Śmierć dzieci, rozpacz i strach przed wojną. Inauguracja 63. BFM boleśnie aktualna!

Pomysł inscenizacyjny – by dzieci wchodziły na estradę w środku utworu skulone, z opuszczonymi głowami – chyba nikogo nie pozostawił obojętnym.../fot. J.Narewska, materiały Filharmonii

W pierwszej części wybitny hiszpański pianista Martín García García i Koncert fortepianowy A-dur Mozarta, w drugiej - naładowany potężnymi emocjami współczesny utwór Kanchelego. Na kontrastach - tak jak całe wydarzenie - zbudowany był koncert inaugurujący 63. Bydgoski Festiwal Muzyczny.

Festiwal odbywa się pod hasłem „Kontrasty. Śladami MAEO”, więc na inaugurację wybrano dwa bardzo odmienne dzieła. W pierwszej części zachwycał Martín García García, którego świat podziwiał w 2021 roku podczas Konkursu Chopinowskiego w Warszawie. Hiszpański pianista zajął wtedy trzecie miejsce, zdobył także nagrodę za najlepsze wykonanie koncertu. Zaraz po konkursie odwiedził bydgoską Filharmonię po raz pierwszy. Od tego czasu jego kariera mocno się rozwinęła i występuje na całym świecie. Tym razem zaprezentował bydgoskiej publiczności - z precyzją, elegancją, ale i wrażliwością - XXIII Koncert fortepianowy A-dur Mozarta KV 488. Towarzyszyła mu Orkiestra Symfoniczna FP pod dyrekcją Mykoły Diadiury. Był Mozart, ale Chopina też zabraknąć nie mogło – artysta wykonał na bis jego słynne Preludium A-dur op. 28 nr 7.

W drugiej części - po klasycznym, uporządkowanym Mozarcie - zabrzmiał współczesny utwór „Light sorrow”. Gruziński kompozytor Giya Kancheli zadedykował to dzieło dzieciom, które zginęły podczas II wojny światowej. Wśród wykonawców znalazły się dwa dziecięce soprany – wspaniałe uczennice bydgoskiej szkoły muzycznej Patrycja Michałowicz i Antonina Robaszkiewicz oraz – tak samo niezwykły – Chór dziecięcy „Rubinki” przygotowany przez Agnieszkę Sowę. Tutaj te kontrasty – zestawienie delikatnych dziecięcych głosów z potężną orkiestrą - wręcz obezwładniały. A już sam pomysł inscenizacyjny – by dzieci wchodziły na estradę w środku utworu skulone, z opuszczonymi głowami – chyba nikogo nie pozostawił obojętnym...

To była muzyka, która „wystrzeliła” nas do innego świata - takiego, w którym ludzkie życie nie ma żadnej wartości, w którym „depcze się” niewinne, kryształowe głosy dzieci potężnym uderzeniem fortissimo. Trudno nawet znaleźć słowa, by opisać jak to wszystko brzmiało! I jak działało na słuchacza. Całe swoje serce włożył w to wykonanie Mykoła Diadiura - ukraiński dyrygent, mieszkający w Kijowie, który na co dzień obserwuje podobne dramaty. Orkiestra – niczym jeden organizm z dyrygentem – podążyła za nim…

Otwarcie 53. Bydgoskiego Festiwalu Muzycznego było niezwykle przejmujące, a jednocześnie boleśnie aktualne w czasie, gdy za wschodnią granicą o wiele za długo trwa wojna, a nad nami – choć nie chcemy takich myśli do siebie dopuszczać - unosi się jej widmo. Mykoła Diadiura mówił mi kiedyś w wywiadzie, że muzyka pomaga mu wojnę przetrwać i że ludzie na Ukrainie zapełniają sale koncertowe i teatralne, by o niej nie myśleć. „Sztuka pomaga zapomnieć o rzeczywistości i zmienić perspektywę” – komentował. Podczas inauguracji bydgoskiego Festiwalu też udało mu się zaprowadzić nas - słuchaczy w inny wymiar rzeczywistości. Gdy dzieci znowu z opuszczonymi głowami powoli opuściły estradę, a dźwięki utworu ucichły, jeszcze przez długi czas na sali była cisza… zanim wybuchły ogromne brawa.

Oby muzyka zawsze tak na nas działała! Ale jednocześnie, oby nasze dzieci zawsze mogły cieszyć się i śmiać się, jak te z Chóru „Rubinki” już po udanym koncercie - trochę do końca nieświadome - i bardzo dobrze! - o jakim cierpieniu i rozpaczy przyszło im śpiewać...

Magdalena Gill

63. Bydgoski Festiwal Muzyczny „Kontrasty. Śladami MAEO". Filharmonia Pomorska w Bydgoszczy, Inauguracja. 12 września 2025.
Wykonawcy: Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Pomorskiej, Mykola Diadiura - dyrygent, Martín García García - fortepian, Chór Rubinki z PZSM im. A. Rubinsteina w Bydgoszczy, Patrycja Michałowicz - śpiew, Antonina Robaszkiewicz - śpiew, Agnieszka Sowa przygotowanie - Chóru. Maciej Puto - prowadzenie.

Repertuar: Wolfgang Amadeus Mozart – Koncert Fortepianowy A-dur nr 23 KV488, Giya Kancheli – "Light Sorrow".