MPiPS: W Polsce są 73 ogrzewalnie - placówki noclegowe o niskim standardzie

Miejsce do siedzenia w ciepłym pomieszczeniu, dostęp do łaźni i toalety, gorący napój - na to mogą liczyć bezdomni w ogrzewalniach. W Polsce są 73 takie placówki; mają w sumie niecałe 2 tys. miejsc, ale przy silnych mrozach możliwe jest utworzenie dodatkowych.

Od 5 października obowiązują nowe przepisy dotyczące pomocy społecznej, które w sposób kompleksowy określają, kto może skorzystać z pomocy państwa i w jakiej formie. Duża część zapisów dotyczy organizacji schronienia dla potrzebujących. Nowelizacja wylicza, że oprócz noclegowni i schronisk pomocy bezdomnym udzielają również ogrzewalnie.

Ogrzewalnie to placówki noclegowe dla osób bezdomnych, o niskim standardzie. Jak poinformował PAP resort pracy, obecnie dysponują one w sumie 1 tys. 897 miejscami, ale w razie potrzeby można utworzyć miejsca dodatkowe, nawet do 2 tys. 243.

Są to placówki o niskim standardzie, świadczona przez nie pomoc jest tymczasowa i podstawowa - zazwyczaj oferują ławkę, krzesło lub inne miejsce do siedzenia w ciepłym pomieszczeniu, dostęp do łaźni i toalety, gorący napój, czasem posiłek, niekiedy opiekę medyczną.

Ogrzewalnie są najczęściej czynne w nocy, np. od godz. 20 do 8 rano; funkcjonowanie rozpoczynają w sezonie jesienno-zimowym - z reguły w listopadzie, ale niektóre - jak placówki w Krakowie czy Bytomiu - już działają.

Formalności przy przyjęciu do ogrzewalni ograniczone do niezbędnego minimum - nie ma wywiadu środowiskowego, nie trzeba mieć "skierowania" od pracownika pomocy społecznej. Prawo do pobytu w ogrzewalni mają osoby, które same się tam zgłoszą lub zostaną przywiezione przez policję, straż miejską czy pogotowie. W wielu miejscach toleruje się osoby pod wpływem alkoholu lub innych środków psychoaktywnych, ale jeśli nie są agresywne.

Niektóre placówki mają jednak w regulaminach zapisy, że nie przyjmują osób, które mają w wydychanym powietrzu np. powyżej 1 promila alkoholu (w noclegowniach i schroniskach nie mogą przebywać osoby pod wpływem alkoholu lub substancji psychoaktywnych, dopuszczalne jest to tylko w wyjątkowych przypadkach - PAP).

Każda ogrzewalnia ma swoje zasady, najczęściej dotyczą one zakazu picia w placówce alkoholu, przyjmowania środków odurzających, palenia czy zakłócania ciszy. W regulaminach są też zapisy o utrzymaniu placówki w czystości.

Najwięcej ogrzewalni znajduje się w województwach małopolskim i śląskim. Największą liczbą miejsc dysponują ogrzewalnie w woj. mazowieckim.

Ogrzewalnie mogą być prowadzone przez gminy w ramach ich zadań własnych. Finansowane są wówczas ze środków samorządowych na pomoc i integrację społeczną. Gminy mogą też zlecać to zadanie innym podmiotom, głównie organizacjom pozarządowym. Zdarza się również, że organizacje pozarządowe same prowadzą ogrzewalnie i finansują je z własnych środków.

Jakość pomocy w ogrzewalni jest różna w różnych gminach. Standardy dla wszystkich placówek zapewniających nocleg oraz będzie określać rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej; dotyczyć będzie ono również usług przez nie świadczonych i kwalifikacji pracowników. Jego projekt jest przygotowywany. Zgodnie z nowelizacją ustawy o pomocy społecznej ma ono wejść w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy, czyli najpóźniej jesienią 2016 r.(PAP)