Środa, 18 września 2019 r.   Imieniny: Irmy, Stanisława, Ireny
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
2019-01-04, 06:00 Michał Jędryka

dr Mateusz Soliński

dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
dr Mateusz Soliński. Fot. E.Rupniewska
Gościem Rozmowy Dnia był dr Mateusz Soliński, filozof, historyk sztuki i kustosz Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. A rozmawialiśmy o obrazach przedstawiających Matkę Bożą i ich związkach z odzyskaniem niepodległości.

Michał Jędryka: W ubiegłym roku przed Bożym Narodzeniem miał pan wykład o przedstawieniach Bożego Narodzenia w sztuce. W tym roku tuż przed świętami poświęcił pan takie wystąpienie jednej z głównych postaci tego wydarzenia czyli Matce Bożej, którą przedstawiano w rozmaity sposób w sztuce, ale pana prelekcja była poświęcona interwencjom Matki Bożej w polską historię oraz ich przedstawieniom w sztuce. Który z tych obrazów jest najmocniej dla pana znaczący?

Mateusz Soliński: Trudno taki wybrać, moim zamierzeniem było zebranie pewnej liczby, nie wszystkich oczywiście, tylko wybranych obrazów bardzo istotnych czy mówiących wiele o naszej historii. Trudno byłoby jeden wybrać. (...). Może na uwagę zasługiwałby szczególnie jeden wizerunek Matki Bożej, która miała objawić się w Gietrzwałdzie. Przypuszczam, że jakby pan redaktor wyszedł na ulicę z mikrofonem i by zaczął pytać ludzi o te objawienia, dużo ludzi o nich w ogóle nie słyszało, a nawet jeśli słyszało, to na pewno nie powiązało ich z odzyskaniem przez Polskę niepodległości. Te objawienia miały miejsce w 1877 roku, więc jeszcze przed odzyskaniem niepodległości. Te objawienia i wizerunki miały bardzo duży wpływ na to co się wydarzyło przez następne kilkadziesiąt lat i w gruncie rzeczy są opinie mówiące o tym, że dzięki tym wydarzeniom, które nastąpiły po tych objawieniach, niezależnie czy będziemy w nie wierzyć czy nie, pojawiła się szansa, że Polacy byli w stanie te niepodległość odzyskać.

Czy w Gietrzwałdzie oprócz tego, że jest miejsce objawień to również jest obraz Matki Bożej?

Ja w moim wystąpieniu i na tym skoncentrowałem swoje badania i poszukiwania, odnosiłem się do tych obrazów, które powstały już po tych objawieniach, o różnej jakości artystycznej, które ukazywały Matkę Bożą, pokazującą się nad klonem oraz dzieci, które tych objawień doświadczyły. Jest obraz Matki Bożej Gietrzwałdzkiej, który datuje się na XV czy XVI wiek, więc poprzedza to wydarzenie czyli objawienia nie są związane z tym obrazem. Jednak pielgrzymki, które od momentu nagłośnienia objawień się nasiliły, także interesowały się obrazem Matki Bożej Gietrzwałdzkiej.

To były bardzo masowe pielgrzymki w latach 70. XIX wieku.

Tak i to jest najistotniejszy punkt tych objawień, bo szacuje się, że w samym roku objawień, na przestrzeni kilku miesięcy, Gietrzwałd odwiedziło około 5% ówczesnej populacji Polaków nie mających wtedy swojego państwa czyli około 0,5 mln osób. Taka jeszcze krótka dygresja, ale istotna: (...) ten ruch pielgrzymkowy spowodował zapchanie linii kolejowych na drodze do Olsztyna, wówczas najbardziej rozbudowanej sieci linii kolejowych na świecie jakie znajdowały się w Cesarstwie Niemieckim. Być może powstrzymał on wybuch wojny na skalę światową, która później wybuchła w 1914 roku. To jest teza Grzegorza Brauna, zachęcam do zapoznania się z jego publikacją, że te objawienia, pomijając aspekt odnowy moralnej narodu, doprowadziły do tego, że ta wojna nie wybuchła, co więcej, spowodowały, że nie wybuchło kolejne powstanie, co do którego mamy informacje, że było planowane i inspirowane przez Brytyjczyków, którzy chcieli doprowadzić do dywersji na tyłach wroga, czyli Rosji, która była zaangażowana w wojnę rosyjsko-turecką i przez to nie doszło, do samobójczego powstania, wojny, która przekreśliłaby wszelkie szanse na odzyskanie przez Polskę niepodległości. (...).
Mówi dr Mateusz Soliński

Zobacz także

2019-07-10, godz. 06:00 Paweł Skutecki Dlaczego uchwała bydgoskiej Rady Miasta, dotycząca przyjmowania dzieci do żłobków jest dyskryminująca? Co zdecydowało o jej zaskarżeniu do wojewody? Czy Kukiz ... » więcej 2019-07-09, godz. 06:00 Eugeniusz Kłopotek W jakim sojuszu PSL pójdzie do wyborów, jakie stawia warunki oraz czy możliwa jest szeroka lista opozycji w walce o Senat? Gościem rozmowy dnia był poseł Euge ... » więcej 2019-07-08, godz. 06:00 Piotr Król Na czym polegać ma walka z "ofensywą zła", jakie są efekty trzydniowej konwencji Prawa i Sprawiedliwości oraz Zjednoczonej Prawicy w Katowicach oraz kto z nas ... » więcej 2019-07-05, godz. 06:00 Ireneusz Nitkiewicz Czy Janusz Zemke będzie kandydował w jesiennych wyborach parlamentarnych? Dlaczego Sojusz Lewicy Demokratycznej nie jest już sojusznikiem Polskiego Stronnictw ... » więcej 2019-07-04, godz. 06:01 Kosma Złotowski i Radosław Sikorski Gośćmi Rozmowy Dnia byli obaj kujawsko-pomorscy europosłowie: Kosma Złotowski i Radosław Sikorski. W Strasburgu zakończyła się pierwsza sesja plenarna Parlame ... » więcej 2019-07-03, godz. 06:00 Iwona Michałek Toruńska posłanka z Porozumienia Jarosława Gowina została wiceministrem edukacji i pełnomocnikiem rządu do spraw wspierania wychowawczej funkcji szkoły. Pytal ... » więcej 2019-07-02, godz. 06:00 Krzysztof Czabański Gościem Rozmowy Dnia był Krzysztof Czabański - poseł PiS i przewodniczący Rady Mediów Narodowych. Polityk odpowiedział na pytania dotyczące pomysłów opozycji ... » więcej 2019-07-01, godz. 06:10 Prof. Dariusz Markowski Czy bydgoski Stary Rynek rozczarował mieszkańców miasta? A może trzeba go dopiero urządzić? Czy pomysł Alegorii Bydgoskiej rzucony przez Stefana Pastuszewskie ... » więcej 2019-06-28, godz. 06:02 Mikołaj Bogdanowicz Po co premier Mateusz Morawiecki przyjeżdża w sobotę do Mroczy? O tym między innymi rozmawiamy z wojewodą kujawsko–pomorskim — Mikołajem Bogdanowiczem. Michał ... » więcej 2019-06-27, godz. 06:12 Anna Gembicka Gościem Rozmowy Dnia była Anna Gembicka, podsekretarz stanu w Ministerstwie Inwestycji i Rozwoju. Czy jest szansa, że nowy stopień na Wiśle w Siarzewie powsta ... » więcej
23456