Wtorek, 07 lipca 2020 r.   Imieniny: Cyryla, Estery, Metodego
Polskie Radio PiK » Rozmowa dnia » Rozmowa dnia
MOJA GAZETKA (20/0011/06/2020)
2019-06-04, 06:10 Robert Erdmann

Prof. Radosław Sojak

Prof. Radosław Sojak
Prof. Radosław Sojak
PR PiK - Rozmowa Dnia - Prof. Radosław Sojak
Dlaczego rocznica wyborów z 4 czerwca 1989 roku nie łączy? Na ile uprawnione jest poszukiwanie analogii między 1918, a 1989 rokiem? Z tymi m.in. pytaniami zwróciliśmy się do socjologa, prof. Radosława Sojaka z UMK.

Robert Erdmann: Mamy rocznicowy tydzień, bo w niedzielę minęła 40. rocznica pierwszej pielgrzymki do Polski Jana Pawła II, a dzisiaj - 4 czerwca - 30. rocznica prawie wolnych wyborów. Mamy jakiś problem z oceną 4 czerwca 1989 r.?
Radosław Sojak: Mamy, bo jest on niestety cały czas uwikłany w spory polityczne, co do pewnego stopnia wynika z faktu, że aktywnymi uczestnikami życia politycznego w Polsce ciągle są osoby, które były silnie politycznie i emocjonalnie zaangażowane w to, co się wydarzyło w 1989 roku.
Ale tydzień jest rzeczywiście rocznicowy, bo - wbrew pozorom - te dwa wydarzenia się ze sobą wiążą. Nie byłoby pewnie wyborów 4 czerwca i jeszcze kilku innych bardzo ważnych wydarzeń z historii Polski, gdyby nie Karol Wojtyła w Rzymie-Watykanie i gdyby nie jego pielgrzymowanie do ojczyzny.

To wszystko kojarzy mi się jeszcze z odzyskiwaniem niepodległości przed stu laty. Mieliśmy szczęście do wyjątkowych postaci, bo wtedy był Paderewski, który otwierał gabinety wszystkich mocarstw, a w latach 80. mieliśmy Jana Pawła II. Czy z powodu podobieństw nie zmierzamy w kierunku 20-lecia międzywojennego, kiedy bieżąca polityka spowoduje potężną polaryzację i potężny konflikt polityczny?
- Taka teza jest stawiana co jakiś czas w polskim dyskursie publicznym. Wydaje mi się, że jest jednak trochę na wyrost z kilku powodów. O jednym już powiedzieliśmy - fakt, że nasza niepodległość w 1918, czy tak naprawdę w 1920 wykuwała się w czasie wojny czyni olbrzymią różnicę. Druga kwestia (...) - nasza niepodległość w 1918 i nasza niezależność wtedy była nieporównywalnie większa jako państwo i społeczeństwo niż nasza niezależność i niepodległość w roku 1989.

To była wciąż niewola w innej formie?
- To akurat nie jest w żadnym wymiarze ocena ocena roku 1989. Zupełnie nie chodzi mi to, że ktoś nam tę wolność buchnął czy się z kimś dogadał. Chodzi o zupełnie inny układ międzynarodowy i zupełnie inny sposób funkcjonowania gospodarki światowej. Zmieniła się treść wypełniająca pojęcie niepodległości i niezależności państw narodowych, zwłaszcza tej wielkości w tym miejscu na świecie, gdzie leży Polska.
Jest jeszcze jedna dosyć istotna różnica - mam poczucie, że za oczekiwaniem czy podejrzeniem, że odtwarzamy 20-lecie międzywojenne pojawia się niestety milczące, bardzo często przekonanie, że nasze społeczeństwo polskie przesiedziało komunizm w zamrażarce i że to jest to samo społeczeństwo, które tworzyło drugą Rzeczpospolitą, a to daleko posunięta nieprawda. Zniknęły przecież znaczące elementy życia politycznego - na przykład partie polityczne czy obozy światopoglądowe w polskiej polityce. PiS się porównuje do Sanacji, ale w takim razie pojawia się pytanie: „gdzie jest Endecja"? Sanacja utrzymywała się przy władzy po to, żeby nie dopuścić do władzy Endecji.
Historia jest tak złożonym procesem, że podobieństwa zawsze da się znaleźć. (...)

Zobacz także

2020-05-26, godz. 06:49 Karol Karski Gościem Magdaleny Ogórek był europoseł Karol Karski, którego pytaliśmy między innymi o debatę w Parlamencie Europejskim na temat praworządności w Polsce.Magda ... » więcej 2020-05-25, godz. 06:08 Dariusz Kurzawa [wideo] Gościem „Rozmowy dnia" był poseł Dariusz Kurzawa (Koalicja Polska), którego zapytaliśmy jak postrzega nowe rozdanie polityczne po wysunięciu kandydatury Rafał ... » więcej 2020-05-22, godz. 06:00 Tomasz Lenz [wideo] Gościem „Rozmowy dnia" był szef PO w regionie poseł Tomasz Lenz. Tematy to kampania wyborcza i zmiana kandydata KO na prezydenta.Katarzyna Prętkowska: Jakie a ... » więcej 2020-05-21, godz. 06:00 Marcin Wroński Gościem "Rozmowy dnia" był Marcin Wroński, zastępca dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa w Warszawie. Czy sytuacja ekonomiczna po pandemii może stać ... » więcej 2020-05-20, godz. 06:00 Sławomir Mentzen Gościem „Rozmowy Dnia” był polityk Konfederacji Sławomir Mentzen. Rozmawialiśmy między innymi o nowym rozdaniu przed wyborami prezydenckimi.Michał Jędryka: W ... » więcej 2020-05-19, godz. 06:30 Józef Łyczak Gościem "Rozmowy dnia" był senator Józef Łyczak, a rozmawialiśmy między innymi o ustawie dotyczącej wyborów, która aktualnie ma być przedmiotem obrad Senatu.M ... » więcej 2020-05-18, godz. 06:00 Adam Bujak Przez ponad 40 lat fotografował Karola Wojtyłę, był świadkiem jego posługi. Najpierw jako biskupa, potem kardynała i papieża Jana Pawła II. Adam Bujak uczestn ... » więcej 2020-05-15, godz. 06:00 Radosław Sajna [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był Radosław Sajna - profesor Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Ekspert komentował obecną dyskusję wokół sposobu i terminu ... » więcej 2020-05-14, godz. 06:00 Mariusz Kałużny [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był poseł Mariusz Kałużny z Solidarnej Polski, z którym rozmawialiśmy między innymi o zbliżających się wyborach prezydenckich i wewnętrzn ... » więcej 2020-05-13, godz. 06:00 Tadeusz Zwiefka [wideo] Gościem Rozmowy Dnia był poseł Tadeusz Zwiefka z Koalicji Obywatelskiej, którego zapytaliśmy między innymi o sprawy dotyczące organizacji wyborów prezydenckic ... » więcej
23456