TK: Wyłączenie sędziego z powodu okoliczności jego powołania sprzeczne z konstytucją

2024-05-16, 15:44  Polska Agencja Prasowa
Wejście do siedziby Trybunału Konstytucyjnego/fot. Adrian Grycuk - Praca własna, fot. CC BY-SA 3.0 pl

Wejście do siedziby Trybunału Konstytucyjnego/fot. Adrian Grycuk - Praca własna, fot. CC BY-SA 3.0 pl

Trybunał Konstytucyjny orzekł w czwartek, że przepisy rozporządzenia ministra sprawiedliwości, zmieniające regulamin urzędowania sądów powszechnych, są niezgodne z konstytucją. Przepisy te, które w lutym zaskarżyła KRS, regulują kwestię wyłączenia sędziego z powodu okoliczności jego powołania.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepisy rozporządzenia ministra sprawiedliwości są niezgodne m.in. z art. 178 ust. 1 konstytucji, który głosi, że sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko konstytucji oraz ustawom.

TK wydał orzeczenie jednomyślnie w składzie trojga sędziów. Przewodniczącym składu był Zbigniew Jędrzejewski, sprawozdawcą Bogdan Święczkowski. W składzie była jeszcze Krystyna Pawłowicz. – Nigdy w swoim życiu nie spotkałem się z aktem tego typu, który by w sposób tak oczywisty, jaskrawy, bezpośredni i wielostronny gwałcił przepisy konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – powiedział sędzia Jędrzejewski.

Rozporządzenie ministra sprawiedliwości, zmieniające regulamin urzędowania sądów powszechnych, weszło w życie w lutym br. Zmiana ta powodowała, że wnioski o wyłączenie sędziego – ze względu na jego nominowanie przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną na mocy przepisów z grudnia 2017 r. – nie były rozpatrywane przez sędziów powołanych w ten sam sposób. Chodziło o wyłączanie sędziów, którzy zostali nominowani przez KRS, której sędziowscy członkowie zostali wybrani przez Sejm.

„Rozporządzenie godzi w samodzielność sędziego”
– Minister sprawiedliwości umożliwiając wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że został on powołany na urząd w okresach obowiązywania różnych procedur konkursowych przed Krajową Radą Sądownictwa, godzi w samodzielność sędziego wobec władzy wykonawczej i w niezależność sędziego od wpływów politycznych – podkreślił w uzasadnieniu wyroku sędzia Święczkowski, wskazując na naruszenie art. 178 ust. 1 konstytucji.

– Wyodrębnienie, a następnie wyłączenie określonej kategorii sędziów od orzekania, to jest sędziów powołanych na urząd sędziego sądu powszechnego począwszy od 2018 roku, stanowi ingerencję władzy wykonawczej w prawo i obowiązek orzekania we wszystkich kategoriach spraw określonych aktem powołania na urząd sędziego. Zaskarżona regulacja stanowi zatem ingerencję władzy wykonawczej w inwestyturę sędziego – dodał.

Święczkowski podał też, że zaskarżona regulacja ministra różnicuje sędziów według kryterium czasu, w którym zostali powołani. – Należy z całą mocą podkreślić, że osoby te są sędziami, ponieważ zostały zgodnie z postępowaniami konstytucji powołane przez prezydenta na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Nawet w kontrowersyjnych orzeczeniach sądów międzynarodowych ETPCz i TSUE wskazano tylko na możliwość wadliwego sposobu ukształtowania części składu KRS, jednak w żadnym razie nie podważają one sędziowskiego statusu tychże osób – mówił.

Sędzia sprawozdawca podkreślił, że status sędziego, określony aktem prezydenta, nie może być kwestionowany. – Wynikające z niego uprawnienia sędziego, w tym do wykonywania funkcji orzeczniczej, nie mogą być ograniczane, zawieszane, znoszone inaczej niż w oparciu o przepisy konstytucji. Żadna norma rekonstruowana na podstawie przepisów konstytucji nie stanowi o możliwości ingerencji w zakres obowiązywania aktu prezydenta o powołaniu na urząd sędziego w drodze jakichkolwiek rozporządzeń, w tym rozporządzenia ministra sprawiedliwości – dodał.

„Osoby powołane w latach 2018–2023 są sędziami”
– Osoby powołane w latach 2018–2023 są sędziami, zatem odnoszą się do nich wszystkie konstytucyjne gwarancje nieusuwalności, a złożenie ich z urzędu jest możliwe wyłącznie przy zachowaniu konstytucyjnych rygorów – powiedział Święczkowski.

Na rozprawie TK stawili się wnioskodawcy z KRS – sędzia Maciej Nawacki i sędzia Joanna Kołodziej-Michałowicz, natomiast nieobecni byli przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości i prokuratora generalnego.

Odnosząc się do braku stanowiska ze strony resortu Święczkowski przekazał, że Trybunał Konstytucyjny ocenił, iż „jest to przejaw złamania zasady legalizmu”. – Należy stwierdzić, że minister sprawiedliwości ani prokurator generalny nie mają żadnych kompetencji do podważania statusu któregokolwiek z sędziów Trybunału Konstytucyjnego, ani statusu Trybunału – powiedział, dodając, że w ocenie TK udział w postępowaniu ministra sprawiedliwości oraz prokuratora generalnego jest wypełnieniem konstytucyjnych i ustawowych obowiązków.

Badane przez TK przepisy rozporządzenia ministra sprawiedliwości, zmieniające regulamin urzędowania sądów powszechnych, nie dotyczyły asesorów sądowych oraz sędziów, którzy powrócili na poprzednio zajmowane stanowisko.

Krajowa Rada Sądownictwa, która zaskarżyła przepisy rozporządzenia, we wniosku do TK wskazała, że naruszają one konstytucję, w tym zasadę niezawisłości sędziów. W ocenie KRS, zaskarżone przepisy „wprowadzają nową, nieznaną ustawie regulację przesłanki wyłączenia sędziego z mocy prawa (iudex inhabilis), a tym bezpośrednio wpływają na ukształtowanie sądu orzekającego w sprawie”.

Kraj i świat

W Berlinie Polacy byli większością na trybunach. Jeden z kibiców został poważnie ranny

W Berlinie Polacy byli większością na trybunach. Jeden z kibiców został poważnie ranny

2024-06-21, 23:20
Polska i Ukraina zakończyły ostatnią rundę negocjacji ws. umowy o bezpieczeństwie

Polska i Ukraina zakończyły ostatnią rundę negocjacji ws. umowy o bezpieczeństwie

2024-06-21, 19:57
Sąd uniewinnił Włodzimierza Cimoszewicza w sprawie potrącenia rowerzystki

Sąd uniewinnił Włodzimierza Cimoszewicza w sprawie potrącenia rowerzystki

2024-06-21, 15:51
Kosiniak-Kamysz: To postanowione, będziemy produkować czołgi K2 w Polsce

Kosiniak-Kamysz: To postanowione, będziemy produkować czołgi K2 w Polsce

2024-06-21, 13:14
Zmarł Donald Sutherland, wybitny amerykański aktor. Zasłynął rolą m.in. w Parszywej dwunastce

Zmarł Donald Sutherland, wybitny amerykański aktor. Zasłynął rolą m.in. w „Parszywej dwunastce”

2024-06-21, 01:15
Likwidatorzy rozgłośni regionalnych w Lublinie: Ciągle czekamy na pieniądze z abonamentu

Likwidatorzy rozgłośni regionalnych w Lublinie: Ciągle czekamy na pieniądze z abonamentu

2024-06-20, 14:40
Kraje członkowskie Unii Europejskiej uzgodniły 14. pakiet sankcji na Rosję

Kraje członkowskie Unii Europejskiej uzgodniły 14. pakiet sankcji na Rosję

2024-06-20, 11:36
Śląskie: Silny wiatr zerwał lub uszkodził dziesiątki dachów, powalone drzewa zablokowały drogi

Śląskie: Silny wiatr zerwał lub uszkodził dziesiątki dachów, powalone drzewa zablokowały drogi

2024-06-20, 09:51
Gubernator Luizjany (USA) zarządził obowiązkowe wywieszanie Dekalogu w każdej klasie

Gubernator Luizjany (USA) zarządził obowiązkowe wywieszanie Dekalogu w każdej klasie

2024-06-20, 00:03
Rząd przyjął projekt wspierający działania wojska i służb, w tym zasady użycia broni

Rząd przyjął projekt wspierający działania wojska i służb, w tym zasady użycia broni

2024-06-19, 21:14
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę