Czwartek, 02 grudnia 2021 r.   Imieniny: Balbiny, Bibianny, Pauliny
Polskie Radio PiK » Kultura
2020-12-25, 16:25 Redakcja

Gęś na Wigilię, prezenty od Weihnachtsmanna. O świętach w muzeum [wideo]

Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
Ekspozycja świąteczna w Muzeum Etnograficznym/fot. YouTube
- Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – tak wyglądały święta w latach 20-30 XX wieku w rodzinach protestanckich – przypomina toruńskie Muzeum Etnograficzne.
W zagrodzie w Kaniczek w Olenderskim Parku Etnograficznym w Wielkiej Nieszawce jak co roku zagościły aranżacje bożonarodzeniowe. Podczas gdy oddział Muzeum Etnograficznego w Toruniu jest zamknięty dla zwiedzających, zobaczyć je można w filmowym mikroprzewodniku pt. „Wigilia w Kaniczkach”.

O aranżacjach prezentujących Wigilię w zagrodzie z Kaniczek, w rodzinie protestanckiej pochodzenia niemieckiego (w latach 20.-30. XX w.), opowiada Hanna Łopatyńska z muzeum, która wraz z Grażyną Szelągowską jest autorką ekspozycji.

- Stół nakrywano do wieczerzy wigilijnej świątecznym serwisem, który na co dzień stał w oszklonym kredensie. U protestantów nie było zwyczaju dwunastu potraw i nie obowiązywał post. Głównym daniem wigilijnym była gęś, przygotowywano też kiełbaski, potrawy z kiszonej kapusty, sałatkę ziemniaczaną. Na deser obowiązkowo jedzono pierniki – opowiada autorka wystawy. - Nad stołem, od pierwszego dnia adwentu, wisiał wieniec. Zrobiono go z iglastych gałązek i umieszczono na nim cztery świece, zapalane w kolejne niedziele. Zielone gałęzie symbolizowały wieczne życie, natomiast zapalanie świec, najczęściej czerwonych, oznaczało radość i gotowość na narodziny Chrystusa.

Zwyczaj, znany w Niemczech od 1839 roku, w latach 20. i 30. XX wieku zaczął być spotykany nie tylko w rodzinach protestanckich, ale i katolickich. Udekorowana choinka - jako symbol Bożego Narodzenia wywodzący się z Niemiec - w latach 20. i 30. XX w. była już na Pomorzu zwyczajem zadomowionym. Ozdabiano ją tradycyjnie jabłkami, pierniczkami, orzechami, ale w domach bogatszych gospodarzy wieszano na niej szklane bombki, a także małe kolorowe oleodruki. Drzewko oświetlały świeczki w blaszanych lichtarzykach. Choinkę osadzano w metalowym stojaku, często bardzo dekoracyjnym. Prezenty przynosił w wigilijny wieczór Weihnachtsmann (tłum. z niem. - bożonarodzeniowy mężczyzna). Był od pierwszej połowy XIX w. popularnym darczyńcą wśród protestantów pochodzenia niemieckiego, występował w czerwonym, zielonym, błękitnym lub brązowym płaszczu bądź kożuchu. Miał długą siwą brodę, na plecach worek z prezentami i rózgę w ręku. W okresie międzywojennym prezenty otrzymywały głównie dzieci, ale drobnymi upominkami obdarowywali się także dorośli. Prezentem był też Bunter Teller (tłum. z niem. - kolorowy talerz), czyli tekturowy albo porcelanowy talerz ozdobiony wizerunkiem Weihnachtsmanna i innymi świątecznymi motywami, wypełniony słodyczami, orzechami i jabłkami.

- W latach 20. i 30. XX w. bardzo popularne było wysyłanie życzeń świątecznych i noworocznych. Pocztówki wykonane techniką litografii bądź fotografii przedstawiały scenę Bożego Narodzenia, Weihnachtsmanna, choinkę, dzieci wśród prezentów, a nawet zakochane pary w świątecznym otoczeniu – przypomina Hanna Łopatyńska.


Kultura

2021-12-02, godz. 07:00 Modelka śpi pod wodą, a model czai się w trawie. Gdzie fotograf? Zgadnijcie! Łosie, bociany, żaby, a nawet motyle na wspólnej wystawie fotograficznej. W piątek (3 grudnia) rozpoczyna się w Toruniu XIV Międzynarodowy Festiwal Sztuk Wizu ... » więcej 2021-12-01, godz. 15:40 Moda kobieca w różnych epokach. Niezwykła wystawa w Bydgoszczy Muzeum Okręgowe w Bydgoszczy przygotowuje wystawę „Od princeski do New Look. Ubiory damskie z kolekcji Adama Leja'. Ubrania dzienne i wieczorowe oraz suknie ś ... » więcej 2021-11-30, godz. 16:35 Nie lada gratka dla melomanów! Koncert Jakuba Kuszlika i Kamila Pacholca [wideo] Kamil Pacholec i Jakub Kuszlik - finaliści Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina wystąpili ze swoimi recitalami w Sali Koncertowej Ak ... » więcej 2021-11-29, godz. 15:35 Zagra zespół Wolski. Toruński Hard Rock Pub Pamela świętuje 23. urodziny - Niespotykane połączenie dźwięków z różnych stron świata z nowoczesną stylistyką - tak zapowiadają ten koncert. Zespół Wolski uświetni w poniedziałek (29 lis ... » więcej 2021-11-29, godz. 10:00 Gala Nagród Mediów Publicznych: Polskie Radio PiK też nominuje [spot] Dwanaścioro twórców i dziennikarzy zostało nominowanych do Nagród Mediów Publicznych. Wyróżnienia zostaną wręczone w czterech kategoriach. » więcej 2021-11-29, godz. 08:30 Javier Bardem w filmie „Szef Roku" nominowanym do Oscara [zwiastun] W piątek (3 grudnia) do kin trafi film „Szef Roku” - hiszpański kandydat do Oscara - z Javierem Bardemem w roli głównej. » więcej 2021-11-28, godz. 19:57 Relacje z piekła na ziemi. Byli dziećmi, dziś opowiadają, jak im się żyło w gettcie Pięć przerażających historii, do których - na wielką prośbę autorki - powrócili ci, którym udało się przeżyć - składa się na książkę Magdy Łucyan „Dzieci gett ... » więcej 2021-11-28, godz. 12:28 Śpiewa profesor i jego studenci. Koncert andrzejkowy w Lubostroniu Kolejny Koncert Pałacowy odbędzie się w niedzielę (28 listopada) w Lubostroniu. Będzie też wernisaż. » więcej 2021-11-28, godz. 06:15 „Wajda na nowo” - plakaty Andrzeja Pągowskiego na wystawie w Inowrocławiu Aktorka - Emilia Krakowska i artysta grafik Andrzej Pągowski otworzyli w Galerii Miejskiej w Inowrocławiu wystawę prezentującą plakaty do filmów Andrzeja Wajd ... » więcej 2021-11-26, godz. 20:19 Wesela, praca w polu, religijne obrzędy. „Etnoklimaty” na wystawie w Toruniu Zdjęcie „Wesele' Jacka Cisło otrzymało główną nagrodę 10. edycji konkursu fotograficznego „Etnoklimaty'. Ilustruje tradycyjną bramę, jaką weselnicy stawiają n ... » więcej
1234567