Na próbnej maturze: „Pan Tadeusz” Mickiewicza, „Ludzie bezdomni” Żeromskiego i poezja Leśmiana

Pomiar temperatury przed wejściem na egzamin maturalny 2020/fot. Marcin Bielecki, PAP, Archiwum

Rozpoczęły się próbne egzaminy maturalne organizowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Potrwają do 16 marca. Odbywają się stacjonarnie w szkołach, w reżimie sanitarnym. Udział szkół w próbnych egzaminach jest dobrowolny.

CKE zaproponowała, by szkoły przeprowadziły próbne egzaminy w warunkach zbliżonych do obowiązujących podczas właściwego egzaminu, np. by rozpoczynały je o godzinie 9.00 i o godzinie 14.00. Próbne egzaminy obejmą wszystkie przedmioty maturalne.

Zgodnie z harmonogramem podanym przez CKE, próbne matury rozpoczął egzamin z języka polskiego na poziomie podstawowym, a po południu z języka łacińskiego i kultury antycznej oraz z języków mniejszości narodowych na poziomie podstawowym.

Ten egzamin może być trudniejszy, bo uczniowie przygotowywali się do egzaminu w systemie zdalnym - zauważa Piotr Bryzgalski, wicedyrektor Collegium Sallesianum w Bydgoszczy.

- To jest zastępczy sposób nauki, nie możemy mówić o jego wielkiej efektywności. Nie chcę powiedzieć, że przynosi więcej złego niż dobrego, bo nie mamy wyjścia, trzeba pracować w ten sposób. Natomiast na pewno prędzej czy później odbije się to na wiedzy i umiejętnościach uczniów. Ci zdolniejsi, których nie trzeba mobilizować do nauki, chyba sobie radzą lepiej z tym, ale zawsze są uczniowie, którzy wolą mieć nad sobą rękę nauczyciela - skomentował Piotr Bryzgalski.

W czwartek, 4 marca rano będzie egzamin próbny z matematyki na poziomie podstawowym, po południu z historii muzyki i filozofii. 5 marca rano będzie egzamin z języka angielskiego na poziomie podstawowym, po południu z historii sztuki oraz z języka kaszubskiego.

8 marca rano będzie egzamin próbny z języka angielskiego na poziomie rozszerzonym i dwujęzycznym, po południu będą egzaminy na poziomie podstawowym z języków: francuskiego, hiszpańskiego, niemieckiego, rosyjskiego i włoskiego. 9 marca rano będzie egzamin próbny z języka polskiego na poziomie rozszerzonym, a po południu egzaminy na poziomie rozszerzonym i dwujęzycznym z języków: francuskiego, rosyjskiego i włoskiego. 10 marca rano będzie egzamin próbny z matematyki na poziomie rozszerzonym i dwujęzycznym z języków: hiszpańskiego i niemieckiego. 11 marca rano będzie egzamin próbny z biologii, a po południu z informatyki. 12 marca rano będzie egzamin próbny z chemii, a po południu z wiedzy o społeczeństwie.

15 marca rano będzie próbny egzamin z historii, a po południu z fizyki. 16 marca rano będzie egzamin próbny z geografii, a po południu egzaminy z języków mniejszości narodowych na poziomie rozszerzonym.

Materiały do przeprowadzenia próbnych egzaminów zostały przekazane do szkół drogą elektroniczną.

Aby umożliwić wzięcie udziału w próbnym egzaminie także uczniom, którzy z różnych względów nie mogą uczestniczyć w próbnych maturach w szkole arkusze egzaminacyjne zostaną również zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, na stronach internetowych okręgowych komisji egzaminacyjnych oraz na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji i Nauki w dniu, w którym będzie przeprowadzany test z danego przedmiotu, odpowiednio o godz. 9.00 lub 14.00.

W środę rano na stronie CKE opublikowano arkusz na egzamin próbny z języka polskiego na poziomie podstawowym.

Arkusz zawiera 12 zadań, wśród nich są zadania zamknięte, w których uczeń musi wybrać jedną z podanych odpowiedzi oraz zadania otwarte, w których uczeń musi udzielić odpowiedzi pisemnej. Część z nich odnosi się do zacytowanych w arkuszu fragmentów tekstów Walerego Pisarka „Sztuka słuchania” z książki „Słowa między ludźmi” i Sylwii Karpowicz-Słowikowskiej „Mickiewiczem inspirowanie” na podstawie „To oni są winni twoim, moim i naszym nieszczęściom. Mickiewicz w +Lalce+ Prusa”. Zacytowano też fragment utworu literackiego, nie podając autora tytułu. Zadaniem uczniów było napisać co to za utwór i kto go napisał.

Uczniowie musieli też m.in. na podstawie tekstu Pisarka podać dwie umiejętności właściwe dla krytycznego słuchacza, wyjaśnić sens sformułowania: „z retorycznej łupiny wyłuskać ziarno rzeczowej informacji”, napisać jego streszczenie, a także na podstawie tekstu Karpowicz-Słowikowskiej sformułować dwa argumenty potwierdzające tezę o wpływie dorobku artystycznego Adama Mickiewicza na twórczość autora „Lalki” oraz wyjaśnić, na czym polega „emigracja wewnętrzna” Stanisława Wokulskiego, a na czym – Ignacego Rzeckiego.

Uczniowie piszący próbną maturę z języka polskiego na poziomie podstawowym muszą też napisać wypracowanie na jeden trzech tematów do wyboru.

Pierwszy z tematów do wyboru: „Jak wybory człowieka wpływają na jego życie? Rozważ problem, odwołując się do fragmentu +Pana Tadeusza+, całego utworu Adama Mickiewicza oraz do wybranego tekstu kultury”. Zacytowany w arkuszu fragment to wyznanie rannego księdza Robaka, na temat swojej przeszłości.

Drugi temat: „Czy sztuka może przynieść odpowiedzi na pytania o kondycję ludzką? Rozważ problem i uzasadnij swoje zdanie, odwołując się do fragmentu +Ludzi bezdomnych+ Stefana Żeromskiego oraz wybranych tekstów kultury”. Zacytowany w arkuszu fragment powieści to rozmowa o obrazie „Rybak” Puvis de Chavannes’a.

Trzeci temat: „Zinterpretuj podany utwór. Postaw tezę interpretacyjną i ją uzasadnij”. Chodzi o zamieszczony w arkuszu wiersz Bolesława Leśmiana „Z lat dziecięcych”.

Niezależnie od tego, który temat wybiorą uczniowie, w arkuszu wskazano, że napisana przez nich tekst ma liczyć co najmniej 250 wyrazów.

Na rozwiązanie testu i napisanie wypracowania uczniowie mają 170 minut.

Rozwiązane przez uczniów arkusze sprawdzą nauczyciele uczący ich w szkołach na podstawie zasady oceniania opracowanych przez CKE.

Zasady oceniania rozwiązań zadań będą zamieszczane na stronach internetowych CKE i OKE oraz przekazywane dyrektorom szkół za pośrednictwem systemu SIOEO w dniu następującym po dniu, w którym przeprowadzany był egzamin próbny z danych przedmiotów, a w przypadku egzaminów przeprowadzanych w piątek – w piątek wieczorem.

Dyrektor CKE Marcin Smolik wskazuje, że próbne egzaminy maturalne powinny być przeprowadzone wyłącznie w celu informacyjnym (tj. dania uczniom szansy pracy z arkuszem egzaminacyjnym w czasie przeznaczonym na rozwiązanie zadań na egzaminie) oraz diagnostycznym (tj. zidentyfikowania wiadomości i umiejętności, które dany uczeń opanował już w stopniu zadowalającym, oraz wiadomości i umiejętności, które wymagają jeszcze doskonalenia).

- Centralna Komisja Egzaminacyjna za nieuzasadnione uważa wystawianie ocen cząstkowych na podstawie uzyskanych przez danego ucznia wyników testu diagnostycznego z poszczególnych przedmiotów - podkreślił Smolik.

Decyzją ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka w związku z epidemią i koniecznością prowadzenia edukacji zdalnej egzamin ósmoklasisty i egzamin maturalny w 2021 r. będą przeprowadzone wyjątkowo na podstawie wymagań egzaminacyjnych, a nie jak w ubiegłych latach na podstawie wymagań określonych w podstawie programowej. Wymagania stanowią zawężony katalog wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego, które były podstawą przeprowadzania egzaminów w latach ubiegłych.

Arkusze egzaminacyjne na próbne egzaminy maturalne zostały przygotowane w oparciu w wymagania egzaminacyjne, które będę obowiązywać na maturze w maju tego roku.

Maturzysta musi obowiązkowo przystąpić do trzech egzaminów pisemnych: z języka polskiego, matematyki i języka obcego nowożytnego (obligatoryjne są na poziomie podstawowym; chętni mogą je zdawać także na rozszerzonym).

W 2021 r. abiturienci nie będą musieli przystąpić do obligatoryjnego dotąd jednego pisemnego egzaminu z przedmiotu do wyboru. Chętni tak jak dotąd będą mogli przystąpić do sześciu takich egzaminów (egzaminy te są przeprowadzane tylko na jednym na poziomie - rozszerzonym, stąd w tej grupie są też przedmioty, z których egzaminy na poziomie podstawowym są obowiązkowe).

Nie będzie też w tym roku na maturze obowiązkowych egzaminów ustnych: z języka polskiego i z języka obcego. Przeprowadzone zostaną one tylko dla tych abiturientów, którzy potrzebują wyników z tych egzaminów do rekrutacji na studia zagranicą.

Egzaminy maturalne w obecnym roku szkolnym mają być przeprowadzone w terminie głównym od 4 do 20 maja.