Piątek, 19 lipca 2019 r.   Imieniny: Wincentego, Wodzisława, Marcina
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-11-23, 15:52 Polska Agencja Prasowa

Największy znany gad ssakokształtny żył na terenie Śląska

Dr hab Tomasz Sulej (L) i dr Grzegorz Niedźwiedzki (P) podczas konferencji prasowej pt. "Nokaut w wadze ciężkiej – śląski dicynodont" w warszawskim Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN, 23 bm. Fot. PAP/Jacek Turczyk
Dr hab Tomasz Sulej (L) i dr Grzegorz Niedźwiedzki (P) podczas konferencji prasowej pt. "Nokaut w wadze ciężkiej – śląski dicynodont" w warszawskim Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN, 23 bm. Fot. PAP/Jacek Turczyk
Największy znany dotąd gad ssakokształtny, Lisiowicia bojani, żył na terenie Śląska ok. 210 mln lat temu - informują polscy badacze w publikacji w "Science". Pod względem masy i gabarytów blisko mu było do słoni.
"Udało nam się opisać i nadać nazwę gadowi ssakokształtnemu - dicynodontowi, który żył na terenie Śląska 205-210 mln lat temu. Nazywa się Lisowicia bojani i był to największy gad ssakokształtny - i najmłodszy, jaki żył na Ziemi" - powiedział w rozmowie z PAP dr hab. Tomasz Sulej, profesor Instytutu Paleobiologii PAN w Warszawie. Publikacja o badaniach naukowca - prowadzonych wspólnie z dr Grzegorzem Niedźwieckim z Uniwersytetu w Uppsali - ukazała się w prestiżowym "Science".

Skamieniałe szczątki Lisowicii można oglądać w Muzeum Ewolucji PAN w Warszawie.

"Lisowicia to nie był dinozaur. To był gad ssakokształtny, któremu bliżej jest do ssaków - czyli do nas, niż do dinozaurów" - mówi prof. Sulej. Jak wyjaśnia, Lisowicia miała ponad 2,5 m wysokości i ważyła 9 ton, co można porównać z niektórymi gatunkami dzisiejszych słoni.

"Przede wszystkim to nasze odkrycie pokazuje, że początek ery dinozaurów wyglądał zupełnie inaczej, niż sobie wyobrażaliśmy. Bo do tej pory wyobrażaliśmy sobie, że dinozaury to była jedyna grupa, która w tym czasie tak gwałtownie powiększała swoje rozmiary" - mówi prof. Sulej. Dzięki badaniom Polaków okazało się jednak, że wśród wielkich mieszkańców ówczesnych lądów były również gady ssakokształtne.

Lisowicia żyła nad brzegiem mokradeł, na raczej płaskim terenie. Odżywiała się roślinami. "Polował na nią prawdopodobnie smok wawelski. Tak nazwaliśmy wielkiego drapieżnika, który ostał opisany z tego samego miejsca, z cegielni w Lisowicach" - opowiada prof. Sulej. Jak dodaje, smok wawelski był duży - miał 5-6 metrów. "Znaleźliśmy kości Lisowicii, które są obgryzione przez smoka: na obgryzionych kościach są ślady zębów pasujących do smoka" - mówi Tomasz Sulej.

Do tej pory sądzono - wyjaśnia paleobiolog - że wszystkie gady ssakokształtne kroczyły podobnie, jak dzisiejsze jaszczurki: z kością ramieniową sterczącą na bok. "My pokazaliśmy, że u Lisowicii nastąpiło podciągnięcie kończyny przedniej pod tułów, tak, że ona chodziła zupełnie inaczej. Dzięki temu zapewne mogła chodzić znacznie szybciej niż wcześniejsze gady ssakokształtne, jej przodkowie" - opowiada naukowiec.

Nazwa Lisowicia pochodzi od nazwy wsi Lisowice (woj. śląskie), na terenie której zostały znalezione jej kości. Natomiast nazwa "bojani" pochodzi od nazwiska Ludwika Henryka Bojanusa. Prof. Sulej opowiada, że był to anatom działający na Uniwersytecie Wileńskim, na ziemiach polskich, który jako pierwszy opisał tura i nadał mu łacińską nazwę. Prof. Sulej zwrócił uwagę na to, że tur był wielkim, roślinożernym ssakiem z Polski, a Lisowicia - wielkim, roślinożernym gadem ssakokształtnym z Polski.

Pierwsze znaleziska związane z Lisowicią pochodzą sprzed 10 lat. Wtedy jednak znaleziono nieliczne fragmenty szkieletu. Teraz naukowcy przedstawili nową rekonstrukcję tego zwierzęcia. "Dodatkowo znaleźliśmy nowe, znacznie większe kości, wskazujące na to, że to było rzeczywiście ogromne zwierzę" - powiedział prof. Sulej.

Prace wykopaliskowe trwały do 2017 roku. (PAP)

Nauka i technologie

2019-04-27, godz. 07:02 Zainstaluj aplikację i sprawdź jak oszczędzać na ogrzewaniu! Ruszyła nowa aplikacja dla bydgoszczan związana z efektywnym zarządzaniem energią. Dzięki niej będzie można obliczyć koszty zużycia energii i ogrzewania w gos ... » więcej 2019-04-13, godz. 12:19 Upoluj Księżyc w Żłóbku! 13 kwietnia będziemy świadkami jednego z najciekawszych zjawisk na niebie gwiaździstym w 2019 roku! Wieczorem Księżyc zakryje gromadę gwiazd M44. Przy sprzyja ... » więcej 2019-04-12, godz. 09:00 Za mało kobiet patrzy w gwiazdy i na wzory...matematyczne, fizyczne, chemiczne! Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu kolejny raz dołączył do ogólnopolskiej kampanii 'Dziewczyny do ścisłych!'. Warsztaty i pokazy na Wydziale Fizyki, Ast ... » więcej 2019-04-04, godz. 10:31 Sklepy bez obsługi coraz popularniejsze Sklepy bez obsługi i kasy samoobsługowe stają się coraz popularniejsze, nie tylko wskutek wprowadzenia ograniczeń handlu w niedzielę. Według eksperta to wspie ... » więcej 2019-04-02, godz. 18:45 Porządkowanie rynku przewozu osób. Będą kary za brak licencji Porządkujemy rynek przewozu osób - poinformował minister infrastruktury Andrzej Adamczyk po posiedzeniu rządu, na którym przyjęto projekt nowelizacji ustawy o ... » więcej 2019-03-29, godz. 13:05 Będą jeść pizzę, pić energetyki i programować całą dobę III Bydgoski Hackaton, czyli maraton programowania rozpocznie się wieczorem w Bibliotece Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego. » więcej 2019-03-17, godz. 10:48 20 marca początek astronomicznej wiosny W środę 20 marca o godz. 22:58 rozpocznie się astronomiczna wiosna, która potrwa do 21 czerwca. Od tej pory dni będą coraz dłuższe od nocy. Na wiosennym niebi ... » więcej 2019-03-02, godz. 12:23 SpaceX wysłała załogową wersję kapsuły na stację kosmiczną. Na razie z manekinem Należąca do Elona Muska firma SpaceX wystrzeliła w sobotę rakietę Falcon 9, wynosząc na orbitę załogową wersję kapsuły Dragon. Kapsuła - w której nie ma ludzi ... » więcej 2019-02-10, godz. 15:57 Facebook ma 15 lat. Od programu dla uczelni po globalne medium Minęło półtorej dekady, odkąd student Harvardu Mark Zuckerberg powołał serwis, który miał służyć komunikacji w obrębie uczelni. W tym czasie Facebook stał się ... » więcej 2019-02-06, godz. 06:12 Szef MON powołał pełnomocnika ds. wojsk cyberobrony Płk Karol Molenda został pełnomocnikiem ds. wojsk obrony cyberprzestrzeni. Decyzję w tej sprawie szef MON Mariusz Błaszczak podpisał we wtorek. Zapowiedział t ... » więcej
1234567