1 września obchodzimy 82. rocznicę wybuchu II wojny światowej

Niemiecki okręt Schleswig - Holstein ostrzeliwujący polską placówkę na Westerplatte w Gdańsku. Wrzesień 1939 /fot. PAP-Archiwum II wojna światowa / Westerplatte

W środę (01.09.) przypada 82. rocznica wybuchu II wojny światowej - największej i najkrwawszej wojny w historii ludzkości. Główne uroczyści odbędą się w Gdański i Wieluniu.

Obchody organizowane przez władze Gdańska rozpoczęły się 31 sierpnia wieczorem otwarciem wystawy czasowej poświęconej dowódcy Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte - majorowi Henrykowi Sucharskiemu.

W uroczystościach, które odbędą się w środę wczesnym rankiem na Westerplatte, weźmie udział m.in. premier Mateusz Morawiecki, minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak i marszałek Sejmu Elżbieta Witek. Główna część uroczystości państwowych organizowanych przez Wojsko Polskie, rozpocznie się przed Pomnikiem Obrońców Wybrzeża, tuż przed 4.45. To o tej godzinie 1 września 1939 r. nastąpił niemiecki atak na polską Wojskową Składnicę Tranzytową, ulokowaną na gdańskim półwyspie.

Na godz. 9 w środę zaplanowano uroczystości pod tablicą umieszczoną na budynku Dyrekcji Kolei upamiętniającą harcmistrza Jana Ożdżyńskiego. Był on prawdopodobnie pierwszą ofiarą II wojny światowej w stolicy Pomorza. Kolejnym punktem obchodów będzie złożenie wieńców i zapalenie zniczy przy tablicy na budynku Victoriaschule, należącego dziś do Uniwersytetu Gdańskiego. To w Victoriaschule w dniach 1–15 września 1939 r. Niemcy torturowali i zamęczyli członków Polonii gdańskiej. Szacuje się, że liczba aresztantów sięgała nawet 3 tys. osób. Część z nich została później przetransportowana m.in. do obozu koncentracyjnego KL Stutthof.

W południe na placu Obrońców Poczty Polskiej odprawiona zostanie uroczysta msza święta w intencji poległych pocztowców, połączona z modlitwą międzywyznaniową. Weźmie w niej udział m.in. prezydent miasta Aleksandra Dulkiewicz oraz prezes IPN Karol Nawrocki.

O godz. 17 na Cmentarzu Ofiar Hitleryzmu na gdańskiej Zaspie zostaną złożone kwiaty; w trakcie uroczystości przewidziano również modlitwę i przemówienia. Na zakończenie Cappella Gedanensis wykona pieśni patriotyczne.

Bogaty program obchodów przygotowało również Muzeum II Wojny Światowej. 1 września placówka będzie otwarta już od godz. 6. (...). Rocznicę wybuchu II wojny światowej upamiętni także Europejskim Centrum Solidarności, w którym odbywać się będzie całodniowe Forum Międzynarodowe „Europa z widokiem na przyszłość".

Rocznicowe uroczystości odbędą się również w Wieluniu. Wśród historyków nadal trwa spór, czy Luftwaffe zaatakowała 1 września 1939 r. Wieluń, zanim na Westerplatte rozległy się strzały. Wiele wskazuje na to, że to Wieluń był pierwszy. Naukowcy zgodni są jednak, że napaść z powietrza na bezbronne miasto bez celów strategicznych, to pierwsza zbrodnia II wojny światowej.

Zgodnie z programem tegorocznych obchodów wybuchu II wojny światowej w Wieluniu, które przedstawiła Kancelaria Prezydenta, rozpoczną się one o godz. 4.30 od m.in. przemówienia prezydenta Andrzeja Dudy. Następnie ok. godz. 6 odbędzie się ceremonia złożenia wiązanki kwiatów przed pomnikiem upamiętniającym zbombardowaną synagogę oraz złożenia wieńca przed pomnikiem upamiętniającym nalot bombowy na wieluński szpital pw. Wszystkich Świętych.