Nowy szef NATO Jens Stoltenberg potrafi zjednać sobie ludzi
Jako premier Norwegii Jens Stoltenberg zdał egzamin z rządzenia krajem, gdy po zamachu 22 lipca 2011 roku potrafił zjednać sobie ludzi. Norwegowie wierzą, że przystojny i elokwentny Stoltenberg sprawdzi się na stanowisku sekretarza generalnego NATO.
Tuż przed objęciem nowej funkcji były dwukrotny premier Norwegii opublikował na swoim profilu na Facebooku zdjęcie, na którym czule obejmuje swego ojca. "Widzimy się wkrótce ponownie. Gotowy na nowe zadania i życie w Brukseli" - napisał Jens Stoltenberg.
Nieprzypadkowo bohaterem pożegnalnej fotografii jest 83-letni Thorvald Stoltenberg. Senior rodu był dwukrotnie ministrem spraw zagranicznych Norwegii na przełomie lat 80 i 90. XX wieku, a także ministrem obrony w latach 1979-81. Ponadto w 1990 roku pełnił funkcję wysokiego komisarza Narodów Zjednoczonych ds. uchodźców. "Na tatę zawsze mogę liczyć" - powiedział Jens Stoltenberg w jednym z wywiadów.
Naturalnie więc to ojciec, działacz norweskiej Partii Pracy, był wzorem dla Jensa, który jako długowłosy nastolatek zaczynał polityczną karierę w młodzieżówce tego ugrupowania. Szybko został przewodniczącym organizacji (w 1985 roku), a następnie najważniejszą postacią w Partii Pracy, w której władzach zasiadał od 1992 roku. W latach 90. Stoltenberg - ekonomista z wykształcenia - piastował teki ministra gospodarki oraz finansów.
Po raz pierwszy Jens Stoltenberg został premierem Norwegii w 2000 roku. Miał wówczas 41 lat i był najmłodszym szefem rządu w historii Norwegii; rządził jednak tylko rok i jest to największa porażka w jego politycznej karierze. Partia Pracy przegrała następnie wybory, osiągając jeden z najgorszych wyników w historii.
Drugi raz Stoltenberg stanął na czele norweskiego rządu w 2005 roku, gdy udało mu się stworzyć większościową koalicję. Z powodzeniem rządził przez dwie kadencje, aż do 2013 roku.
Za jego najważniejszy sukces w polityce zagranicznej uważa się uzgodnienie w 2008 z Rosją przebiegu spornej granicy norwesko-rosyjskiej na Morzu Barentsa; w polityce obronnej - wzrost nakładów na zbrojenia.
W 2011 roku w ramach interwencji NATO Norwegia wysłała samoloty do Libii, ale z drugiej strony norweski polityk zasłynął na arenie międzynarodowej ze współpracy z ONZ na rzecz pokoju oraz walki ze zmianami klimatycznymi.
Najtrudniejszym momentem w karierze Jensa Stoltenberga było bez wątpienia poradzenie sobie z kryzysem, jaki powstał w 2011 roku w wyniku podwójnego zamachu terrorystycznego - w dzielnicy rządowej w Oslo oraz na wyspie Utoya. Zachowanie premiera po tragedii zjednało mu sympatię Norwegów. Politycy opozycyjnej prawicy mawiali wówczas, że jest on również ich premierem.
Do historii przeszły słowa Stoltenberga, że odpowiedzią na przemoc ze strony Andersa Breivika będzie "więcej demokracji, więcej otwartości", ale dodał też, że "Norwegia nie będzie naiwna".
Norweska opinia publiczna z zachwytem przyjęła informację o nominacji jej ukochanego polityka na urząd sekretarza generalnego NATO. Powstały filmy przedstawiające jego drogę do tego stanowiska. Norwegowie wierzą, że były premier poradzi sobie z nowymi zadaniami.
W wydanej w 2011 roku w Norwegii książce "Jens Stoltenberg. Portret" Thor Viksveen wspomina, że w połowie lat 80., gdy Jens działał w młodzieżówce Partii Pracy, KGB próbowało zwerbować go jako agenta. Lewicowa norweska młodzież miała wówczas kontakt z radziecką ambasadą w Oslo.
W biografii polityk przedstawiany jest jako człowiek mający zdolności negocjacyjne (jego partia rządziła w koalicjach) i dobry kontakt ze współpracownikami. Wysoki, przystojny polityk świetnie wypada w mediach.
W 2013 roku Stoltenberg podczas kampanii wyborczej promował swoją Partię Pracy wśród mieszkańców Oslo, wcielając się w rolę taksówkarza.
W wolnych chwilach, których przez ostatnie 10 lat nie miał zbyt wiele, lubi nurkować albo jeździć na nartach. Po Oslo jeździ samochodem elektrycznym albo rowerem.
W wywiadzie dla agencji NTB Stoltenberg przyznał, że objęcie stanowiska sekretarza generalnego wiąże się dla niego z intensywną nauką języka francuskiego.
Najważniejsze osoby w życiu byłego premiera to ukochana żona Ingrid, która jest dyplomatą, i dwoje dorosłych, studiujących dzieci - syn i córka.
W 2014 roku rodzina Stoltenbergów przeżyła trudne chwile, gdy zmarła młodsza siostra Jensa Nini, która w przeszłości walczyła z uzależnieniem od narkotyków.
Starsza siostra Jensa Stoltenberga, Camilla, jest naukowcem, dyrektorem Instytutu Zdrowia Publicznego.
Daniel Zyśk (PAP)
