Światowy Dzień Krwiodawcy

Pomimo znaczącego postępu w nauce, krwi nie można pozyskać z innego źródła niż drugi człowiek. Fot. Archiwum/Damian Klich

Każdego roku w Polsce wykonywanych jest ok. 1,6 mln przetoczeń krwi i jej składników - wynika z danych Narodowego Centrum Krwi. Najbardziej oczekiwaną grupą krwi jest 0Rh-, którą ma zaledwie 7 proc. Polaków - można przetoczyć ją każdemu biorcy.

W środę obchodzony jest Światowy Dzień Krwiodawcy.

Krew to jeden z najbardziej pożądanych "leków", jakimi dysponuje medycyna. Pomimo znaczącego postępu w nauce, krwi nie można pozyskać z innego źródła niż drugi człowiek.

Jak informuje Narodowe Centrum Krwi, w Polsce corocznie wykonuje się ok. 1,6 mln przetoczeń składników krwi (transfuzji), ratujących życie i zdrowie ludzkie.

Najczęściej spotykanymi grupami krwi są ARh+ i 0Rh+ – takie grupy ma odpowiednio 32 proc. i 30 proc. Polaków. Rzadziej występuje BRh+ (15 proc.), znacznie rzadziej: 0Rh- (7 proc), ABRh+ (6 proc.), ARh- (6 proc.). Najrzadszymi grupami są BRh- (3 proc.) ABRh- (1 proc.).

Każda grupa krwi jest potrzebna, ale najbardziej oczekiwana jest krew grupy 0Rh-, ponieważ w nagłych wypadkach, przy braku krwi właściwej grupy, może być przetoczona każdemu biorcy. Problem polega na tym, że jest to jedna z rzadziej występujących grup krwi.

Konieczność przetoczenia krwi może mieć miejsce m.in. w wyniku wypadku, zabiegu operacyjnego, po oparzeniach i urazach, a także u pacjentów z chorobami rozrostowymi i nowotworami - w trakcie i po chemioterapii oraz u pacjentów wymagających transplantacji lub zabiegów kardiochirurgicznych.

Od krwiodawców pobiera się tzw. krew pełną albo określone składniki krwi. Krew pełna może być pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet. Przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni w przypadku mężczyzn i 12 tygodni w przypadku kobiet. Jednorazowo pobiera się 450 ml pełnej krwi.

Krew lub jej składniki mogą oddawać osoby od 18 do 65 roku życia, które ważą co najmniej 50 kg. Krwiodawca powinien być zdrowy i w dobrej formie, za każdym razem musi wypełnić ankietę na temat swojego stanu zdrowia i przejść badania - do oddania krwi kwalifikuje lekarz. Na stałe dyskwalifikują przede wszystkim poważne choroby; czasowa dyskwalifikacja może być spowodowana np. przeziębieniem, miesiączką, wyrwaniem zęba, a także zrobieniem tatuażu.

Niedobory krwi i jej składników występują okresowo w ciągu całego roku, a najdłużej utrzymują się w okresie wakacyjnym. Jest to spowodowane m.in. większą liczbą wypadków oraz faktem, że krwiodawcy przebywają w tym okresie na urlopach. Regionalne centra krwiodawstwa na ogół informują na swoich stronach internetowych, jaki jest stan ich zapasów, z podziałem na poszczególne grupy.

Krew można oddać w regionalnych centrach krwiodawstwa oraz w oddziałach terenowych, które funkcjonują np. w niektórych szpitalach, a także w mobilnych punktach poboru. Listę punktów oraz harmonogram akcji krwiodawstwa można znaleźć np. na stronie Narodowego Centrum Krwi (www.nck.gov.pl). (PAP)