Autor pierwszych publikowanych poematów w języku Kaszubów ma swoją tablicę

Odsłonięcie tablicy Hieronima Derdowskiego w Toruniu/fot. Michał Zaręba

Odsłonięcie tablicy Hieronima Derdowskiego w Toruniu/fot. Michał Zaręba

- Nie ma Kaszeb bez Polonii, a bez Kaszeb Polsci - napisał przed laty Hieronim Derdowski. W środę - w 101. rocznicę zaślubin Polski z morzem - w Toruniu odsłonięto jego tablicę na kamienicy, w której dawniej mieszkał.

„Marsz kaszubski” zabrzmiał w środę przy ulicy Św. Ducha w Toruniu. W zimowej aurze odsłonięta i poświęcona została tablica upamiętniająca Hieronima Derdowskiego, zasłużonego kaszubskiego działacza, pisarza i publicystę.

- Hieronim Derdowski jest ważną postacią związaną z historią naszego regionu, która w trudnych czasach zaborów odegrała niebagatelną rolę w rozwoju kaszubskiej kultury oraz integracji Kaszub z Polską. To ważne, abyśmy pamiętali o naszej przeszłości i pielęgnowali wspólne dziedzictwo - mówił marszałek Piotr Całbecki.

Hieronim Derdowski był jedną z najbarwniejszych i najwybitniejszych postaci kaszubskiego ruchu regionalnego w XIX wieku. Urodził się w 1852 roku w Wielu (dziś powiat kościerski). W młodości pracował jako prywatny nauczyciel na terenie Kaszub i Wielkopolski. W 1879 roku zamieszkał w Toruniu, publikował utwory literackie w „Gazecie Toruńskiej", której był wieloletnim redaktorem. Z powodu prześladowań władz pruskich w 1885 roku wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, gdzie prowadził działalność społeczną wśród środowisk polonijnych. Na obczyźnie redagował „Gazetę Narodową" i „Pielgrzyma Polskiego", był zwolennikiem umocnienia polskiej tożsamości wśród mieszkańców Kaszub. Zasłynął przede wszystkim jako autor pierwszych poematów publikowanych w języku Kaszubów: „O Panu Czorlińścim co do Pucka po sece jachoł", „Kaszube pod Widnem" i „Jasiek z Knieji".

Odsłonięciu tablicy upamiętniającej Derdowskiego przyświecało jego hasło „Nie ma Kaszeb bez Polonii, a bez Kaszeb Polsci". Słowa te stały się mottem dla postępowania kolejnych pokoleń Kaszubów, którzy zdołali utrzymać polskość Pomorza do czasu przejęcia tych terenów przez wojska generała Józefa Hallera w początku 1920 roku.

Tablica powstała z inicjatywy Oddziału Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Toruniu i została ufundowana przez samorząd województwa kujawsko-pomorskiego. Jej autorem jest toruński rzeźbiarz Tadeusz Porębski.