„Samorząd wie lepiej, czy most wymaga remontu". Nowa Lewica o nowym podziale pieniędzy
2024-10-15, 08:30 Marek Ledwosiński/Redakcja
Piotr Kowal objął mandat poselski za Joannę Scheuring-Wielgus, która jest europosłanką/fot. Piotr Kowal/Facebook
Włocławscy parlamentarzyści Nowej Lewicy wskazują na korzyści płynące z nowych zasad finansowania samorządów terytorialnych.
- W tym roku to 10 miliardów złotych dla polskich samorządów, w kolejnym roku o 25 miliardów złotych, a na przestrzeni 10 lat to dodatkowe 350 miliardów złotych - mówi poseł Piotr Kowal. - To są dochody. Nie dodatkowe pieniądze, nie jakaś tam dotacja uznaniowa, według klucza politycznego. Po prostu rząd obcina swoje kompetencje w tym względzie finansowym i daje je do dyspozycji samorządom. Samorząd lepiej wie, czy dana droga jest do zrobienia, czy most wymaga remontu i tak dalej.
Na posiedzeniu 10 października Senat nie zgłosił poprawek do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa będzie teraz czekać na podpis prezydenta.
Przygotowana przez rząd nowa ustawa zmienia sposób naliczania dochodów samorządów z tytułu PIT i podatku CIT. Będą one liczone jako procent od dochodów podatników danego podatku z terenu danej JST, a nie - jak do tej pory - od podatku należnego, czyli po odliczeniu ulg i zwolnień.
Dodatkowo samorządy będą partycypować w podatku PIT pobieranym w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Zgodnie z ustawą wysokość udziału w podatku PIT będzie wynosić dla gmin 7 proc., miast na prawach powiatu 8,6 proc., powiatów 2 proc. a województw 0,35 proc. W przypadku podatku CIT te wskaźniki te miałyby wynosić: dla gminy 1,6 proc., miasta na prawach powiatu 2,2 proc., powiatu 1,7 proc., a województwa 2,3 proc.
Nowa ustawa zamiast obecnych części subwencji ogólnej dla samorządów, wprowadza pojęcie potrzeb finansowych JST, które będą podlegać finansowaniu dochodami z tytułu udziału w PIT i CIT. Wyróżnia się pięć rodzajów potrzeb: wyrównawcze, oświatowe, rozwojowe, ekologiczne i uzupełniające. Ustawa zawiera metody kalkulacji wysokości tych potrzeb. Jeśli dochody z udziału w PIT i CIT danej JST okażą się niewystarczające do pokrycia wyliczonych potrzeb finansowych, samorząd dostanie subwencję ogólną z budżetu państwa.
Nowe przepisy zawierają również mechanizm tzw. korekty zamożności, utrzymywany w związku z dużym zróżnicowaniem dochodowym JST, ale różniący się od obecnego „janosikowego". JST nie będą wpłacać do budżetu państwa „janosikowego” - korekta zamożności dokonywana będzie co do zasady poprzez obniżenie kwoty zwiększonych dochodów z PIT i CIT.
Na etapie prac w Sejmie posłowie wprowadzili poprawkę do projektu, której celem jest uszczegółowienie zasad podziału dwóch niewielkich rezerw, jakie zostały utworzone podczas prac sejmowych – jedna przeznaczona jest dla gmin, na terenie których są parki narodowe i inne obszary chronione, druga zaś dotyczy gmin uzdrowiskowych.
Ustawa ma wejść w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem części przepisów, które mają wejść w życie 1 stycznia 2025 r. i jednego przepisu, który zacznie obowiązywać 1 stycznia 2026 r.
źr. samorzad.pap.pl
