Prof. Wojciech Polak o Porozumieniach Sierpniowych
Prof. Wojciech Polak, historyk UMK w Toruniu i przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej. Fot. archiwum/PR PiK
Porozumieniom Sierpniowym zawdzięczamy niepodległą Polskę - uważa prof. Wojciech Polak, historyk UMK w Toruniu. Mija 38. rocznica tamtych wydarzeń. 31 sierpnia 1980 przedstawiciele strajkujących robotników i komunistycznej władzy podpisali w Gdańsku porozumienia sierpniowe.
Pierwszy punkt słynnych 21 postulatów mówił o akceptacji niezależnych od partii i pracodawców wolnych związków zawodowych.
- Wcześniej były długotrwałe rokowania z wicepremierem Mieczysławem Jagielskim, do stoczni przyjechało wielu opozycjonistów z całego kraju i grupa doradców z Warszawy, ale i działaczy ruchu Młodej Polski. przedstawicielem KOR-u był Lech Kaczyński. Intelektualiści, opozycjoniści popierali, czynnie wspierali ten strajk. Potem jeszcze podpisano porozumienie w Jastrzębiu z górnikami i w Katowicach na początku września. Było też mnóstwo porozumień lokalnych, zawieranych na wzór tego porozumienia gdańskie. Było porozumienie toruńskie, porozumienie bydgoskie - mówił w rozmowie z Michałem Zarębą profesor Wojciech Polakiem, przewodniczący Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej, historyk UMK w Toruniu.
Najważniejszy wynegocjowany punkt wszystkich porozumień dotyczył utworzenia wolnych związków zawodowych.
- To było coś nieprawdopodobnego. W systemie totalitarnym nagle pojawia się wyłom, nagle pojawia się dziura. Można tworzyć wolne związki zawodowe. Lech Kaczyński po latach wspominał, że przebywając w stoczni nie bardzo chciało mu się wierzyć, nie mieściło się jemu w głowie, że komuniści zgodzą się na ten postulat ,że to uda się uzyskać. No ale w końcu się udało – podkreśla historyk UMK.
W amfiteatrze Muzeum Etnograficznego w Toruniu odbył się dziś Koncert Pieśni Niepokornej, w którym wystąpili m.in. Krystyna Prońko, Natalia Niemen i Antonina Krzysztoń. Koncert jest częścią regionalnych obchodów 38. rocznicy podpisania Porozumień Sierpniowych.
