UOKiK ukarał Katowice za zmonopolizowanie kopania grobów

Karę w wysokości ponad 8,4 tys. zł nałożył Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów na władze Katowic. UOKiK uznał, że należący do miasta zakład Katowickie Cmentarze Komunalne wbrew prawu zmonopolizował usługi kopania grobów na miejskich cmentarzach.

Choć obowiązujący od 2006 r. regulamin Katowickich Cmentarzy Komunalnych dopuszczał, by prace związane z kopaniem grobów wykonywały firmy zewnętrzne, postępowanie UOKiK wykazało, że rynek tych usług w rzeczywistości zmonopolizował sam administrator cmentarzy.

„Przedsiębiorca, który w 2012 r. zwrócił się do gminy o wydanie pozwolenia na kopanie grobów na terenie jej cmentarzy, nie uzyskał na to zgody” - wskazała rzeczniczka Urzędu Małgorzata Cieloch. „Zamknięcie rynku usług pogrzebowych w tym zakresie przed innymi podmiotami pozbawiło konsumentów możliwości wyboru wykonawcy, który mógłby oferować tańsze usługi” - dodała.

Chodzi o pięć cmentarzy należących do miasta. Cztery z nich to cmentarze komunalne: przy ul. Panewnickiej, Goetla, Kołodzieja i Murckowskiej. Piąty to cmentarz wojskowy przy ul. Meteorologów. Administruje nimi miejski zakład budżetowy Katowickie Cmentarze Komunalne (wcześniej Katowicki Zakład Usług Pogrzebowych).

O praktykach mających naruszać konkurencję zawiadomił UOKiK jeden z przedsiębiorców, który wcześniej zwrócił się do Katowickich Cmentarzy Komunalnych o zezwolenie na kopanie grobów. Wniosek ten nie został uwzględniony. Urząd najpierw wszczął w tej sprawie postępowanie wyjaśniające, a w kwietniu br. antymonopolowe.

Według władz Katowic przedsiębiorcy chodziło o generalne uprawnienie do kopania grobów na cmentarzach komunalnych - w nieograniczonym zakresie. Udzielenie generalnego zezwolenia tej firmie - według miasta - podważyłoby sens działalności Katowickich Cmentarzy Komunalnych i naruszyłoby organizację pracy na miejskich cmentarzach. W 2011 r. miejski zakład wykopał tam 667 grobów, a w 2012 r. - 616.

UOKiK uznał, że działania miejskiego zakładu, a przez to miasta, naruszyły interes konkurentów i konsumentów. Według prezesa Urzędu miasto uniemożliwiało innym przedsiębiorcom kopanie grobów i przeciwdziałało w ten sposób konkurencji na rynku usług pogrzebowych. Jednocześnie konsumenci nie mieli możliwości wykonawcy usługi kopania grobów.

Urząd wysnuł te wnioski z treści odpowiedzi Katowickich Cmentarzy Komunalnych na wniosek przedsiębiorcy. Wskazano w niej – według relacji w decyzji UOKiK - że „gmina Katowice w zakresie kopania grobów obsługiwana jest przez ten zakład budżetowy, który administruje, zarządza cmentarzami oraz świadczy na ich terenie pełny zakres usług cmentarnych i pogrzebowych”, a także, że zakład „ze względu na dbałość o finanse publiczne oraz konieczność uzyskania zaplanowanego poziomu dochodów, nie widzi potrzeby powierzania innym podmiotom wykonywania na cmentarzach komunalnych usług w zakresie kopania grobów”.

UOKiK uznał, że miasto ogranicza dostęp do tych usług przede wszystkim ze względu na związane z nimi dochody swego zakładu. Urząd nie podzielił też wniosku miasta, że zamiarem przedsiębiorcy było wykonywanie wszystkich usług kopania grobów na cmentarzach komunalnych. Zdaniem prezesa Urzędu, jeśli miasto w ten sposób zinterpretowało jego wniosek, powinno było wskazać mu warunki, na jakich mógłby kopać groby.

Już w tym roku miasto poinformowało UOKiK, że z początkiem stycznia zmieniło regulamin Katowickich Cmentarzy Komunalnych. Analizując jego treść Urząd uznał, że usługi kopania grobów na cmentarzach komunalnych może już wykonywać każdy przedsiębiorca (za zgodą administratora cmentarza), a zatem, że gmina zaniechała praktyki ograniczania konkurencji.

Za wcześniejsze naruszenia ma miasto została nałożona kara w kwocie 8430 zł.

Od decyzji prezesa Urzędu w tej sprawie odwołali się już do sądu zarówno miasto, jak i przedsiębiorca.

Wydając obecną decyzję UOKiK przypomniał, że Katowice były już wcześniej stroną kilku postępowań dotyczących naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, w tym ograniczania konkurencji na rynku usług cmentarnych i pogrzebowych. Urząd m.in. w 2004 r. za nadmiernie wygórowane uznał ustalone przez miasto ceny za wynajem kaplic przedpogrzebowych i kopanie grobów (część decyzji ws. cen za kopanie grobów uchylił potem sąd).(PAP)