ocenił natomiast, że „jest to kolejne bezprawne działanie po stronie sędziokracji”.
Jak zastrzegała pełnomocniczka rządu ds. równości Katarzyna Kotula, wyrok NSA to krok w kierunku pełnej równości, ale nie oznacza on zmiany definicji małżeństwa w polskim prawie. Z kolei wicepremier, minister cyfryzacji i wiceszef Nowej Lewicy Krzysztof Gawkowski ocenił, że decyzja sądu potwierdziła, iż „tęczowe rodziny są równe wobec prawa”. „Widział to już TSUE, teraz potwierdza to NSA. To krok milowy dla równego traktowania” - napisał na X. Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk napisała zaś, że „miłość nie zna granic, a związki zawarte w jednym kraju nie przestają istnieć w momencie przekraczania granicy”.
Projekt ustawy o statusie osoby najbliższej
Pod koniec grudnia zeszłego roku rząd przyjął projekt ustawy o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu. Projekt zakłada, że dwie osoby pełnoletnie będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, która – rejestrowana w USC – umożliwi stronom m.in. wybór ustroju majątkowego, ustanowienie obowiązku alimentacyjnego, uzyskanie prawa do korzystania ze wspólnego mieszkania oraz nadanie drugiej osobie uprawnień do dostępu do informacji medycznych i działania jako pełnomocnik w sprawach codziennego życia. W lutym odbyło się w Sejmie pierwsze czytanie projektu rządowego wraz z projektem przepisów wprowadzających.
Urząd Stanu Cywilnego musi uznać zagraniczny akt małżeństwa osób tej samej płci. To przełomowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego!
— Krzysztof Gawkowski (@KGawkowski) March 20, 2026
To decyzja sądu, która potwierdza, że tęczowe rodziny są równe wobec prawa. Widział to już TSUE, teraz potwierdza to NSA.
To krok milowy dla…
