Dzisiaj moim gościem jest człowiek wielu talentów. Profesor Jarosław Kuropatwiński - doktor habilitowany nauk prawnych, radca prawny, Konsul Honorowy Republiki Federalnej Niemiec w Bydgoszczy (od 2005 roku), ale też muzyk, współtwórca zespołu The Echoes Project. Czy w ogóle wystarcza Panu doby na realizację tych wszystkich zadań?
- Czasami niestety nie, nad czym bardzo ubolewam.
Spytam, co było pierwsze (jajo czy kura), czyli muzyka, czy jednak dość mocne inklinacje w stronę nauk prawnych?
- Nauki prawne przyszły później, pamiętam kiedy nauczyciel zapytał nas w czwartej klasie liceum: „kto z was pójdzie na prawo?” Nikt się nie zgłosił, a z mojej klasy licealnej jest obecnie kilkoro prawników.
- Kto był tym zaczynem? Nie wiem, bo są już różne opowieści na ten temat i trudno dociec prawdy, a ja jestem też krytyczny wobec źródeł. Prawo było dopiero w którymś momencie. Pierwsze było zainteresowanie humanistyczne, tak bym to określił, a nie muzyczne. Zainteresowania humanistyczne mi towarzyszyły bardzo mocno przez całe dotychczasowe życie, a to na pewno zawdzięczam ojcu, który był prawnikiem. On też przeszedł taką nieoczywistą drogę życiową, ponieważ był prawnikiem, który skończył technikum elektryczne. W technikum elektrycznym bardzo mocno wypominano mu zainteresowania historyczne. Więc te zainteresowanie historyczne przejąłem po ojcu i to mnie tak naprawdę zawsze interesowało. Nie sądziłem, że wybiorę prawo, bo raczej prawo kojarzyło mi się z czymś mało interesującym. Nigdy moja myśl w tym kierunku nie szła, chociaż właśnie ojciec był prawnikiem, no a z kolei ojciec mojej mamy - też był prawnikiem...
Jarosław Kuropatwiński w studiu Polskiego Radia PiK. Fot. Magda Jasińska
Ktoś słusznie kiedyś powiedział „genu nie wydłubiesz”. Pewnie jakieś tam inklinacje były, ale one też nie są zupełnie oczywiste, bo to tak łatwo powiedzieć dziadek, ojciec prawnik, a muzyka? Skąd się wzięła?
- Nie wiem. To też jest dziwne, bo ode mnie z rodziny praktycznie nikt nie był muzykiem. Wiadomo, moja babcia pobierała lekcje pianina, co było charakterystyczne dla pewnego pokolenia „panien z dobrych domów”. Nawet jakieś nuty były w domu, ale to mnie nigdy nie interesowało, ani absolutnie nie pociągało. Nie sądziłem, że mój ojciec potrafi grać na instrumencie. To było rok, dwa lata przed jego śmiercią. W pewnym momencie podszedł do pianina moich córek i zagrał ragtime, co nas zszokowało. Pamiętam, że parokrotnie go pytałem, czy gra na jakimś instrumencie i oczywiście twierdził, że nie. No ale nagle pojawił się ragtime, zagrał kilka taktów i powiedział: „No tak. Dobrze gra ten instrument.”
A Pana jednak nie korciło, żeby pójść w stronę jazzu?
- Jazz mnie też interesował, zawsze miałem bardzo szerokie zainteresowania muzyczne i to od bardzo dawna. To znaczy, gdzieś pod koniec szkoły podstawowej to była muzyka rockowa, trochę na przekór tamtym czasom, które szły w najlepszym wypadku w kierunku new romantic. Moje pierwsze wówczas fascynacje to Dire Straits i „Brothers and Arms”, po jakimś czasie Led Zeppelin i Pink Floyd. Potem była muzyka dawna, w rozumieniu ścisłym, czyli muzyka w zasadzie do baroku. Następnie muzyka dziewiętnastego wieku, chodzi o drugą połowę dziewiętnastego wieku, a także przełomu wieków i też początku dwudziestego wieku. Przez pewien czas, przez kilka lat na pewno nie słuchałem w ogóle muzyki rockowej. Zupełnie wówczas nie interesowała mnie muzyka rockowa, oczywiście po okresie fascynacji Led Zeppelin i Pink Floyd, było to już na studiach.
A w którym momencie wziął Pan gitarę do ręki?
- Gitarę wziąłem w dłonie w szóstej klasie podstawówki. Ona stała przez dwa lata w kącie i patrzyłem na nią na początku z dużym obrzydzeniem, a potem chciałem ją wypróbować, nastroić solidnie i stwierdziłem, że chyba wypadałoby się nauczyć chociaż stroić instrument.
A jest Pan muzycznym samoukiem?
- Do pewnego stopnia, tak, to znaczy - chodziłem do ogniska muzycznego, ale go nie skończyłem. Potem miałem bardzo długą przerwę, bo w pierwszych latach pracy zawodowej w ogóle nie grałem nigdzie, w żadnym zespole. Nie miałem nawet kontaktu ze znajomymi muzykami, rzadko mi się zdarzało coś tam zagrać. Natomiast gdzieś w okolicach roku 2006, 2007 zaczęliśmy z kolegą coś tam grać.
Ale w pewnym momencie coś takiego się zadziało.
- Gitara elektryczna i gitara klasyczna stały zawsze u mnie w domu, z jakimś drobnym, mało interesującym wzmacniaczem. Natomiast to potem przyszła decyzja i założyłem zespół The Echoes Project. Mój pierwszy zespół tak naprawdę, w takiej skali. Oczywiście wcześniej w liceum grywałem w różnych zespołach bydgoskich.
To wymieńmy je.
- Ostatnim był zespół „Wiatr”, a wcześniej grałem w zespole Bodzia Sekuły, który dzisiaj jest cenionym oboistą w Operze Nova, ale wcześniej miał okres, gdzie był rockmanem i to całkiem niezłym.
Ale nie na oboju tam grał?
- Nie, za to całkiem nieźle na gitarze elektrycznej.
Jarosław Kuropatwiński w studiu Polskiego Radia PiK. Fot. Magda Jasińska
Czyli granie Pan traktuje jako taki skok w bok, dla higieny psychicznej zamienia się Pan z prawnika w muzyka?
- No kiedyś tak, ale teraz to już jest inaczej, o czym świadczy ilość koncertów i profesjonalizacja grania.
Wymusza to jednak trochę czasu i organizacyjnie to nie jest łatwe.
- To nie jest łatwe w sensie organizacyjnym i też biznesowym, patrząc na koszty produkcji koncertów, bo w jakimś sensie, przynajmniej częściowo. jestem producentem niektórych koncertów. Musiałem się tego nauczyć, chociażby po to, żeby rozumieć koszty, bo bardzo łatwo jest popłynąć w kosztach, ale tak czy owak, nawet jak się to umie i rozumie, to koszty są potężne i czasami pomyłki, czy po prostu błędne decyzje, mogą też eskalować koszty. Więc to jest dosyć istotne, żeby to trzymać w jakichś tam ryzach. No i pochłania to sporo czasu, a oprócz tego jeszcze cała nauka związana z tym, żeby nauczyć się repertuaru, żeby grać w taki sposób, jak koledzy tego oczekują, żeby grać na tych efektach, które są pożądane. My gramy na sprzęcie głównie analogowym, to znaczy na takim, na jakim grał David Gilmour w latach siedemdziesiątych. Chodzi nam o to, żeby odtworzyć to brzmienie. To wymaga budowania całych szaf w tzw. rakach, w których na półeczkach są kable, dziesiątki metrów tych kabli, połączone efekty gitarowe, podłączone do oczywiście sterownika, który z podłogi to obsługuje. To jest sprzęt dosyć wymagający, taki, który potrafi też się czasami zepsuć, który trzeba sprawdzać, czy się coś nie porozłączało w trakcie transportu, który ciągle wymaga jakiegoś tam dopieszczania.
Panie Profesorze, czy Pan w ogóle ćwiczy, mając tyle zadań, bo to przecież nie tylko zadania związane z kancelarią, ale również pracuje Pan na uczelniach i to na takich renomowanych jak Uniwersytet Jagielloński.
- Jest jeszcze Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego, ale musi być czas na muzykę w tym wszystkim. Grając trzeba ćwiczyć cały czas, i to w sensie dosłownym, niekoniecznie tylko grać. Ja na przykład pracując naukowo, bardzo często biorę gitarę do ręki i zastanawiając się nad czymś, po prostu gram. To jest najlepszy sposób dla mnie na myślenie, ale z punktu widzenia przygotowań do koncertu, to nie o to chodzi. Koncert wymaga ćwiczenia na tej gitarze, na której się potem gra. Wymaga grania tego repertuaru, który się gra na koncercie.
Wchodząc na salę sądową, myśli Pan o koncertach?
- Nie, i wchodząc na salę wykładową też nie, chociaż kilkakrotnie mi się zdarzało połączyć wykłady na Uniwersytecie Jagiellońskim z koncertem na południu Polski. Po prostu grałem koncert i następnego dnia od rana prowadziłem wykład.
Czyli jak jest Pan Profesorem, to wychodzi Pan taki bardzo poważny, usztywniony?
- Nie, ja wykłady prowadzę na dosyć dużym luzie. Nawet pomimo tego, że moje wykłady jednak są dosyć mocno dogmatyczne. Dogmatyka prawa cywilnego, to jest coś, co bardzo bliskie jest mojej duszy. Ale staram się tę dogmatykę urozmaicać czasami swobodną wypowiedzią. Nawet ostatnio się pytałem moich studentów, czy to nie jest zbyt swobodne to, co mówię.
Studenci wiedzą, że Pan po godzinach, a może i nawet nie po godzinach prowadzi zupełnie inne życie?
- Nie wierzą, kiedy to kiedyś powiedziałem, potraktowali to trochę jak dobry dowcip i nikt nie uwierzył.
Czyli ma Pan dwa oblicza?!
- Możliwe.
Jarosław Kuropatwiński w studiu Polskiego Radia PiK. Fot. Magda Jasińska
A który świat Pan woli?
- Najbardziej pociąga mnie pisanie. To jest najbardziej twórcze. Jeżeli widać, że coś powstaje z niczego, to jest to też spora satysfakcja. Zajmuję się rzeczywiście przeróżnymi rzeczami w prawie cywilnym, ale głównie księgami wieczystymi i kiedyś obrotem wierzytelnościami. Więc to są rzeczy, gdzie sporo kwestii można dopracować, wyjaśnić w polskim prawie i to jest niesamowicie fascynujące.
Bardziej niż muzyka?
- Tak. Wiem to jest trudne do uwierzenia, ale tak. Oczywiście też niesamowicie fascynującą rzeczą jest, chociaż tutaj mam pewien dystans, jest tworzenie prawa. Miałem przyjemność zasiadać w Zespole Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego do spraw reformy przepisów o przelewie wierzytelności, a teraz w drugim zespole do spraw reformy przejęcia długu. W przypadku tego pierwszego zespołu rzeczywiście stworzyliśmy bardzo nowoczesny, można tak powiedzieć, projekt nowelizacji kodeksu cywilnego, który teraz czeka w Ministerstwie i prawdopodobnie zostanie połączony z projektem nowelizacji przejęcia przepisów o przejęciu długu.
Zdecydowanie więcej w audycji „Zwierzenia przy muzyce”, wyjątkowo w sobotę 21 listopada br. po godzinie 19.00.