Sobota, 16 października 2021 r.   Imieniny: Gawła, Ambrożego
Ministerstwo Zdrowia: 3236 nowych zakażeń koronawirusem, zmarły 44 osoby z COVID-19
Ministerstwo Zdrowia: 3236 nowych zakażeń koronawirusem, zmarły 44 osoby z COVID-19
Ministerstwo Zdrowia: 3236 nowych zakażeń koronawirusem, zmarły 44 osoby z COVID-19
Polskie Radio PiK » Kultura
Plichta
2020-12-25, 16:25 Redakcja

Gęś na Wigilię, prezenty od Weihnachtsmanna. O świętach w muzeum [wideo]

Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
- Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – tak wyglądały święta w latach 20-30 XX wieku w rodzinach protestanckich – przypomina toruńskie Muzeum Etnograficzne.
W zagrodzie w Kaniczek w Olenderskim Parku Etnograficznym w Wielkiej Nieszawce jak co roku zagościły aranżacje bożonarodzeniowe. Podczas gdy oddział Muzeum Etnograficznego w Toruniu jest zamknięty dla zwiedzających, zobaczyć je można w filmowym mikroprzewodniku pt. „Wigilia w Kaniczkach”.

O aranżacjach prezentujących Wigilię w zagrodzie z Kaniczek, w rodzinie protestanckiej pochodzenia niemieckiego (w latach 20.-30. XX w.), opowiada Hanna Łopatyńska z muzeum, która wraz z Grażyną Szelągowską jest autorką ekspozycji.

- Stół nakrywano do wieczerzy wigilijnej świątecznym serwisem, który na co dzień stał w oszklonym kredensie. U protestantów nie było zwyczaju dwunastu potraw i nie obowiązywał post. Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – opowiada autorka wystawy. - Nad stołem, od pierwszego dnia adwentu, wisiał wieniec. Zrobiono go z iglastych gałązek i umieszczono na nim cztery świece, zapalane w kolejne niedziele. Zielone gałęzie symbolizowały wieczne życie, natomiast zapalanie świec, najczęściej czerwonych, oznaczało radość i gotowość na narodziny Chrystusa.

Zwyczaj, znany w Niemczech od 1839 roku, w latach 20. i 30. XX wieku zaczął być spotykany nie tylko w rodzinach protestanckich, ale i katolickich. Udekorowana choinka - jako symbol Bożego Narodzenia wywodzący się z Niemiec - w latach 20. i 30. XX w. była już na Pomorzu zwyczajem zadomowionym. Ozdabiano ją tradycyjnie jabłkami, pierniczkami, orzechami, ale w domach bogatszych gospodarzy wieszano na niej szklane bombki, a także małe kolorowe oleodruki. Drzewko oświetlały świeczki w blaszanych lichtarzykach. Choinkę osadzano w metalowym stojaku, często bardzo dekoracyjnym. Prezenty przynosił w wigilijny wieczór Weihnachtsmann (tłum. z niem. - bożonarodzeniowy mężczyzna). Był od pierwszej połowy XIX w. popularnym darczyńcą wśród protestantów pochodzenia niemieckiego, występował w czerwonym, zielonym, błękitnym lub brązowym płaszczu bądź kożuchu. Miał długą siwą brodę, na plecach worek z prezentami i rózgę w ręku. W okresie międzywojennym prezenty otrzymywały głównie dzieci, ale drobnymi upominkami obdarowywali się także dorośli. Prezentem był też Bunter Teller (tłum. z niem. - kolorowy talerz), czyli tekturowy albo porcelanowy talerz ozdobiony wizerunkiem Weihnachtsmanna i innymi świątecznymi motywami, wypełniony słodyczami, orzechami i jabłkami.

- W latach 20. i 30. XX w. bardzo popularne było wysyłanie życzeń świątecznych i noworocznych. Pocztówki wykonane techniką litografii bądź fotografii przedstawiały scenę Bożego Narodzenia, Weihnachtsmanna, choinkę, dzieci wśród prezentów, a nawet zakochane pary w świątecznym otoczeniu – przypomina Hanna Łopatyńska.


Kultura

2021-10-15, godz. 21:15 Divadlo Radost z Grand Prix. Kogo jeszcze nagrodzono w Toruniu na Festiwalu „Spotkania”? Spektakl „Hamlet on the road” Divadla Radost z Czech nagrodzony Grand Prix Festiwalu Teatrów Lalkowych „Spotkania” w Toruniu. » więcej 2021-10-15, godz. 19:45 Związki sztuki i kina w CSW w Toruniu. Nowe technologie w roli głównej! [zdjęcia, wideo] 100 lat temu w berlińskim kinie Marmur Palast miała miejsce premiera jednego z największych arcydzieł w historii kina - Gabinetu doktora Caligari Roberta Wien ... » więcej 2021-10-15, godz. 17:52 Koncerty Brandenburskie - kolejne wydarzenie w ramach Bydgoskiej Sceny Barokowej Przed publicznością prawdziwy wieczór hitów na Bydgoskiej Scenie Barokowej. » więcej 2021-10-15, godz. 08:00 Posłuchaj filmu, zobacz muzykę – czyli Fonomo Festival w Bydgoszczy Od ponad 10 lat organizatorzy poszukują związków pomiędzy filmem i muzyką, obrazem i dźwiękiem. Im bardziej te połączenia pomiędzy nimi są nieoczywiste, tym l ... » więcej 2021-10-14, godz. 20:14 Będą świętowali śpiewająco! Rozpoczną koncertem w Filharmonii Pomorskiej Chór Kameralny Akademii Muzycznej w Bydgoszczy rozpoczyna i to hucznie 35. sezon działalności. » więcej 2021-10-14, godz. 15:13 Noszą jeszcze buty z wielkim czubem? IRA w sobotę wystąpi w Bydgoszczy! W najbliższy weekend w Filharmonii Pomorskiej im. Ignacego Jana Paderewskiego zagra jeden z najważniejszych zespołów w historii polskiego rocka! » więcej 2021-10-14, godz. 10:13 Konkurs Chopinowski, trzeci etap: grali Szymon Nehring i Kamil Pacholec Szymon Nehring - w czwartek o godz. 10.00 - rozpoczął przesłuchania trzeciego etapu 18. Konkursu Chopinowskiego. Po nim miał swój występ Kamil Pacholec. Z kol ... » więcej 2021-10-14, godz. 08:41 Wystąpi w Carnegie Hall w Nowym Jorku, a przedtem w bydgoskiej Operze Nova „Cztery pory roku” Vivaldiego zabrzmią w bydgoskiej Operze Nova w poniedziałek (8 listopada). Koncerty w transkrypcji na wiolonczelę wykona utalentowany muzyk ... » więcej 2021-10-13, godz. 19:57 Torunia nie stać na budowę Centrum Camerimage? Oni są o tym przekonani Centrum Camerimage? A jak nie, to co? Na co wydać 620 mln zł? Pytają działacze organizacji i ruchów lewicowych i zachęcają do dyskusji o kondycji miasta. » więcej 2021-10-13, godz. 18:16 W Toruniu przez cztery dni będą grać jazz. Startuje festiwal w Od Nowie Osiem koncertów zaplanowano w ramach Jazz Od Nowa Festiwalu. Impreza rozpoczyna się w środę (13 października) wieczorem w Toruniu. » więcej
1234567