Tusk w czwartek w Bratysławie na szczycie o bezpieczeństwie

Premier Donald Tusk w czwartek w Bratysławie weźmie udział w szczycie GLOBSEC, poświęconym bezpieczeństwu globalnemu. W trakcie szczytu odbędzie się spotkanie szefów rządów państw Grupy Wyszehradzkiej m.in. w sprawie unii energetycznej.

W tegorocznym szczycie GLOBSEC (Bratislava Global Security Forum) weźmie udział ponad 800 gości z 65 krajów - wśród nich m.in. premierzy Polski, Ukrainy, Słowacji, Czech, Węgier i Czarnogóry - Donald Tusk, Arsenij Jaceniuk, Robert Fico, Bohuslav Sobotka, Viktor Orban i Milo Djukanović oraz sekretarz generalny NATO Anders Fogh Rasmussen, a także ministrowie spraw zagranicznych Szwecji, Litwy, Łotwy, Mołdawii i Egiptu. Głównym organizatorem szczytu jest organizacja pozarządowa Slovak Atlantic Commission.

Poszczególne sesje GLOBSEC poświęcone będą m.in. sytuacji na Ukrainie oraz w Afganistanie, obecnej roli NATO, a także współpracy obronnej krajów Grupy Wyszehradzkiej. Jak poinformowała PAP kancelaria premiera, przewidziane jest przemówienie Tuska.

W trakcie szczytu odbędzie się też spotkanie szefów rządów Grupy Wyszehradzkiej, czyli Polski, Słowacji, Czech i Węgier. Polska strona chce, żeby - ze względu na obecną sytuację na Ukrainie - premierzy Grupy jednomyślnie wsparli pomysł powołania unii energetycznej, tak by wszystkie państwa UE razem kupowały gaz. Z inicjatywą taką wyszedł polski premier.

Tusk od kilku tygodni prowadzi ofensywę dyplomatyczną w sprawie projektu unii energetycznej. Rozmawiał na ten temat m.in. z przewodniczącym Rady Europejskiej Hermanem Van Rompuyem, prezydentem Francji Francois Hollande'em, a także kanclerz Niemiec Angelą Merkel.

"Zdaję sobie sprawę, że akurat Grupa Wyszehradzka - bardzo solidarny i skuteczny podmiot polityczny w różnych sprawach - w tej sprawie (unii energetycznej - PAP) jest bardzo zróżnicowana" - mówił Tusk.

Na początku kwietnia Tusk zaproponował sześć filarów europejskiej unii energetycznej i zapowiedział ofensywę dyplomatyczną w tej sprawie.

Wśród elementów projektu unii energetycznej premier wymieniał: wspólne negocjacje gazowe całej UE, inwestycje w infrastrukturę energetyczną, szczególnie gazową, lepsze wykorzystywanie własnych, europejskich źródeł energii (jak węgiel czy gaz łupkowy), wyraźne wzmocnienie mechanizmu solidarności na wypadek embarga na dostawy energii oraz "intensywne otwarcie na innych dostawców energii" niż Rosja i Gazprom.

Mają to być elementy stanowiska, jakie Polska będzie prezentować w ramach przygotowań do ogłoszenia w czerwcu przez Komisję Europejską kompleksowego planu zmniejszenia zależności energetycznej UE.

Tusk zapowiedział też, że będzie rozmawiał z premierem Węgier o jego wypowiedzi dotyczącej autonomii dla etnicznych Węgrów za granicą w Europie Środkowej, w tym na Ukrainie. Premier Polski uznał ją za niefortunną i budzącą niepokój.

W sobotę Orban podkreślił, że kwestia etnicznych Węgrów jest szczególnie aktualna z uwagi na sytuację na sąsiedniej Ukrainie. Mieszka tam ok. 200 tys. etnicznych Węgrów; Orban powiedział, że mają oni prawo do obywatelstwa węgierskiego, a także prawo do samorządu.

"Dzisiaj, kiedy jesteśmy świadkami rozbierania Ukrainy i próby demontażu państwa ukraińskiego, taka wypowiedź musi budzić niepokój. Rozumiejąc troskę o rodaków poza granicami własnego kraju premiera Orbana, w wypadku Węgrów może to być szczególnie zrozumiałe (...), jednocześnie musimy zwracać uwagę, żeby w żaden sposób - czy była taka intencja, czy nie - nie wspierać tych działań separatystów wspieranych przez Rosję, których celem jest ewidentnie demontaż państwa ukraińskiego" - powiedział Tusk.

Konferencje GLOBSEC odbywają się od 2005 r. Partnerem medialnym tegorocznej konferencji jest Polska Agencja Prasowa. (PAP)