Do Polski powróciły zrabowane dzieła Łopieńskiego i Schouppe

Odzyskane przez MSZ rysunki i grafiki Ignacego Łopieńskiego oraz Alfreda Schouppe, zaprezentowane podczas przekazania kolekcji dla Muzeum Narodowego w Warszawie. Fot. PAP/Paweł Supernak

Szef dyplomacji Radosław Sikorski przekazał w środę zbiór grafik i rysunków Ignacego Łopieńskiego i Alfreda Schouppe do Muzeum Narodowego w Warszawie. Prace zostały zrabowane z muzeum przez Niemców w czasie II wojny światowej, po 70 latach odnalazły się w Austrii.

"To jest kolekcja dzieł z XIX i początku XX w., która miała stanowić wystawę we wrześniu 1939 r. Bardzo się cieszę, że wreszcie wystawa będzie mogła mieć miejsce w wolnej, bezpiecznej i odnoszącej sukcesy Polsce" - powiedział Sikorski na środowej konferencji prasowej.

Podkreślił, że to kolejne dzieła odzyskane przez MSZ. "To są działania, które wymagają wyjątkowej zręczności, wiedzy historycznej, taktu, daru przekonywania" - mówił szef polskiej dyplomacji. Według niego MSZ za takie operacje nigdy nie płaci.

Sikorski na konferencji przekazał dzieła dyrektor Muzeum Narodowego w Warszawie Agnieszce Morawińskiej. "To jest wielka chwila i wielkie wzruszenie, kiedy okazuje się, że tak ulotne rzeczy, dość łatwo dające się zniszczyć w papierze, udało się nie tylko ocalić, ale w cudowny sposób znalazły swoją drogę do muzeum" - mówiła.

Jak podkreśliła szefowa placówki, w 2014 r. przypada 70. rocznica śmierci Łopieńskiego. W jej ocenie ten wybitny grafik "postawił na bardzo wysokim poziomie polską grafikę artystyczną". Odzyskany zbiór jego prac zawiera zarówno rysunki przygotowawcze, jak i odbitki graficzne.

Schouppe to z kolei wybitny pejzażysta tatrzański, który jako jeden z pierwszych ilustrował tatrzańskie krajobrazy.

"Dzieła zostały zrabowane przez Niemców prawdopodobnie w 1944 r. po powstaniu warszawskim i wywiezione do zamku Fischhorn (w pobliżu Zell am See w Austrii). Mimo że nie ma na to dowodów, możemy być tego pewni, ponieważ tam wywieziono bardzo dużo i stamtąd pochodzi wiele dzieł już odzyskanych albo takich, na których tropie jesteśmy" - powiedział PAP pełnomocnik ministra spraw zagranicznych ds. restytucji dóbr kultury prof. Wojciech Kowalski.

Według niego dzieła do końca 2013 r. znajdowały się w posiadaniu osoby, która mieszka nieopodal Fischhornu. "Ona zwróciła to pod warunkiem nieujawniania jej tożsamości, na co my się generalnie zgadzamy, bo to już nie jest osoba, która była zaangażowana sama w tę kradzież, lecz to jest kolejne pokolenie, w tym wypadku trzecie" - podkreślił prof. Kowalski.

Cenne dzieła udało się odzyskać dzięki pomocy przedstawiciela austriackiego środowiska historyków sztuki prof. Bertranda Perza.

Grafiki i rysunki obu artystów kolekcjonował, a następnie ofiarował Muzeum Narodowemu w Warszawie, ziemianin Dominik Witke-Jeżewski. Jak wspomniał Sikorski, plany ekspozycji w muzeum pokrzyżował wybuch II wojny światowej.

Ignacy Łopieński (1865-1944) jako grafik po mistrzowsku reprodukował dzieła polskich malarzy. Na jego własne malarstwo - malował pejzaże i portrety - wpływ miała malarka okresu modernizmu Olga Boznańska. Łopieński zaprzyjaźnił się z nią podczas pobytu w Paryżu w latach 1904-1908. Wraz z braćmi Grzegorzem i Feliksem prowadził w Warszawie pracownię artystyczną Bracia Łopieńscy, założoną przez ich ojca Jana w 1862 r. Pracownia działa do dziś, prowadzi ją potomkini artysty Anna Łopieńska-Lipczyk z mężem Wojciechem.

Alfred Schouppe (1812-1899) - obok tatrzańskiego krajobrazu - podejmował w swojej twórczości również tematykę religijną, zajmował się ilustratorstwem we współpracy z Juliuszem Kossakiem. Był jednym z założycieli Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. (PAP)