Tadeusz Chmielewski nie żyje

Dziś w nocy zmarł w Warszawie w wieku 89 lat wybitny polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy Tadeusz Chmielewski, twórca m.in. „Ewa chce spać”, „Gdzie jest generał”, „Jak rozpętałem II wojnę światową” czy „Nie lubię poniedziałku”. Fot. Archiwum/PAP/Rafał Guz

Dziś w nocy zmarł w Warszawie w wieku 89 lat wybitny polski reżyser, scenarzysta i producent filmowy Tadeusz Chmielewski, twórca m.in. „Ewa chce spać”, „Gdzie jest generał”, „Jak rozpętałem II wojnę światową” czy „Nie lubię poniedziałku”. W czasie II wojny światowej i do 1948 roku Tadeusz Chmielewski był żołnierzem NSZ i AK.

Tadeusz Chmielewski - reżyser, scenarzysta, producent filmowy - urodził się 7 czerwca 1927 roku w Tomaszowie Mazowieckim. Ukończył Wydział Reżyserii PWSF w Łodzi. Debiut reżyserski i scenariuszowy „Ewa chce spać” (1957) przyniósł mu Złotą Muszlę na festiwalu w San Sebastian. Również kolejne filmy Chmielewskiego stały się wydarzeniem na gruncie rodzimej kinematografii.

Jego trzyczęściowy obraz „Jak rozpętałem II wojnę światową” (na podstawie powieści Kazimierza Sławińskiego, z niezapomnianą rolą Mariana Kociniaka z 1969 r.) należy do najchętniej oglądanych polskich filmów. W swoim dorobku ma szereg kultowych komedii: „Walet pikowy” (1960), „Gdzie jest generał…” (1963), „Pieczone gołąbki” (1966), „Nie lubię poniedziałku” (1971), „Wiosna panie sierżancie” (1974), a także kryminały: „Dwaj panowie N” (1961) i „Wśród nocnej ciszy” (1978). W 1987 roku został nagrodzony Srebrnymi Lwami Gdańskimi za adaptację prozy Stefana Żeromskiego „Wierna rzeka”.
Jako jeden z nielicznych reżyserów zaczął realizować filmy na podstawie własnych scenariuszy w okresie, w którym główną inspiracją filmowców były utwory literackie. Jest autorem scenariuszy do filmów innych reżyserów: „Pełnia nad głowami” (reż. Andrzej Czekalski, 1974) i „U Pana Boga za piecem” (reż. Jacek Bromski, 1998, pod pseudonimem Zofia Miller).

W latach 1983-87 Tadeusz Chmielewski był wiceprezesem Stowarzyszenia Filmowców Polskich, w latach 1984-2009 pełnił funkcję dyrektora Zespołu, a następnie Studia Filmowego „Oko”, w którym powstały m.in. filmy Andrzeja Barańskiego, Jacka Bromskiego, Wojciecha Wójcika, Stanisława Jędryki czy Doroty Kędzierzawskiej. Był członkiem Komitetu Kinematografii, należy do Polskiej Akademii Filmowej. W 2010 roku został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”, w 2011 roku przyznano mu nagrodę „Orła” za osiągnięcia życiowe.