Zmarł Romuald Twardowski, jeden z najwybitniejszych kompozytorów polskich

Prof. Romuald Twardowski odznaczony Krzyżem Komandorskim/ fot. Bartek Barczyk/PWM/archiwum

„Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. Romualda Twardowskiego" - podała w sobotę Opera i Filharmonia Podlaska. Kompozytor, wieloletni pedagog Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, inicjator Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej „Hajnówka” zmarł w wieku 93 lat.

„Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy wiadomość o śmierci prof. Romualda Twardowskiego – jednego z najwybitniejszych polskich kompozytorów, laureata licznych nagród i wyróżnień, wieloletniego pedagoga Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie, inicjatora Międzynarodowego Festiwalu Muzyki Cerkiewnej Hajnówka" - poinformowano na stronie Opery i Filharmonii Podlaskiej.
Romuald Twardowski urodził się w 1930 r. w Wilnie. W mieście tym spędził dzieciństwo i młodość, które przypadały na lata okupacji. Podczas okupacji uczył się gry na skrzypcach, po wojnie – na fortepianie i organach. W latach 1946-50 pełnił obowiązki organisty w wileńskich kościołach, m.in. w uniwersyteckim kościele św. Jana, gdzie przed 100 laty organistował Stanisław Moniuszko.

Uczył się wówczas gry na skrzypcach, a po wojnie na fortepianie i organach. W latach 1952-57 studiował w klasie fortepianu i kompozycję u Juliusa Juzeliunasa w Państwowym Konserwatorium Litewskiej SRR w Wilnie. Po zakończeniu studiów, w 1957 roku, wyjechał do Warszawy. Kontynuował studia w warszawskiej Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej u prof. Bolesława Woytowicza. Po wygraniu konkursu Związku Kompozytorów Polskich, w 1963 r. wyjechał do Paryża na studia u Nadii Boulanger. Ponownie do Paryża pojechał w 1966 r., aby również u Boulanger uzupełnić studia nad chorałem gregoriańskim i polifonią średniowiecza. Po powrocie do kraju osiedlił się na Śląsku, gdzie w Bytomiu wystawił swoją pierwszą operą „Cyrano de Bergerac". W 1967 r. przeniósł się na stałe do Warszawy, a w 1972 r. podjął współpracę z Akademią Muzyczną im. Fryderyka Chopina.

W latach 60. i 70. XX wieku skomponował, m.in.: „Tragedyję albo Rzecz o Janie i Herodzie", „Lorda Jima", balety „Nagi Książę" i „Posągi Czarnoksiężnika". W latach 80. Twardowski był prekursorem w nawiązywaniu kontaktów kulturalnych z Litwą, Armenią i Gruzją. Wówczas skomponował kolejne dzieła operowe: „Marię Stuart" i „Historyję o św. Katarzynie".
Jego twórczość określana jako nowoczesna, a zarazem komunikatywna, pełna wewnętrznego dramatyzmu - stanowiąca oryginalne zjawisko w powojennej muzyce polskiej.
Dzieła symfoniczne i chóralne przyniosły kompozytorowi liczne nagrody w kraju i za granicą, m.in. dwukrotne Grand Prix w Monaco, I nagrodę na „Praskiej Wiośnie", II miejsce na Trybunie Kompozytorskiej UNESCO w Paryżu, II nagrodę w Skopje, dwie nagrody w Tours za utwory chóralne oraz prestiżową nagrodę AGEC (Zachodnioeuropejska Federacja Chórów) za Mały Koncert.
Kompozytor został uhonorowany wieloma orderami i odznaczeniami, m.in.: Krzyżem Kawalerskim (1974) i Krzyżem Oficerskim (1985) Orderu Odrodzenia Polski, Nagrodą im. Włodzimierza Pietrzaka (1983), Nagrodą im. Księcia Konstantego Ostrogskiego (1990), Orderem św. Marii Magdaleny I stopnia Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (1996), Złotą Odznaką z Brylantem Polskiego Związku Chórów i Orkiestr (2007), Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2010), Odznaką Honorową Ukraińskiej Narodowej Akademii Muzycznej (2015) i Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2015).