Ministerstwo Finansów: W 2026 roku podwyżka akcyzy na napoje alkoholowe o 15 procent

Na początku 2026 roku wzrośnie akcyza na wyroby alkoholowe/fot: zdjęcie ilustracyjne, Pixabay

Od 1 stycznia 2026 roku stawki akcyzy na wyroby alkoholowe wzrosną o 15 procent, a od 1 stycznia 2027 roku – o 10 procent – poinformowało w czwartek Ministerstwo Finansów. Resort zapowiedział też podwyżkę opłaty cukrowej.

– Od 1 stycznia 2026 roku nastąpi podwyższenie stawek akcyzy na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane i wyroby pośrednie o 15 procent w stosunku do stawek z 2025 roku. Od 1 stycznia 2027 roku stawki akcyzy na te wyroby wzrosną o 10 procent – wyjaśniło Ministerstwo Finansów w komunikacie. Dodało, że to reakcja na „potrzebę przeciwdziałania szkodliwemu wpływowi alkoholu na zdrowie Polaków”.

Zaznaczyło, że aktualizacja stawek akcyzy na napoje alkoholowe ma na celu ograniczenie ich spożycia, a w konsekwencji redukcję negatywnych skutków nadużycia napojów alkoholowych.

Resort dodał, że z powodu wzrostu dostępności alkoholu wprowadzona w 2022 roku mapa drogowa wymaga aktualizacji.

Jak tłumaczył w rozmowie z Polską Agencją Prasową wiceminister finansów Jarosław Neneman, oznacza to, że podwyżka będzie w 2026 roku wyższa o 10 punktów procentowych, niż wynika z tzw. mapy drogowej – czyli zapisanych w ustawie zmian w stawce akcyzy na napoje alkoholowe, zaplanowanych do roku 2027, według których stawka miałaby wzrosnąć o 5 procent. Z kolei w roku 2027 podwyżka będzie wyższa o 5 punktów procentowych (w roku 2027 również miała ona wynieść 5 procent).

Alkohol w Polsce jeden z najtańszych w Europie
Ministerstwo wskazało, powołując się na dane GUS, że wraz ze wzrostem średniego wynagrodzenia za miesięczną wypłatę można kupić coraz większą ilość napojów alkoholowych.

– Zgodnie z danymi Eurostatu, ceny konsumpcyjne napojów alkoholowych w Polsce są na zdecydowanie niższym poziomie niż w większości państw UE. Tańszy alkohol można kupić jedynie w Bułgarii, Rumunii i na Węgrzech – zauważyło Ministerstwo Finansów.

Podkreśliło, że według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) spożycie alkoholu to obok palenia tytoniu najgroźniejszy czynnik ryzyka dla zdrowia człowieka.

– Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom (KCPU) ocenia łączne koszty społeczno-ekonomiczne wynikające ze spożywania alkoholu w Polsce na 93,3 mld złotych, przy czym różnica między przychodami budżetowymi z tytułu podatku akcyzowego od napojów alkoholowych a kosztami społeczno-ekonomicznymi wynosi ok. 80 mld zł. Koszty te dotyczą obciążeń kilku systemów: zdrowotnego, egzekwowania prawa, w tym wymiaru sprawiedliwości, ubezpieczeń społecznych czy pomocy społecznej – zaznaczył resort finansów.

Ministerstwo zapowiedziało też podniesienie opłaty cukrowej
– Ograniczenie ekonomicznej dostępności napojów słodzonych związane jest z coraz większym problemem otyłości oraz wydatkowaniem większych środków na ochronę zdrowia w tym zakresie – wytłumaczył podwyżkę resort finansów.

Wskazał na dane NFZ w 2019 roku, zgodnie z którymi blisko 2/3 dorosłych Polaków wykazywało nadmierną masę ciała – 74 proc. mężczyzn (w tym 28 procent otyłych) oraz 50 procent kobiet (w tym 21 procent otyłych).

Według NIK w 2022 roku stwierdzono nadwagę i otyłość u od 59,2 do 69,2 procent mieszkańców Polski, w zależności od województwa.

MF wyliczyło, że koszty pośrednie i bezpośrednie leczenia otyłości w Polsce w 2022 roku wyniosły łącznie ok. 36 miliardów złotych. – Wpływy z tytułu opłaty cukrowej wynoszą obecnie ok. 1,5 miliarda złotych rocznie – poinformowało MF.

Ministerstwo wyjaśniło, że obowiązująca wysokość opłaty cukrowej została przyjęta w 2020 roku i znacząco odbiega od aktualnych cen napojów. Według resortu finansów wysokość opłaty jest niewystarczająca, aby wpływać na zachowania konsumentów. „Jednocześnie coraz więcej napojów w ogóle nie jest obciążonych opłatą cukrową, ze względu na dodatek soku zastosowany w celu uniknięcia opłaty” - zauważyło ministerstwo w komunikacie.

Przeniesienie opłat na inne podmioty
Wytłumaczyło, że aktualizacja wysokości opłaty cukrowej, w tym opłaty za zawartość kofeiny lub tauryny, które występują m.in. w napojach energetycznych, przewiduje podwyższenie wysokości opłaty: stałej za zawartość cukrów w ilości do 5 g w 100 ml napoju, lub za zawartość substancji słodzącej (tzw. słodzików): z 0,50 zł do 0,70 zł; zmiennej za każdy gram cukrów powyżej 5 g w 100 ml napoju: z 0,05 zł do 0,10 zł; za zawartość kofeiny lub tauryny: z 0,10 zł do 1,00 zł; maksymalnej: z 1,20 zł do 1,80 zł – w przeliczeniu na 1 litr napoju.

MF dodało, że celem procedowanej nowelizacji ustawy o zdrowiu publicznym jest także uproszczenie systemu opłaty cukrowej m.in. poprzez przeniesienie obowiązku jej zapłaty na początek łańcucha dostaw. Projekt przewiduje również doprecyzowanie zasad obliczania i pobierania należnej opłaty.

– Proponujemy przeniesienie obowiązku zapłaty opłaty z podmiotów ogólnie mówiąc prowadzących sprzedaż detaliczną na producentów, importerów i podmioty nabywające napoje wewnątrzwspólnotowo, co znacznie uprości pobór tej daniny – powiedział w czwartek PAP wiceminister Neneman.