Szczątki co najmniej 150 ofiar nad jeziorem Borówno. Odkryto dowody niemieckiej zbrodni z 1939 roku [wideo, zdjęcia]

2026-08-25, 09:42  BN
Szczątki co najmniej 150 ofiar nad jeziorem Borówno. Odkryto dowody niemieckiej zbrodni z 1939 roku/fot. IPN

Szczątki co najmniej 150 ofiar nad jeziorem Borówno. Odkryto dowody niemieckiej zbrodni z 1939 roku/fot. IPN

Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Gdańsku informuje o zakończeniu prac archeologicznych nad jeziorem Borówno w powiecie bydgoskim, gdzie ujawniono dowody niemieckich masowych zbrodni z października 1939 roku. Odnaleziono szczątki minimum 150 zamordowanych osób.

Już od kilku lat komisja prowadzi śledztwo dotyczące tzw. „zbrodni pomorskiej 1939”, czyli masowej eksterminacji ludności polskiej na Pomorzu Gdańskim jesienią 1939 roku. Badania archeologiczne pozwoliły m.in. na zlokalizowanie, przeanalizowanie i podjęcie szczątków setek osób zamordowanych przez niemieckie formacje wojskowe, policyjne i parapolicyjne.

Jak hitlerowcy zabijali ludzi nad jeziorem Borówno i zacierali ślady zbrodni?

Jak informuje Instytut Pamięci Narodowej, z zebranego materiału dowodowego wynika, że w październiku 1939 roku hitlerowcy dowozili nad jezioro Borówno transporty z więźniami, gdzie nad linią polskich umocnień polowych dokonywano masowych egzekucji. - W czerwcu 1944 roku część grobów została zniszczona przez specjalne komando odpowiedzialne za likwidację śladów zbrodni w ramach operacji zakodowanej pod kryptonimem „Aktion 1005”. W jej ramach lokalizowano groby masowe, wydobywano zwłoki, palono je na stosach, a resztki ukrywano - czytamy na stronie internetowej i na profilu IPN na Facebooku.

Nad jeziorem Borówno odkryto okop wojenny

Zespół biegłych z zakresu archeologii, antropologii fizycznej, antropologii i medycyny sądowej z kilku polskich uniwersytetów ujawnił zasypany okop wojenny. W jego wypełnisku odnaleziono:

  • szkielety ludzkie zachowane w porządku anatomicznym, w różnym układzie, bez cech intencjonalnego pochówku,
  • na większości czaszek widoczne otwory postrzałowe, przeważnie z uszkodzeniem wlotowym w okolicy potylicy - co jednoznacznie wskazuje na sposób zadawania śmierci,
  • ofiary były osobami dorosłymi w różnym wieku, głównie mężczyznami.
W lesie niedaleko jeziora Borówno ukryto szczątki zamordowanych ofiar

W pobliskim lesie zlokalizowano przebieg rowu strzeleckiego, z którego w czerwcu 1944 roku Sonderkommando 1005 wydobyło zwłoki wcześniej zamordowanych ofiar. W jego wypełnisku znajdowały się jedynie pojedyncze, luźne szczątki oraz drobne przedmioty, co świadczy o dokładności przeprowadzonej akcji zatarcia śladów.

IPN podaje, na podstawie relacji świadka, że w październiku 1945 roku zlokalizowano resztki stosu ciałopalnego. Miejsce to jest współcześnie upamiętnione. - Stos nie mógł jednak zawierać wszystkich szczątków spalonych ofiar. Dzięki połączeniu różnych metod badawczych odnaleziono tzw. „zrzutowisko” po akcji 1005 - miejsce, w którym zdeponowano spalone szczątki ofiar - czytamy.

Za punkt ukrycia dowodów wybrano fragment polskiego okopu wojskowego biegnącego w okolicznym lesie. Szczątki ofiar zalegały w jego wypełnisku w kilku skupiskach na odcinku ponad 33 metrów. Wśród nich nie odnaleziono wartościowych przedmiotów, co sugeruje, że szczątki były jeszcze przebierane i przesiewane po spaleniu.

Dalsze prace nad odnalezionymi szczątkami

Przez najbliższe miesiące będą trwały stosowne analizy zabezpieczonych szczątków ofiar oraz innych dowodów zbrodni i prób ich zatarcia. IPN podaje, że na obecnym etapie można stwierdzić, iż w toku prac nad jeziorem Borówno odnaleziono szczątki co najmniej 150 osób zamordowanych w październiku 1939 roku.

Śledztwo i interdyscyplinarne badania dotyczące zbrodni pomorskiej 1939 roku oraz akcji 1005 na Pomorzu Gdańskim będą kontynuowane w ramach międzynarodowego projektu naukowego „Archeologia Aktion 1005”.

Poniżej prezentujemy galerię zdjęć oraz materiał wideo, na których widać odkrycia. Fotografie mogą być dosyć drastyczne dla wrażliwych osób.

Nad jeziorem Borówno w powiecie bydgoskim IPN odkrył dowody niemieckich masowych zbrodni z października 1939 roku / mat. IPN

Region

Chodzi o większą skuteczność na wodzie. WOPR-owcy z regionu dostali supersprzęt [zdjęcia, wideo]

Chodzi o większą skuteczność na wodzie. WOPR-owcy z regionu dostali supersprzęt [zdjęcia, wideo]

2026-06-17, 21:16
KRRiT: Blisko 2 mln zł z wpływów z abonamentu trafi do trzech spółek mediów publicznych

KRRiT: Blisko 2 mln zł z wpływów z abonamentu trafi do trzech spółek mediów publicznych

2026-06-17, 21:03
Energia Integracji znów łączy pokolenia w Toruniu. Uczestnicy poznają bliżej alpaki [zdjęcia]

„Energia Integracji” znów łączy pokolenia w Toruniu. Uczestnicy poznają bliżej alpaki [zdjęcia]

2026-06-17, 19:41
Słodka lekcja w bydgoskiej szkole. Dzieci zajadały i poznawały sekretne życia ula [zdjęcia]

Słodka lekcja w bydgoskiej szkole. Dzieci zajadały i poznawały sekretne życia ula [zdjęcia]

2026-06-17, 19:00
Wyłudzał pieniądze za usługi budowlane. 30-latek z regionu został zatrzymany

Wyłudzał pieniądze za usługi budowlane. 30-latek z regionu został zatrzymany

2026-06-17, 18:34
Pożar budynku lakierni proszkowej w podbydgoskim Kruszynie. Wstępna przyczyna [AKTUALIZACJA]

Pożar budynku lakierni proszkowej w podbydgoskim Kruszynie. Wstępna przyczyna [AKTUALIZACJA]

2026-06-17, 18:24
Inspekcja pracy będzie mogła nakazać szefowi, by dał umowę o pracę

Inspekcja pracy będzie mogła nakazać szefowi, by dał umowę o pracę

2026-06-17, 17:42
Wandale zdewastowali zaplecze bydgoskiego Orlika. Ogromne straty Kim są sprawcy [zdjęcia]

Wandale zdewastowali zaplecze bydgoskiego Orlika. Ogromne straty! Kim są sprawcy? [zdjęcia]

2026-06-17, 17:00
Trzy samochody zderzyły się przy ul. Gdańskiej. Wielki korek i zmiany w rozkładzie jazdy [AKTUALIZACJA]

Trzy samochody zderzyły się przy ul. Gdańskiej. Wielki korek i zmiany w rozkładzie jazdy [AKTUALIZACJA]

2026-06-17, 16:53
Torunianin wszedł przez okno do mieszkania. Zgarnął fanty warte 38 tysięcy złotych

Torunianin wszedł przez okno do mieszkania. Zgarnął fanty warte 38 tysięcy złotych

2026-06-17, 16:21
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę