Kluby pozytywnie o projekcie w sprawie rzeczy znalezionych

Wszystkie kluby parlamentarne pozytywnie oceniły w środę projekt ustawy o rzeczach znalezionych i opowiedziały się za dalszymi pracami nad tymi przepisami. Zgodnie z projektem, organem odpowiedzialnym za przyjmowanie odnalezionych rzeczy będzie starosta.

Przygotowaną w resorcie sprawiedliwości propozycją przepisów zajmą się teraz komisje: kultury i środków przekazu, samorządu terytorialnego i polityki regionalnej oraz nadzwyczajna ds. zmian w kodyfikacjach.

"Ta ustawa adresowana jest do ludzi uczciwych, nieuczciwi nie oddają znalezionej rzeczy (...) prawda, że osobie odnajdującej rzecz przysługuje znaleźne, ale ona ma zasadniczą motywację: chce oddać nie swoją rzecz" - podkreślił wiceminister sprawiedliwości Jerzy Kozdroń.

Organem odpowiedzialnym za przyjmowanie odnalezionych rzeczy będzie starosta. Ma on określać zasady i sposób przejmowania znalezionych rzeczy, sposób poszukiwania osób uprawnionych do ich odbioru, zasady przechowywania pieniędzy, papierów wartościowych i kosztowności oraz postępowania z przedmiotami o wartości historycznej, naukowej i artystycznej, czyli dobrami kultury.

Inną ważną zmianą ma być utworzenie krajowego rejestru utraconych dóbr kultury, prowadzonego przez ministra kultury. Funkcjonowałby on obok istniejącego obecnie krajowego wykazu zabytków skradzionych, który ma jedynie charakter ewidencyjny i nie pociąga skutków prawnych, czyli na przykład nie zapobiega utracie przez właściciela własności danego dobra na rzecz nowego posiadacza poprzez jego zasiedzenie. W funkcjonującym obecnie wykazie znajduje się ok. 10 tys. zabytków; nowy rejestr ma być znacznie mniejszy.

Nowa ustawa, poza jednoznacznym określeniem organu, któremu należy oddawać znalezione przedmioty, określa też - na poziomie 50 zł - minimalną wartość rzeczy znalezionej, pieniędzy lub papierów wartościowych, która powodowałaby obowiązek oddania rzeczy i zobowiązywałaby starostę do publicznego ogłoszenia o znalezieniu.

"Musieliśmy przyjąć jakiś próg kwotowy, w związku z tym mówimy, że 50 zł jest graniczną wartością" - zaznaczył Kozdroń. Dodał, że w innym przypadku, bez jakiegokolwiek sprecyzowania kwoty granicznej, ustawa prowadziłaby do absurdów.

Wyjątkiem ma być sytuacja, gdy rzecz zostałaby znaleziona w budynku publicznym lub np. autobusie czy pociągu. W takim przypadku znalazca powinien oddać zgubę zarządcy budynku lub przewoźnikowi. Przepisy nie dotyczą też przypadków znalezienia broni, amunicji lub materiałów wybuchowych, gdy niezwłocznie zawiadomiona musi zostać policja.

W planowanych uregulowaniach utrzymana byłaby natomiast zasada z Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą osoba, która odnalazła rzecz, może domagać się znaleźnego w wysokości jednej dziesiątej jej wartości. Warunkiem jest zgłoszenie takiego roszczenia najpóźniej w chwili wydania rzeczy osobie uprawnionej do odbioru.

Koszty związane z przechowywaniem rzeczy i poszukiwaniem jej właściciela - poniesione przez znalazcę, zarządcę lub właściwy organ administracji publicznej - będą obciążać osobę uprawnioną do jej odbioru.

W przypadku, gdy zguba nie zostanie w przewidzianych terminach odebrana przez osobę uprawnioną i nie jest zabytkiem, rzecz stawałaby się własnością znalazcy. W projekcie określono te terminy na rok - w przypadku nieodebrania rzeczy mimo doręczenia właścicielowi wezwania do odbioru lub na dwa lata od znalezienia - w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela i wysłania mu wezwania.

Prace nad tymi przepisami były prowadzone już od dłuższego czasu. Jeszcze w 2004 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił przepisy dekretu z 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy, odnoszące się do rzeczy znalezionych. TK uznał, że kwestie takie powinny być regulowane w ustawie. (PAP)