Po pacjentach od lat nie ma śladu. Ich miejsce zajęli miłośnicy kultury i sztuki!

Tak po remoncie ma wyglądać siedziba Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy przy ul. Gdańskiej, dawny szpital miejski./fot. Bydgoszcz w budowie

Konferencję zorganizowało Kujawsko - Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy./fot. Monika Siwak - Waloszewska

Dawne miejsca leczenia ciała, dziś są miejscami rozwoju ducha. O bydgoskich szpitalach sprzed stu lat, które dzisiaj są instytucjami kultury, mówiono podczas Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej z cyklu „Architektura Miast”.

Naukowcy z Torunia, Warszawy, Krakowa, Poznania i Gdańska opowiadali o budowaniu placówek opieki w XIX wieku. W miejscu konferencji, czyli w Kujawsko-Pomorskim Centrum Kultury przy Placu Kościeleckich w Bydgoszczy leczono przez długie lata dzieci.

Jak piszą organizatorzy, w oparciu o postępy w medycynie i higienie dokonujące się w XIX wieku, pojawiały się nowe koncepcje dotyczące budowy szpitali i budynków dla osób potrzebujących opieki. Architekci nie mieli łatwego zadania – działali w przestrzeni bólu, cierpienia, samotności, a musieli tworzyć budynki „przywracające” wiarę i nadzieję.

- W Bydgoszczy był tylko jeden Szpital Miejski, w budynku adaptowanym, poklasztornym, przy ulicy Gdańskiej 4. Dzisiaj ten budynek przynależy do muzeum. W lecznicy było tylko 28 łóżek. Architekt Wilhelm Lincke rozbudował budynek tego szpitala, co poprawiło i jakość oświetlenia pomieszczeń i ich wentylację. Ten sam architekt zaprojektował także szpital, dawniej znany jako zakład sióstr diakonisek, czyli dzisiejszy szpital płucnochorych. Projektował także budynek Wojskowej Komendy Uzupełnień przy ulicy Szubińskiej 1 - przed laty dom dla samotnych wykształconych kobiet.

Piotr Winter z Pracowni Dziedzictwa Kulturowego KPCK, zajął się historią i architekturą jedynego zakładu leczniczego dla niemowląt, który mieścił się w budynku zajmowanym obecnie przez Kujawsko Pomorskie Centrum Kultury. Dziećmi opiekowano się w tym miejscu przez sto lat.

- Na początku był do żłobek dla niemowląt, dla chorych, małych dzieci. Na przełomie wieków umieralność, śmiertelność małych dzieci była przerażająca. Prawie połowa nie dożywała pierwszego roku życia. Stworzono tutaj później ochronkę dla dzieci zaniedbanych, ubogich. Gdy w 2014 roku zaczęliśmy budować naszą Salę Hoffman, archeolodzy znaleźli, oprócz mnóstwa artefaktów z historii miasta, kapsułę czasu, którą jakieś dzieci umieściły z listami. Obiecywali w nich, że się zmienią, poprawią swoje zachowanie. Jedna dziewczynka zostawiła w kapsule czasu liścik z takim zdaniem: Obiecuję więcej nie nagabywać chłopców...

Program konferencji:

12.30 – 13.00 przerwa kawowa

13.00 – II sesja referatowa:

mgr Dominik Karcz (Akademia Ignatianum w Krakowie – Wydział Filozoficzny, Instytut Kulturoznawstwa), Miasto dobra – inwestycje o charakterze dobroczynnym w okolicach dawnej ulicy Solnej w Krakowie w XIX i XX w. jako kontynuacja historycznej tradycji tego miejsca
mgr inż. arch. Bogusław Małusecki (Archiwum Państwowe w Katowicach o/Gliwice), Szpitale i domy dziecka w Gliwicach XIX – 1 poł. XX wieku
mgr Bogna Derkowska-Kostkowska (Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy Pracownia Dziedzictwa Kulturowego), Bydgoskie szpitale miejskiego radcy budowlanego Wilhelma Lincke
mgr Piotr Winter (Kujawsko-Pomorskie Centrum Kultury w Bydgoszczy Pracownia Dziedzictwa Kulturowego), Historia i architektura dawnego zakładu leczniczego dla niemowląt Auguste-Victoria-Heim
mgr Maciej Kędzierski (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – Instytut Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie), Szpital „Dziekanka” w Gnieźnie. Losy szpitala w latach 1891-1945

Dyskusja

15.00 – 16.00 przerwa obiadowa

16.00 – III sesja referatowa:

mgr Marta Cyuńczyk (Uniwersytet Gdański – Studia Doktoranckie Historii, Historii Sztuki i Archeologii), Koncepcja architektoniczna oraz dekoracja fajansowa Dziecięcego Przytułku Pracowitości św. Olgi w Petersburgu
mgr Anna Kotowicz (Uniwersytet Gdański), Szpitale międzywojennego Lwowa. Wybrane przykłady placówek medycznych działających na terenie miasta do wybuchu II wojny światowej

mgr Zuzanna Sękowska (Uniwersytet Warszawski – Wydział Polonistyki, Instytut Kultury Polskiej), Nasz Dom na Bielanach 1927-1939. Architektura a praca ze społeczeństwem
mgr Ewa Kalnoj-Ziajkowska (Politechnika Warszawska – Wydział Architektury, Muzeum Warszawy), Przedszkola i żłobki w programie funkcjonalnym wzorcowego socjalistycznego osiedla. Przykład warszawskiego Muranowa Południowego (1947 – 1952)
Dyskusja