„Tu się nie płacze”

2026-05-24

„Muzyka w Auschwitz była jak Cyklon B” – pisali we wspomnieniach niektórzy więźniowie.

Czy to możliwe, że najpiękniejsza z muz mogła zabijać? Czy Beethoven, Mozart lub Strauss mogli pomyśleć choć przez chwilę, że ich muzyka będzie towarzyszyła zabijaniu? Bohaterami utworu są muzycy z obozowych orkiestr Auschwitz i Birkenau: Helena Dunicz-Niwińska i Józef Kropiński, którym granie w orkiestrze uratowało życie, ale pozostawiło też obozową traumę i ta towarzyszyła im do końca życia. Po wielu latach do ich muzyki, a zwłaszcza do kompozycji Józefa Kropińskiego, wrócił włoski muzyk Francesco Lotoro, który porównuje Kropińskiego do polskich romantyków - m.in. Chopina, starając się jednocześnie upowszechnić stworzone przez niego kompozycje, bo jak twierdzi, jeśli muzyka Kropińskiego nie będzie grana i pamiętana przez współczesnych, to tak jakby pozostała za drutami razem z jej autorem.

Utwór autorstwa Żanety Walentyn i Michał Słobodziana zdobył Nagrodę Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Konkursie Artystycznych Form Radiowych „Grand PiK 2026”. Jurorzy napisali w uzasadnieniu: „to wybitne osiągnięcie w dziedzinie radiowego dokumentu historycznego, będącego unikalnym, artystycznym świadectwem człowieczeństwa w czasach absolutnego barbarzyństwa”.

Reżyserem tego dzieła jest Waldemar Modestowicz. Za reżyserię dźwięku odpowiada Maciej Kubera. Autorami muzyki są: Dorota Demidowicz i Kamil Bzdzian.

Autor: Żaneta Walentyn i Michał Słobodzian
Emisja: Ziarna losu, 24 maja 2026 roku

„Muzyka w Auschwitz była jak Cyklon B” – pisali we wspomnieniach niektórzy więźniowie. Reportaż Żanety Walentyn i Michała Słobodziana

Zobacz także

„Zryw wolności”

To opowieść o buncie, represjach i cenie, jaką płaci się za sprzeciw. 1 i 3 maja 1982 roku w Toruniu były nie tylko świątecznymi dniami w kalendarzu… Czytaj dalej »

„Śpiewając czuję się wolna”

Jej pasją jest muzyka, ale „po godzinach” realizuje się jako... księgowa. Opowieść o wielkim talencie i niezwykłej scenicznej szczerości. Ma zaledwie… Czytaj dalej »

„Siła rodziny”

O sile nadziei, determinacji i rodzinnej miłości. Karol Żywicki spod Torunia choruje na ciężką, nieuleczalną chorobę mięśni. Jego ciało z dnia na dzień… Czytaj dalej »

„Radio”

Czym się różni świat przedstawiany dźwiękami od przekazywanego za pomocą obrazów? Czy nasze ucho i oko pokazują to samo? To pytania, które zadaje sobie… Czytaj dalej »

„Anna, królewna wśród radosnych łąk”

Trzymała szczątki królewny w domu. Tajemnica Anny Wazówny i niezwykłej relacji, która przekroczyła granice czasu. Czy można zaprzyjaźnić się z kimś… Czytaj dalej »

„Powrót Zosi”

Zosia nazywana „Wampirką” wraca do domu, czyli starego pałacu w Ostromecku. Po wielu perturbacjach udało się znaleźć dom dla tej niezwykłej rekonstrukcji… Czytaj dalej »

„Krocząc w nicość”

Egoista i tyran, ale też zdolny pisarz. Co tak naprawdę było dla niego ważne? Opowieść o Stanisławie Przybyszewskim. Jego żona popełniła samobójstwo… Czytaj dalej »

„Dom z duszą”

Przez lata były niedoceniane, dziś stanowią prawdziwą ozdobę Bydgoskiego Przedmieścia. Budynki z muru pruskiego, którym udało się przetrwać stają się… Czytaj dalej »

„Wioska przeklętych”

W Pniu, niewielkiej osadzie w Dąbrowie Chełmińskiej, odnaleziono kilkadziesiąt pochówków wampirycznych z XVII wieku. To się nie zdarza na taką skalę… Czytaj dalej »

„Do rany przyłóż”

Pułkownik Andrzej Jarzębowski w wojsku przez lata zajmował się łącznością i logistyką. Fot. Archiwum Andrzeja Jarzębowskiego Pułkownik Andrzej Jarzębowski… Czytaj dalej »