250. rocznica urodzin wybitnego językoznawcy Samuela Bogumiła Lindego

2021-04-24, 15:12  Katarzyna Prętkowska/Redakcja/PAP
Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska

Pomnik Samuela Bogumiła Lindego w Toruniu./fot. Katarzyna Prętkowska

Linde, to obok Mikołaja Kopernika jedna z najznakomitszych postaci w historii Torunia. Pod pomnikiem naukowca przy Książnicy Kopernikańskiej złożono kwiaty, ale na tym obchody rocznicowe się nie kończą.

- Samuel Bogumił Linde stworzył monumentalny, pierwszy słownik języka polskiego - przypominał prof. Radosław Sioma z Instytutu Literaturoznawstwa UMK, członek kapituły Nagrody im. Lindego.

- To jest sześciotomowy słownik, dość duży, jak na ówczesne czasy. Około 60 tys. haseł, w przeważającej mierze czerpanych z polszczyzny potocznej. Powstał z uwzględnieniem najnowszych trendów językoznawczych. To jest taka solidna, z jednej strony, szczegółowa, benedyktyńska, a z drugie strony nowoczesna praca słownikowa, która późnej będzie wzorem dla podobnych słowników tego typu języków słowiańskich - mówi prof. Sioma.

- Samuel Bogumił Linde - człowiek, który urodził się w naszym mieście. Tutaj rozpoczął swoją obecność w najważniejszym dla niego czasie życia, czyli w twórczości. Dlatego wspominamy rocznicę jego urodzin, pamiętamy o nim co roku, ponieważ jest patronem literackiej nagrody dwóch miast partnerskich: niemieckiej Getyngi i polskiego Torunia - mówi Michał Zaleski, prezydent Torunia.

Z okazji 250. rocznicy urodzin językoznawcy, dwukrotnie: 15 i 22 maja, odbędzie się Historyczny Rajd Rowerowy śladami S. B. Lindego organizowany przez Stowarzyszenie Go Sport. W maju i czerwcu Galeria Rusz na swoich bilbordach oraz w pojazdach komunikacji miejskiej przygotuje akcję plastyczną pod hasłem „Słownik Lindego wg Galerii Rusz”.

Samuel Bogumił Linde: ROCZNICA



Samuel Bogumił Linde, syn imigranta ze Szwecji Jana Jacobsena Lindego, urodził się w Toruniu w 1771 roku, w nieistniejącej już dziś kamienicy na Małych Garbarach. Był najmłodszym synem Jana Jacobsena Lindego, imigranta ze Szwecji, ślusarskiego majstra i rajcy miejskiego. W naszym mieście kształcił się w Szkole Nowomiejskiej oraz w protestanckim Gimnazjum Akademickim. Następnie studiował teologię i filologię w Lipsku. Dziełem jego życia jest 6-tomowy Słownik języka polskiego - pierwszy jednojęzyczny słownik polszczyzny. Zawierał on 60 tys. haseł. Praca nad nim trwała 10 lat, a wydawano go w latach 1807–1814. Jak podają źródła, wysiłek ten odbywał się „tak kosztem jak osobistym trudem" (Joanna Olkiewicz Od A do Z, czyli o encyklopediach i encyklopedystach). Warto zwrócić uwagę, że Linde wyprzedził samych braci Grimm, którzy swój renomowany słownik języka niemieckiego zaczęli wydawać dopiero w 1854 roku. Dzieło Lindego miało kilka wznowień i odegrało ważną rolę kulturotwórczą w pozostającej pod zaborami XIX-wiecznej Polsce.

Co ważne, Samuel Bogumił Linde nie ograniczał się wyłącznie do działalności o charakterze naukowym. Brał także czynny udział w życiu politycznym. Leżały mu na sercu również kwestie związane z nauczaniem. Był m.in. członkiem Izby Edukacyjnej, zajmującej się sprawami oświaty Księstwa Warszawskiego, a także jednym z organizatorów i pierwszych wykładowców Uniwersytetu Warszawskiego. Zmarł w 1847 r.

Relacja Katarzyny Prętkowskiej

Kultura

Bydgoski Festiwal Dźwięku to nowa propozycja dla tych, którzy wakacje spędzają w Bydgoszczy

Bydgoski Festiwal Dźwięku to nowa propozycja dla tych, którzy wakacje spędzają w Bydgoszczy

2026-06-24, 18:20
Bella Tofifest, słynny toruński festiwal filmowy coraz bliżej. Setki godzin pokazów i aktorskie Anioły

Bella Tofifest, słynny toruński festiwal filmowy coraz bliżej. Setki godzin pokazów i aktorskie Anioły

2026-06-24, 07:00
Rzeźba Lajkarza oficjalnie odsłonięta Postać z brązu stoi na Placu Wolności w Bydgoszczy [zdjęcia]

Rzeźba Lajkarza oficjalnie odsłonięta! Postać z brązu stoi na Placu Wolności w Bydgoszczy [zdjęcia]

2026-06-23, 21:00
Poznaliśmy laureatów 21. Festiwalu Piosenek Jacka Kaczmarskiego Źródło wciąż bije

Poznaliśmy laureatów 21. Festiwalu Piosenek Jacka Kaczmarskiego „Źródło wciąż bije”

2026-06-21, 18:57
Znamy rozstrzygnięcia 35. Turnieju Poezji Śpiewanej we Włocławku

Znamy rozstrzygnięcia 35. Turnieju Poezji Śpiewanej we Włocławku

2026-06-21, 14:00
Afrykańskie lalki do zadań specjalnych. Teatralna i magiczna wystawa w Toruniu [zdjęcia]

Afrykańskie lalki do zadań specjalnych. Teatralna i magiczna wystawa w Toruniu [zdjęcia]

2026-06-20, 15:11
Piknik z Książką i Słowami w ogródku Polskiego Radia PiK Czytanie i wypoczywanie z Przyjaciółmi [zdjęcia, relacja]

„Piknik z Książką i Słowami" w ogródku Polskiego Radia PiK! Czytanie i wypoczywanie z Przyjaciółmi [zdjęcia, relacja]

2026-06-20, 14:00
Sześć fortepianów, górale i kino bez ekranu. Zaczyna się Festiwal Nova Muzyka i Architektura

Sześć fortepianów, górale i kino bez ekranu. Zaczyna się Festiwal Nova Muzyka i Architektura

2026-06-20, 12:40
Jest nowy dyrektor Teatru Baj Pomorski w Toruniu. Rozpocznie pracę 1 września

Jest nowy dyrektor Teatru Baj Pomorski w Toruniu. Rozpocznie pracę 1 września

2026-06-19, 14:46
Fotosy z filmów i spektakli, w których wystąpił Leonard Pietraszak można zobaczyć w bydgoskim muzeum [zdjęcia]

Fotosy z filmów i spektakli, w których wystąpił Leonard Pietraszak można zobaczyć w bydgoskim muzeum [zdjęcia]

2026-06-18, 21:01
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę