Rozpoczął się Marsz Żywych. Żydzi i młodzi Polacy upamiętniają ofiary Zagłady [zdjęcia]

Prezydent RP Andrzej Duda (C) i prezydent Izraela Isaac Herzog (3L) z małżonką Michal Herzog (2L) podczas spotkania z Ocalałymi z Holokaustu przed Bramą „Arbeit macht frei” w Państwowym Muzeum Auschwitz Birkenau/fot. PAP/Jarek Praszkiewicz

Kilka tysięcy uczestników Marszu Żywych, który jest wyrazem pamięci o ofiarach Holokaustu, wyruszyło w czwartek po południu sprzed bramy obozowej z napisem „Arbeit macht frei" w byłym niemieckim obozie Auschwitz I do byłego Auschwitz II-Birkenau.

Pod historyczną bramą obozową uczestnikom towarzyszyli prezydenci Polski – Andrzej Duda, oraz Izraela - Isaac Herzog. Było też kilkudziesięcioro ocalałych z Holokaustu, z którymi obaj przywódcy się przywitali.

Głos zabierze prezydent Izraela
Sygnałem do wymarszu był dźwięk szofaru, instrumentu liturgicznego z baraniego rogu. Kolumna, w której idzie kilka tysięcy młodych Żydów z wielu krajów oraz około 800-osobowa grupa ich rówieśników z Polski, skierowała się ulicami oświęcimskiej dzielnicy Zasole w stronę byłego niemieckiego obozu Birkenau. Tam, przy pomniku ofiar obozu, który znajduje się pomiędzy ruinami dwóch największych krematoriów, odbędzie się główna ceremonia upamiętniająca zgładzonych. Głos mają zabierze prezydent Izraela. Wystąpienie polskiego prezydenta odczyta sekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta RP Wojciech Kolarski.

- Tegoroczny Marsz Żywych ma dodatkową wagę historyczną. Upamiętnia 80. rocznicę wyzwolenia niemieckich obozów przez aliantów i zakończenia II wojny światowej – podali organizatorzy wydarzenia z międzynarodowej organizacji March of the Living. Jak podano, uczestnicy manifestują też gotowość do stawienia czoła rosnącej fali antysemityzmu na świecie.

„Niemcy poszli za swym przywódcą do zniszczenia"
Wśród uczestników jest ocalała z Zagłady Fran Malkin. Pochodzi ze Lwowa. Obecnie mieszka w New Jersey. Jej rodzina została zgładzona w niemieckim obozie śmierci w Bełżcu. - Czuję się przytłoczona. Czuję złość, że to się stało. Ogromną złość, że na to pozwolono; że jakiś naród - najbardziej rozwiniętym kraj w Europie, Niemcy – poszli za swym przywódcą do zniszczenia. To wszystko, co mogę powiedzieć – powiedziała Fran Malkin.
W wydarzeniu uczestniczą Polacy. Z Kożuchowa w województwie lubuskim przyjechała z grupą uczniów ich opiekunka Agnieszka. - Jesteśmy, by uświadomić uczniom, jak okropnym zjawiskiem jest ludobójstwo, Holokaust. Chcemy, by naocznie przekonali się, jak to wyglądało; w jakich warunkach ci ludzie żyli i umierali. (…) Ja sama jestem przytłoczona ciężarem ofiar, które tu zginęły. To jakby dotknięcie historii. Bolesne. Namacalne. Gdy weszliśmy z uczniami na teren miejsca pamięci momentalnie zrobiło się cicho. Przychodzi refleksja, zaduma, zastanowienie – dlaczego tak się stało. (…) Musimy pamiętać, uczcić pamięć zamordowanych tutaj Żydów, Polaków i wielu, wielu innych. Trzeba dać świadectwo – powiedziała.

Napis miał dawać złudna nadzieję...
Maks Karlin jest Żydem z Łotwy. - Traktuję bardzo osobiście udział w tym marszu. Przyjechaliśmy tu w 40-osobowej grupie Żydów z Łotwy. Chcemy okazać solidarność, być w tym miejscu z innymi ludźmi i pokazać, że żyjemy. To jest fantastyczne, ale i strasznie, bo tak niewielu przetrwało Zagładę; tak wielu zginęło. My manifestujemy wolę życia – powiedział.

Przed wyruszeniem marszu prezydenci Polski i Izraela złożyli kwiaty pod Ścianą Straceń w byłym obozie Auschwitz I. Przywódcy rozmawiali także w cztery oczy. Odwiedzili poobozowy blok 27, w którym ekspozycja poświęcona jest zagładzie Żydów. Spotkali się z polską i izraelską młodzieżą.

Miejsce, z którego wyruszył Marsz Żywych - brama główna „Arbeit macht frei” - jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli Auschwitz.
Napis nad bramą „Arbeit macht frei" („Praca czyni wolnym") pochodzi od tytułu XIX-w. powieści niemieckiego pisarza i pastora Lorenza Diefenbacha. Stanowił on parafrazę cytatu z Ewangelii św. Jana „Prawda czyni wolnym". Niemcy umieścili napis nad wejściem do kilku obozów, m.in. w Dachau, Sachsenhausen, Flossenbuerg i Gross-Rosen. Miał zapewniać o porządku panującym w obozie i dawać więźniom złudną nadzieję, że dzięki wytężonej pracy odzyskają wolność.

Marsz Żywych to projekt edukacyjny, pod auspicjami którego Żydzi z różnych krajów, głównie uczniowie i studenci, odwiedzają miejsca Zagłady stworzone przez Niemców podczas wojny na okupowanych ziemiach polskich. Poznają także historię Żydów w Polsce, spotykają się z rówieśnikami i polskimi sprawiedliwymi wśród narodów świata.