Wstrzymał Słońce, ruszył Ziemię!
Mikołaj Kopernik urodził się 19 lutego 1473 r. w Toruniu, w rodzinie kupieckiej. Zmarł przed 21 maja 1543 r. we Fromborku. Był wielkim człowiekiem epoki renesansu, duchownym, doktorem prawa kanonicznego, lekarzem, urzędnikiem, dyplomatą, matematykiem, ekonomistą, strategiem wojskowym, kartografem, filologiem, a przede wszystkim astronomem zaliczanym do największych uczonych w dziejach nauki.
Dziełem życia Mikołaja Kopernika jest wydane w 1543 roku „De revolutionibus orbium coelestium” (O obrotach sfer niebieskich). Na jego kartach uczony przedstawił model układu planetarnego oparty o obserwacyjne i matematyczne dowody, że Ziemia wraz z innymi planetami krąży wokół Słońca. Heliocentryczny system stał się najważniejszym przełomem w światowej nauce od czasów starożytnych, nazwanym później „przewrotem kopernikańskim”.
Przypadająca w 2023 roku 550. rocznica urodzin astronoma wszech czasów stanowi znakomitą okazję do przypomnienia i popularyzacji dokonań Mikołaja Kopernika. W tym miejscu staramy się zebrać informacje dotyczące obchodów wielkiego jubileuszu, a także ciekawostki dotyczące uczonego.
Piotr Majewski
Marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki zapewnia, że w regionalnym programie Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 nie zabraknie pieniędzy na projekty naukowe i badawcze. To odpowiedź na stanowisko trzech uczelni: UKW, UMK i Politechniki Bydgoskiej, które wyraziły obawy dotyczące finansowania nauki, badań i innowacji.
Włodarz województwa podkreślił: – Niezmiennie postrzegam uczelnie wyższe regionu jako kluczowych partnerów w kreowaniu rozwoju społecznego, gospodarczego i technologicznego naszego województwa – zaznaczył marszałek. Jak dodał, po analizie stanowiska uczelni chce „jednoznacznie zapewnić”, że w programie Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 zabezpieczono środki na dofinansowanie projektów jednostek naukowych.
Spór dotyczy m.in. roli Kujawsko-Pomorskiego Centrum Naukowo-Technologicznego im. prof. Jana Czochralskiego (KPCNT). Według marszałka pierwotnie zakładano, że część środków przeznaczonych na badania i rozwój trafi na zakup infrastruktury badawczej dla uczelni i innych ośrodków naukowych w formule partnerstwa koordynowanego przez KPCNT. – Pomimo pierwotnej deklaracji poparcia ostatecznie, po dwóch latach prób uzgodnienia szczegółów, uczelnie publiczne zrezygnowały z tego modelu współpracy i finansowania – zawarł Piotr Całbecki w swoim komunikacie.
Marszałek zwrócił się do KE
Marszałek poinformował również, że 19 maja zwrócił się do Komisji Europejskiej o zgodę na zmianę zapisów programu regionalnego. Ma to umożliwić finansowanie publicznej infrastruktury badawczej zgodnie z oczekiwaniami uczelni. – Dzięki temu uczelnie będą mogły liczyć na dofinansowanie do 85, a nawet 95 proc., jeśli projekt przyczyni się do wzmocnienia bezpieczeństwa, odporności cywilnej lub rozwoju technologii podwójnego zastosowania – podkreślił.
Jak zaznaczył, w nowym modelu projekty nie będą musiały spełniać wskaźników związanych z komercjalizacją wyników badań. Samorząd zamierza powrócić do zasad wsparcia obowiązujących w poprzednich perspektywach finansowych Unii Europejskiej.
Piotr Całbecki przypomniał także, że wydatki mogą być kwalifikowane do 31 grudnia 2030 roku, co oznacza, że na realizację projektów pozostaje jeszcze ponad cztery i pół roku.
Piotr Całbecki: KPCNT nie zostało powołane jako alternatywa dla uczelni wyższych
Marszałek zwrócił się do rektorów z prośbą o przedstawienie oczekiwanych typów projektów, zapotrzebowania finansowego oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych i aparaturowych. Jak poinformował, na działania wskazane przez same uczelnie można przeznaczyć do 90 milionów złotych, przy poziomie dofinansowania sięgającym 95 proc. Trzeba te pieniądze wykorzystać do końca 2030 roku.
W swoim stanowisku odniósł się również do wykorzystania środków przeznaczonych na innowacyjność. Z 245 milionów złotych zapisanych w programie około 16 milionów przeznaczono dotąd na projekt sieciujący KPCNT, a około 95 milionów na granty badawczo-rozwojowe udzielane przez Kujawsko-Pomorski Fundusz Pożyczkowy.
Marszałek podkreślił, że KPCNT nie zostało utworzone jako konkurencja dla uczelni. – KPCNT nie zostało powołane jako alternatywa dla uczelni wyższych, lecz jako narzędzie integrujące potencjał naukowy regionu i umożliwiające bardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych – zaznaczył.
Na zakończenie Piotr Całbecki zakwestionował również twierdzenie zawarte w stanowisku uczelni, że województwo kujawsko-pomorskie jest jedynym regionem nieoferującym wsparcia dla publicznej infrastruktury badawczo-rozwojowej. – Są bowiem inne województwa, które w ramach programów regionalnych nie wspierają i nie planują wspierać publicznej infrastruktury B+R – napisał marszałek, wskazując jako przykład województwo pomorskie.
