Region wspomina Piotra Bartoszcze. Zginął 40 lat temu z rąk funkcjonariuszy SB [wideo, galeria]
Pomnik Piotra Bartoszcze/fot. jw
W środę rano (7 lutego) w Radłówku koło Inowrocławia złożono kwiaty przy obelisku, w miejscu znalezienia ciała zamordowanego lidera rolniczej Solidarności. W Inowrocławiu odprawiona została msza święta, odsłonięto także pomnik Piotra Bartoszcze. List z okazji tej ważnej rocznicy wystosował także prezydent Andrzej Duda.
W uroczystości poświecenia i odsłonięcia pomnika wzięli udział przedstawiciele rządu, władz samorządowych, rolnicy, rodzina Piotra Bartoszcze, a także mieszkańcy gminy.
– 40 lat temu zginął Piotr Bartoszcze, zamordowany niedaleko, tu, na Kujawach. Ta tragedia chyba najbardziej dotknęła rodzinę Piotra. O tym należy pamiętać – mówił wójt gminy Inowrocław, Tadeusz Kacprzak. Później poprosił rodzinę Piotra Bartoszcze oraz jego przyjaciela Józefa Znamirowskiego o odsłonięcie pomnika.
– Odsłaniamy pomnik poświęcony panu Piotrowi Bartoszcze – mówił wicemarszałek województwa, Dariusz Kurzawa. – Bohaterowi walk o wolność polskiego rolnictwa, o polskiego rolnika, bohaterowi, który walczył o wolność nas i tego naszego najmłodszego pokolenia, żeby jego dzieci, żeby jego wnuki żyły w wolnej Polsce i żeby rolnicy mogli wyrażać swoje poglądy.
Marek Szymaniak, dyrektor Oddziału Gdańskiego IPN podkreśla, że Piotr Bartoszcze był jedną z kluczowych osób budujących najpierw struktury Solidarności rolniczej, a potem utrwalającą jej aktywność, jej funkcjonowanie. – W stanie wojennym był osobą zaangażowaną w kolportowanie druków, które miały wnosić ducha niezłomności do społeczeństwa – przypomniał Szymaniak.
O godzinie 16.00 w muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu rozpocznie się druga część akademii poświęcona Piotrowi Bartoszcze. Przypomnijmy, Piotr Bartoszcze, działacz „Solidarności" Rolników Indywidualnych zginął prawdopodobnie z rąk agentów Służby Bezpieczeństwa w nocy z 7 na 8 lutego 1984 roku w pod inowrocławskiej miejscowości Radłówek.
Więcej w relacji Marcina Glapiaka.
„Wielce Szanowni Uczestnicy zmagań o wolną Polskę!
Szanowni Związkowcy, kontynuatorzy tradycji i misji pierwszej Solidarności!
Wszyscy Szanowni Zgromadzeni!
Zniewolenie komunistyczne było dla naszego narodu wyjątkową próbą. Reżim zależny od obcego państwa gardził polską tożsamością, historią i wartościami, narzucał totalitarną ideologię, odwracał znaczenie podstawowych pojęć i marnotrawił owoce ciężkiej pracy Polaków. Strzegąc swoich przywilejów, rządzący dopuszczali się kłamstwa, bezprawia i przemocy. Jawny, zorganizowany sprzeciw wobec tej tyranii wymagał wielkiej siły charakteru – i był uważany przez władzę za największe zagrożenie. Łamał bowiem okowy strachu i beznadziei. Pokazywał, że warto upominać się o prawa człowieka i obywatela; że wolna Polska jeszcze nie zginęła, dopóki żyją solidarni, wolni duchem Polacy.
Wśród uczestników tego oporu wyróżnili się między innymi Michał Bartoszcze z synami Romanem i Piotrem – występujący w obronie właścicieli prywatnych gospodarstw rolnych. Michał, Roman i Piotr Bartoszcze od początku lat 80. współtworzyli niezależny ruch ludowy. Angażowali się w prace organizacyjne, spotkania z rolnikami, demonstracje, marsze i akcje protestacyjne. Piotr Bartoszcze był też jednym z wydawców i kolporterów podziemnej gazety mającej w tytule dewizę kościuszkowskich kosynierów: „Żywią i bronią”. Należał do sygnatariuszy porozumień bydgoskich z kwietnia 1981 roku, które otwierały drogę do rejestracji NSZZ „Solidarność” Rolników Indywidualnych. Dawał przykład odważnej, nieugiętej postawy w obliczu oszczerczej propagandy, inwigilacji i represji. Po wprowadzeniu stanu wojennego ukrywał się, potem był internowany, ale nigdy nie zaniechał walki o wolność. Przerwało ją dopiero uprowadzenie i śmierć 7 lutego 1984 roku. Okoliczności tragedii i celowe utrudnianie śledztwa wskazują, że Piotr Bartoszcze padł ofiarą skrytobójczego mordu z rąk funkcjonariuszy komunistycznej Służby Bezpieczeństwa. Oddał życie za wolną, sprawiedliwą Rzeczpospolitą oraz za solidarną i zasobną, nowoczesną, lecz wierną swojej tradycji polską wieś.
Serdecznie dziękuję środowiskom, które przez dziesięciolecia upamiętniały osobę i dokonania Piotra Bartoszcze, a także wszystkim, którzy włączyli się w uroczyste obchody 40. rocznicy Jego śmierci. Dziękuję również za Państwa zaangażowanie obywatelskie dzisiaj, w obliczu nowych wyzwań stojących przed naszym krajem. Ufam, że ruch ludowy nadal będzie się inspirował dokonaniami swoich wspaniałych działaczy – uczestników rewolucji Solidarności, godnych spadkobierców tych, którzy przez wieki „żywili i bronili”. Niech rolnictwo i wieś polska rozwijają się pomyślnie jako jeden z fundamentów gospodarczej, politycznej, kulturowej stabilności oraz bezpieczeństwa naszej Ojczyzny."
Z wyrazami szacunku
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Andrzej Duda
![Zapach chleba to tu norma. Pokazują, jak od podstaw upiec tradycyjne pieczywo [Wakacyjny przewodnik po regionie]](public/info/2026/thumb_480_0/2026-07-14_178404975910.jpeg)
