Zabytkowa weranda - kuczka przy ul. Kapeluszników będzie uratowana!

- Nie chodzi nam o odnowienie rozumiane jako zamianę starego budulca na nowy. Chcemy zachować historyczny wygląd tego budynku, a jedynie przeprowadzić jego konserwację. Zgłosił się oferent, który podejmie się tego zadania za proponowane przez miasto pieniądze. Prace mają się zakończyć po 20 grudnia - mówi Sławomir Marcysiak, miejski konserwator zabytków.

Kamienica przy ulicy Kapeluszników 2 należała do Itziga Barnessa - Żyda, handlującego m.in. wełną, drewnem i materiałami budowlanymi. W trakcie remontu budynku pod podłogą strychu odnaleziono przedmioty, będące jego własnością - dokumenty, Torah i drobne wyposażenie domu. Informacje o właścicielu wskazują na to, że konstrukcja w formie werandy to najprawdopodobniej kuczka (typ - stała, drewniana) - pomieszczenie służące do obchodów żydowskiego święta Sukkot.

Kuczka to rodzaj namiotu, szałasu upamiętniającego biblijną wędrówkę po pustyni i przypadającego na przełom września i października. Jej dokładny wygląd, konstrukcję i zasady budowy określają przepisy religijne sprecyzowane w Talmudzie i Torze. Szałas „powinien stać pod gołym niebem, mieć co najmniej trzy ściany i być zbudowany z materiału roślinnego; pokrycie dachu zwane schach, powinno być wykonane z roślin, takich jak: słoma, trzcina, sitowie, wierzba, jedlina”.

W Polsce z uwagi na niesprzyjające warunki pogodowe oprócz tymczasowych szałasów

wznoszonych na podwórkach wykształciła się specyficzna forma kuczek, na trwałe

zespolonych z budynkiem mieszkalnym. Wykonywane były „z drewna, rzadziej

murowane, przybierały formy zbliżone do zabudowanego balkonu, logii lub ganku”.

Posiadanie stałej kuczki było wyrazem „zamożności, prestiżu i szacunku do

tradycji”. Możliwe jest, że poza coroczną siedmiodniową celebracją święta piętro werandy

przy ul. Kapeluszników 2 nie było pierwotnie wykorzystywane w innych celach. Elementem, który odróżnia zwykłą werandę od kuczki jest otwierany dach (lub otwierana część w formie klapy), dlatego też w trakcie demontażu obiektu należy szukać jego reliktów. Weranda stanowi materialne świadectwo dawnej zabudowy Starego Fordonu i dokumentuje dawne techniki ciesielskie.