Środa, 21 października 2020 r.   Imieniny: Urszuli, Hilarego, Jakuba
Polskie Radio PiK » Kultura
Ogłoszenie własne nadawcy
2020-09-15, 17:23 PAP

Zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz, autor muzyki m.in. do „Kanału” Wajdy [nagranie archiwalne]

W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Fot. Pixabay
W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Fot. Pixabay
W wieku 94 lat zmarł dyrygent i kompozytor Jan Krenz. Należał do generacji muzyków, która rozpoczynając swą działalność po wojnie, dała fundamenty życiu muzycznemu w naszym kraju. Krenz jest m.in. autorem muzyki do "Kanału" Andrzeja Wajdy, "Eroiki" i "Zezowatego szczęścia" Andrzeja Munka.
– Byłem dzieckiem szczęścia i nie mogę narzekać na los, który mi otwierał przeróżne drzwi do mojej tak zwanej kariery - powiedział w rozmowie z Elżbietą Markowską, byłą dyrektor Programu 2 Polskiego Radia, Krenz.

– Przeżyłem trzy czwarte tego stulecia, i im większy ten bagaż przeszłości, im więcej spojrzenia na wszystkie wydarzenia, dobre i złe, to wszystko razem tworzy refleksje. Trudno tu o jakieś jednoznaczne wnioski, ale ja bym powiedział w przeciwieństwie do wielu ludzi, którzy mówią: o Boże jak bym chciał jeszcze raz być młodym, mówię bez kokieterii, że nie chciałbym być jeszcze raz młodym i czynić te wszystkie błędy, te wszystkie poszukiwania. Mnie się wydaje, że człowiek z perspektywy wielu, wielu lat ma normalne i coraz prawdziwsze spojrzenie na życie - dodał.

Ocenił, że kiedy skończyła się wojna, to jego pokolenie muzyków "powołane było przez los do tworzenia tego wszystkiego, co właściwie zniszczyła wojna i powstanie".

Jan Krenz urodził się 14 lipca 1926 roku. Podczas okupacji kształcił się pod kierunkiem Zbigniewa Drzewieckiego (fortepian) i Kazimierza Sikorskiego (kompozycja). W latach 1945-47 odbył studia muzyczne w klasie dyrygentury u Kazimierza Wiłkomirskiego i w klasie kompozycji u Sikorskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Łodzi, uzyskując na ich zakończenie dyplom z odznaczeniem.

Debiutował w Filharmonii w Łodzi 6 stycznia 1946 r. W latach 1947-49 zajmował stanowisko dyrygenta Filharmonii Poznańskiej, w latach 1949-1951 związany był z Wielką Orkiestrą Symfoniczną Polskiego Radia w Katowicach, gdzie współpracował do z Grzegorzem Fitelbergiem.

Lata 1953-67 to intensywna działalność na czele WOSPR, obejmująca nagrania, koncerty, liczne prawykonania dzieł polskich kompozytorów, stały udział w festiwalach Warszawska Jesień oraz wyjazdy zagraniczne, które uczyniły tę orkiestrę zespołem znanym i cenionym na świecie. W roku 1963 odbyło się triumfalne i najdłuższe w dziejach polskich orkiestr tournée WOSPR (55 koncertów) przez ówczesny Związek Radziecki, Mongolię, Chiny, Japonię aż po Australię i Nową Zelandię.

W latach 60. pełnił funkcję I dyrygenta Orkiestry Denmarks Radio w Kopenhadze, co było wynikiem sukcesów odniesionych w Skandynawii. Lata 1968-73 to współpraca z Teatrem Wielkim w Warszawie i premiery, które zapisały się w historii polskiej opery, m.in. "Otello", "Elektra" i "Borys Godunow".

Był także dyrygentem orkiestry Danmarks Radio w Kopenhadze, współpracował z orkiestrą Yomiuri Nippon Symphony w Tokio oraz prowadził gościnnie takie zespoły, jak Berliner Philharmoniker, Staatskapelle Dresden, Filharmonia Leningradzka, Concertgebouw Orchestra w Amsterdamie.

W 1979 r. podpisał trzyletni kontrakt jako Generalmusikdirektor w Bonn. Powiększył Orchester der Beethovenhalle do 122 muzyków i wystawił m.in. trzyaktową wersję Lulu Berga i Straszny dwór Moniuszki z czołowymi polskimi wykonawcami. Jako kompozytor debiutował w czasie okupacji "Kwartetem smyczkowym" na prywatnym koncercie konspiracyjnym. Uprawiał twórczość kameralną, wokalną i symfoniczną.

W latach 80. – po piętnastoletniej przerwie – znów powrócił do kompozycji ("Missa breve", "Musica da camera", "Epitaphion", "II Symfonia", "Sinfonietta per fiati", "III Symfonia"). Od 1983 do 1985 współpracował z Radiem Holenderskim w Hilversum. Uczestniczył regularnie w Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Współczesnej "Warszawska Jesień", otrzymując dwukrotnie - w 1969 i 1974 - Nagrodę "Orfeusza" za wykonania muzyki polskiej, oraz w festiwalach w Edynburgu, Bergen, Pradze, Montreux, Osace i Wiedniu.

We wrześniu 2005 objął stanowisko dyrektora artystycznego i I dyrygenta Filharmonii Krakowskiej, które piastował do lipca 2008.

Jest autorem muzyki teatralnej i filmowej (m.in. do filmów "Kanał" Andrzeja Wajdy oraz "Eroica" i "Zezowate szczęście" Andrzeja Munka).

Krenz był laureatem wielu nagród, m.in. otrzymał Złoty Krzyż Zasługi (1952), Nagrodę Państwową II stopnia (1955), Nagrodę Muzyczną miasta Katowic (1957), dwukrotnie Nagrodę Związku Kompozytorów Polskich (1968 i 1996), Nagrodę Państwową I stopnia (1972), Nagrodę "Diamentowa Batuta" z okazji 70-lecia Polskiego Radia (1995), Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" (2005) oraz liczne międzynarodowe nagrody za nagrania płytowe. W 2011 otrzymał nagrodę honorowego Koryfeusza Muzyki Polskiej, przyznawaną przez Instytut Muzyki i Tańca.

W 2018 otrzymał tytuł doktora honoris causa Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi.

Informację o śmierci kompozytora potwierdziła Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach. Jan Krenz urodził się 14 lipca 1926 roku we Włocławku.
Rozmowa archiwalna Ewy Dąbskiej z Janem Krenzem

Kultura

2020-10-14, godz. 21:08 Romantyczny poemat o Fryderyku Chopinie w Szafarni. Do słuchania! 'Przygody Fryderyka Chopina w Szafarni' to pierwszy ebook wyprodukowany przez Ośrodek Chopinowski w Szafarni. Będzie dostępny online już od piątku (16.10). To ... » więcej 2020-10-14, godz. 16:44 Pokaże swój nowy film „Jeszcze jest czas". Viggo Mortensen w Toruniu Viggo Mortensen - jeden z najwszechstronniejszych aktorów swojego pokolenia - będzie gościem 28. edycji Festiwalu Filmowego EnergaCamerimage w Toruniu. » więcej 2020-10-14, godz. 09:01 „Te Deum” dla św. Jana Pawła II. Nowe dzieło Krzysztofa Herdzina [wywiad] - Bydgoszcz to miejsce, gdzie mam wielu przyjaciół, znajomych i przychylnych mi ludzi, również w orkiestrze i wśród bywalców Filharmonii.  Tu dużo łatwiej pre ... » więcej 2020-10-13, godz. 08:05 Jak budować fantastyczne światy? O grach i książkach w Książnicy Kopernikańskiej Literackie przygody młodych - gry fabularne w służbie książce - to nowy projekt toruńskiej Książnicy Kopernikańskiej, który w poniedziałek wystartował online. » więcej 2020-10-12, godz. 17:49 Kamil Czeszel wygrał Debiuty w Opolu, a teraz dostał nagrodę od marszałka Wyśpiewał wygraną na Debiutach na 57. Krajowym Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu. W poniedziałek z toruńskim wokalistą Kamilem Czeszelem spotkał się marszał ... » więcej 2020-10-11, godz. 21:44 Reżyser: Dobrze się czuję w tym mieście. „Kino Smarzowskiego" w Bydgoszczy Pokazem filmu „Wesele'', spotkaniem z twórcami oraz koncertem muzyki filmowej zakończył się w Bydgoszczy cykl „Kino Smarzowskiego''. Widzowie obejrzeli filmy ... » więcej 2020-10-11, godz. 19:03 O Kozim Zakątku w filmie. Premiera obrazu Ryszarda Kruka na Festiwalu w Poznaniu Filmowcy z regionu wezmą udział w Międzynarodowym Festiwalu Filmów Dokumentalnych w Poznaniu, który odbędzie się w przyszłym tygodniu. » więcej 2020-10-11, godz. 17:46 Dzięki nim żyje nam się ładniej i wygodniej. Wystawa „Dziewczyny na warsztat" w bwa „Dziewczyny na warsztat'' - to tytuł nowej wystawy czynnej od piątku w Galerii Miejskiej bwa w Bydgoszczy. » więcej 2020-10-11, godz. 14:45 Muzyka, która dotyka duszy. Dzieła Bacha na Bydgoskiej Scenie Barokowej Kantaty Jana Sebastiana Bacha zostaną wykonane w niedzielę (11 października) podczas drugiego festiwalu Bydgoska Scena Barokowa. » więcej 2020-10-11, godz. 12:26 Skrzypce i fortepian w studiu im. Przybory. Koncert w Polskim Radiu PiK Specjalny koncert - z okazji Międzynarodowego Dnia Muzyki i rozpoczęcia sezonu artystycznego 2020/2021 odbędzie się w niedzielę (11 października) w naszym stu ... » więcej
1234567