Czwartek, 17 czerwca 2021 r.   Imieniny: Laury, Marcjana, Alberta
Polskie Radio PiK » Kultura
Zakątek
2020-12-25, 16:25 Redakcja

Gęś na Wigilię, prezenty od Weihnachtsmanna. O świętach w muzeum [wideo]

Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
- Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – tak wyglądały święta w latach 20-30 XX wieku w rodzinach protestanckich – przypomina toruńskie Muzeum Etnograficzne.
W zagrodzie w Kaniczek w Olenderskim Parku Etnograficznym w Wielkiej Nieszawce jak co roku zagościły aranżacje bożonarodzeniowe. Podczas gdy oddział Muzeum Etnograficznego w Toruniu jest zamknięty dla zwiedzających, zobaczyć je można w filmowym mikroprzewodniku pt. „Wigilia w Kaniczkach”.

O aranżacjach prezentujących Wigilię w zagrodzie z Kaniczek, w rodzinie protestanckiej pochodzenia niemieckiego (w latach 20.-30. XX w.), opowiada Hanna Łopatyńska z muzeum, która wraz z Grażyną Szelągowską jest autorką ekspozycji.

- Stół nakrywano do wieczerzy wigilijnej świątecznym serwisem, który na co dzień stał w oszklonym kredensie. U protestantów nie było zwyczaju dwunastu potraw i nie obowiązywał post. Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – opowiada autorka wystawy. - Nad stołem, od pierwszego dnia adwentu, wisiał wieniec. Zrobiono go z iglastych gałązek i umieszczono na nim cztery świece, zapalane w kolejne niedziele. Zielone gałęzie symbolizowały wieczne życie, natomiast zapalanie świec, najczęściej czerwonych, oznaczało radość i gotowość na narodziny Chrystusa.

Zwyczaj, znany w Niemczech od 1839 roku, w latach 20. i 30. XX wieku zaczął być spotykany nie tylko w rodzinach protestanckich, ale i katolickich. Udekorowana choinka - jako symbol Bożego Narodzenia wywodzący się z Niemiec - w latach 20. i 30. XX w. była już na Pomorzu zwyczajem zadomowionym. Ozdabiano ją tradycyjnie jabłkami, pierniczkami, orzechami, ale w domach bogatszych gospodarzy wieszano na niej szklane bombki, a także małe kolorowe oleodruki. Drzewko oświetlały świeczki w blaszanych lichtarzykach. Choinkę osadzano w metalowym stojaku, często bardzo dekoracyjnym. Prezenty przynosił w wigilijny wieczór Weihnachtsmann (tłum. z niem. - bożonarodzeniowy mężczyzna). Był od pierwszej połowy XIX w. popularnym darczyńcą wśród protestantów pochodzenia niemieckiego, występował w czerwonym, zielonym, błękitnym lub brązowym płaszczu bądź kożuchu. Miał długą siwą brodę, na plecach worek z prezentami i rózgę w ręku. W okresie międzywojennym prezenty otrzymywały głównie dzieci, ale drobnymi upominkami obdarowywali się także dorośli. Prezentem był też Bunter Teller (tłum. z niem. - kolorowy talerz), czyli tekturowy albo porcelanowy talerz ozdobiony wizerunkiem Weihnachtsmanna i innymi świątecznymi motywami, wypełniony słodyczami, orzechami i jabłkami.

- W latach 20. i 30. XX w. bardzo popularne było wysyłanie życzeń świątecznych i noworocznych. Pocztówki wykonane techniką litografii bądź fotografii przedstawiały scenę Bożego Narodzenia, Weihnachtsmanna, choinkę, dzieci wśród prezentów, a nawet zakochane pary w świątecznym otoczeniu – przypomina Hanna Łopatyńska.


Kultura

2021-06-17, godz. 07:45 Stworzą nowe murale i odnowią stare. Dzieje się w Bydgoszczy [zdjęcia] Młodsze dzieci uczestniczyły w warsztatach fotograficznych, starsze rozmawiały o muralach i sztuce ulicznej - skąd wziął się street art i jak go czytać. Wszys ... » więcej 2021-06-16, godz. 19:21 Toruń świętuje. Na afiszu mnóstwo koncertów, warsztatów, animacji [program] Zawody strażaków, mobilne koncerty, rycerskie festyny - w Toruniu już w najbliższą niedzielę (20.06.) zaczyna się Święto Miasta. Będzie okazja nie tylko do ro ... » więcej 2021-06-16, godz. 16:34 Jerzy Maksymiuk dyryguje Capellą Bydgostiensis. W repertuarze muzyka dawna Maestro Jerzy Maksymiuk od kilku dni wraz z Capellą Bydgostiensis przygotowuje środowy (16 czerwca) koncert kameralny. W programie znajdą się kompozycje Telem ... » więcej 2021-06-16, godz. 11:40 Nasze miasto na dużym ekranie, czyli premiera „Miasta" Marcina Sautera 23 czerwca, w bydgoskim Kinie „Orzeł' odbędzie się uroczysta prapremiera debiutu fabularnego Marcina Sautera pt. „Miasto”. W rolach głównych wystąpili: Karoli ... » więcej 2021-06-16, godz. 07:18 „Wieloryb z Lorino” zdobył kilka nagród. Ale dopiero teraz będzie miał premierę W piątek (18 czerwca) odbędzie się oficjalna, bydgoska i co najważniejsze kinowa premiera dokumentu Macieja Cuske „Wieloryb z Lorino''. » więcej 2021-06-15, godz. 15:45 „Odyseja” na Dworcu Wschodnim w Toruniu, czyli taneczny spektakl Teatru Nowszego Tancerze Teatru Nowszego w Koszalinie w oryginalnej przestrzeni dworców kolejowych prezentują spektakl „Odyseja”. Performerzy występują w trakcie przyjazdów i ... » więcej 2021-06-15, godz. 09:19 Słuchaj i wygrywaj! Konkurs na najciekawszy utwór zgłoszony na Grand PiK 2021 500 zł wygrać można w naszym konkursie dla Słuchaczy i Internautów na najciekawszy utwór zgłoszony na Grand PiK 2021. » więcej 2021-06-13, godz. 18:39 Recitale na świecie, miliony odsłon na YouTube. Jakub Orliński śpiewa w Bydgoszczy Na recital wokalny uznanego polskiego kontratenora - Jakuba Józefa Orlińskiego zaprasza w poniedziałek (14 czerwca) bydgoska Filharmonia Pomorska. » więcej 2021-06-13, godz. 15:46 „Schubert szeptem”. Pianoforte zabrzmi na toruńskim Festiwalu Cichej Muzyki Trochę cicho, trochę głośno w Toruniu startuje w niedzielę (13 czerwca) XI edycja Festiwalu Cichej Muzyki. W programie zaplanowano pięć koncertów, które odbyw ... » więcej 2021-06-13, godz. 12:45 Premiera baletu „Szepty i cienie" w Operze Nova przyjęta owacyjnie To był wyjątkowy wieczór w Operze Nova. Po kilku miesiącach przerwy na widowni zasiadła publiczność - co prawda w ograniczonej liczbie, choć nie było tego sły ... » więcej
1234567