Strategia na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju ma poprawić sytuację demograficzną
Lepsze warunki opieki i kształcenia dzieci, wsparcie opieki zdrowotnej oraz zwiększenie dostępności mieszkań to narzędzia, które pomogą walczyć ze spadkiem liczby ludności w Polsce i zaowocują poprawą współczynnika dzietności - wynika ze Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju.
Jak czytamy w Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju (SOR) jednym z wyzwań dla rozwoju kraju jest poprawa sytuacji demograficznej. Polska ma jeden najniższych współczynników dzietności na świecie - 212 miejsce (w 2014 r.). Ponadto w naszym kraju spada liczebność osób w wieku produkcyjnym. W końcu 2014 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym wynosiła 24,2 mln osób i stanowiła około 63 proc. całej populacji. Zgodnie z prognozami GUS, szacuje się, że w 2050 r. grupa ta będzie liczyła około 19 mln, czyli 56 proc.
"W nadchodzących latach Polskę czeka więc wyraźny spadek liczby ludności" - czytamy w strategii. Według prognoz GUS do 2020 r. populacja zmniejszy się o około 280 tys. w porównaniu z 2015 r., a do 2030 r. prawie o milion. Najgwałtowniejszy spadek dotyczyć będzie osób w wieku produkcyjnym "mobilnym", czyli pomiędzy 18 a 45 rokiem życia. "Z punktu widzenia gospodarki to właśnie ta część zasobów pracy jest szczególnie cenna, ponieważ są to osoby zdolne szybko zmieniać zawód/sektor, przekwalifikować się a także podejmować zatrudnienie w innych rejonach kraju czy również poza nim" - napisano w strategii.
Z analizy prognoz Europejskiego Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego wynika, że największy spadek podaży pracy w Polsce w perspektywie do 2025 r. wystąpi w kategorii wiekowej 15–24 oraz 25–34 i wyniesie odpowiednio 22,5 proc. oraz 21,5 proc. Przyczyny postępujących zmian demograficznych, w tym w szczególności niskiej dzietności, tkwią zarówno w czynnikach zewnętrznych (zmiana stylu i sposobu życia), jak i w związanej z kondycją gospodarki niepewności młodych pokoleń, co do swojej przyszłości i posiadanych warunków socjalno-bytowych do zakładania rodziny.
Dla części rodzin jest to także problem niepłodności. W Polsce dotyczy on ok. 1,5 mln par. Co najmniej połowa z nich korzysta z pomocy podstawowej opieki zdrowotnej, a ok. 60 proc. wymaga specjalistycznego postępowania lekarskiego. Dotychczasowe doświadczenia wskazują także, że rośnie liczba par, które nie mogą doczekać się potomstwa.
Negatywne skutki zmian demograficznych wymagają zmiany postawy społeczeństwa wobec prokreacji. W SOR wskazano, że do tego są potrzebne m.in. lepsze warunki opieki i kształcenia dzieci, zapewnienie kompleksowej ochrony zdrowia prokreacyjnego (co spowoduje obniżenie liczby par bezdzietnych oraz poprawę trendów demograficznych), wsparcie opieki zdrowotnej, zwiększenie dostępności do taniego mieszkalnictwa.
W SOR przewidziano kilka projektów w ramach polityki prorodzinnej, które pomogą walczyć z niskim współczynnikiem dzietności.
Jak wynika z dokumentu Państwo będzie wspierało rodziny z dziećmi m.in. po przez zapewnienie państwowej opieki nad małymi dziećmi (do lat 3) oraz program zwiększenia liczby miejsc w przedszkolach i podniesienie jakości edukacji przedszkolnej. Kolejny projekt - "Zdrowa Mama" - będą to działania szkoleniowe i informacyjne, mające na celu m.in. poprawę wiedzy społeczeństwa na temat zdrowia prokreacyjnego, poprawę kwalifikacji i umiejętności lekarzy i położnych, zapewnienie dostępu do diagnostyki i leczenia niepłodności a także rozwój profilaktyki dla kobiet w ciąży oraz matki i dziecka po jego urodzeniu. Z kolei program "Za życiem" będzie dotyczył wsparcia dla rodzin z osobą niepełnosprawną. Dostępność do tanich mieszkań zapewni Narodowy Program Mieszkaniowy.
W strategii przypomniano także, o działającym już programie Rodzina 500+, który jest wsparciem finansowym dla rodzin z dwójką lub więcej dzieci.
Zmiany demograficzne to także wzrost odsetka osób starszych w społeczeństwie. Polska jest najszybciej starzejącym się krajem Unii Europejskiej. Obecnie w Polsce żyje prawie 9 mln osób powyżej 60. roku życia, w 2020 r. liczba seniorów zbliży się do 10 mln (25 proc. ludności), a w 2030 r. przekroczy 10,7 mln i będzie stanowiła blisko 30 proc. ludności.
Strategia zapowiada reformę opieki nad osobami niesamodzielnymi oraz starszymi, a w tym wypracowanie kryteriów oceny niesamodzielności, a także uregulowanie zasad finansowania usług opiekuńczych. (PAP)
