Czwartek, 06 października 2022 r.   Imieniny: Artura, Brunona
Polskie Radio PiK » Kraj – świat
2022-08-11, 20:00 PAP/Redakcja

Na niebie zamieszanie, które widać gołym okiem. To czas „spadających gwiazd"! [wideo]

Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach./fot. Andrzej Romański/UMK/Facebook
Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach./fot. Andrzej Romański/UMK/Facebook
Na sobotę 13 sierpnia przypadnie tegoroczne maksimum roju meteorów Perseidy, czyli czeka nas „noc spadających gwiazd". W różnych miejscach Polski organizowane są pikniki astronomiczne. Perseidy w mniejszym natężeniu można obserwować już wcześniej.
Perseidy znane są już od starożytności. Dawniej nazywane były też „łzami św. Wawrzyńca", gdyż w czasie, gdy są najlepiej widoczne, w Kościele katolickim obchodzony jest dzień właśnie tego świętego.
Aktywność roju Perseidów rozciąga się jednak na zdecydowanie dłuższy okres, od połowy lipca do 24 sierpnia. Latem aktywne są też inne roje meteorów.

Astronomowie wskazują, że w tym roku warunki do obserwacji Perseidów nie będą sprzyjające, ponieważ na 12 sierpnia przypada pełnia Księżyca. Jego blask zdecydowanie ograniczy liczbę spadających gwiazd, którą będziemy w stanie dostrzec. Tymczasem w idealnych warunkach w maksimum można dostrzec nawet do około 100 meteorów w ciągu godziny, w tym roku zobaczymy tylko te najjaśniejsze.

Do obserwacji meteorów nie potrzeba teleskopów ani lornetek; wystarczy nieuzbrojone oko. Najlepiej wybrać miejsce, z którego widzimy spory obszar nieba, w miejscu, gdzie lampy nie świecą w oczy (w tym przypadku im ciemniejsza okolica tym lepiej).

Radiant Perseidów - punkt, z którego wydają się wybiegać, gdybyśmy przedłużyli ich trasy po niebie - będzie znajdował się w gwiazdozbiorze Perseusza. Jednak obiekty te 2rozbiegają się" po całym niebie i najlepiej jest patrzeć kilkadziesiąt stopni do radiantu - a nie na sam radiant. Nie musimy również wstawać nad ranem w momencie maksimum aktywności roju, gdyż możemy wypatrywać Perseidów o dowolnej porze nocy, a także w trakcie sąsiednich nocy wokół maksimum.

Perseidy są znane od starożytności. Są szybkimi meteorami, pozostawiającymi po sobie na krótko ślady na niebie. Potrafią padać pęczkami po 6-15 meteorów w kilka minut. Ich radiant przesuwa się w trakcie aktywności roju pomiędzy konstelacjami Kasjopei, Perseusza i Żyrafy. W trakcie maksimum znajduje się w Perseuszu. Z rojem związana jest kometa 109P/Swift-Tuttle.

Meteory, potocznie zwane spadającymi gwiazdami, to świetlne zjawiska powstające podczas przelotu przez atmosferę drobin skalnych przybyłych do nas z przestrzeni kosmicznej, a zwanych meteoroidami. Zdecydowana ich większość ulega zniszczeniu w atmosferze. Wyjątkowo jasne meteory zwane są bolidami, a jeśli skała, która wleciała w atmosferę, zdołała przetrwać i dotrzeć do powierzchni Ziemi, to będziemy mieć do czynienia z meteorytem.

Przy okazji wypatrywania meteorów można spróbować odszukać na niebie jasne planety. Od 12 do 14 sierpnia pomiędzy Saturnem, a Jowiszem będzie przemieszczał się Księżyc, tworząc ciekawy widok nad południowo-wschodnim horyzontem od około godziny 22 (w kolejnych godzinach nocy obiekty te będą widoczne wyżej na niebie). Jasny świetlny po lewej stronie od Księżyca to planeta Jowisz, a nieco słabsze „światełko” po prawej to Saturn. W drugiej połowie nocy wschodzi także Mars, a przed wschodem Słońca możemy zobaczyć Wenus.



Obserwatorium Astronomiczne w Piwnicach pod Toruniem zaprasza na Piknik Spadających Gwiazd 2022 r. Ze względu na ograniczoną liczbę uczestników zostaną zorganizowane trzy pikniki: 12, 13 i 14 sierpnia 2022 r. Oprócz wykładów astronomicznych uczestnicy będą mieli okazję zwiedzić Obserwatorium z przewodnikiem. Od 21:00 do północy będzie można obserwować niebo, na którym w tym czasie widać wzmożoną aktywność Perseidów.

Organizatorzy proszą o zabranie ze sobą koców, leżaków i prowiantu. Na miejscu będzie możliwość zakupu ciepłych napojów.

Rezerwacja biletów jest możliwa już tylko na ostatni piknik - 14 sierpnia za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego na stronie www.faj.org.pl. Liczba miejsc jest ograniczona, potwierdzenie rezerwacji otrzymają Państwo zwykle w ciągu 1-2 dni roboczych. Koszt biletu to 30 zł za osobę.

Tegoroczne Pikniki Spadających Gwiazd są elementem projektu 2Fizyka na wyciągnięcie ręki".

Mówi Jerzy Rafalski, astronom z toruńskiego planetarium. Materiał Michała Zaręby

Kraj – świat

2022-10-06, godz. 07:00 Niemieckie MSZ odpowiada Polskiemu Radiu: Nie będziemy płacić za wojenne straty Polskie Radio, aby wyjaśnić, skąd biorą się te stanowcze, aczkolwiek mało konkretne wypowiedzi niemieckich władz dotyczące kwestii reparacji, przesłało… » więcej 2022-10-05, godz. 21:00 Wyrzuceni z własnego domu za przemoc. Aż trudno uwierzyć, że to aż tyle osób! W ubiegłym roku zatrzymano ponad 18 tys. osób podejrzanych o stosowanie przemocy domowej; w 3531 przypadkach zastosowano instrumenty tzw. ustawy antyprzemocowej… » więcej 2022-10-05, godz. 18:55 Jeszcze więcej soli! Kopalnia „Mogilno" chce wydobywać z dwóch nowych otworów Wykopanie dwóch otworów eksploatacyjnych w Kopalni Soli „Mogilno” mają w planach Inowrocławskie Kopalnie Soli (IKS) „Solino” z Grupy Orlen, ale najpierw… » więcej 2022-10-05, godz. 17:23 Rada Polityki Pieniężnej: stopy procentowe NBP na razie bez zmian „Pozostawienie przez Radę Polityki Pieniężnej stóp procentowych NBP bez zmian rodzi ryzyko osłabienia złotego, co z kolei utrudni opanowanie i tak wysokiej… » więcej 2022-10-05, godz. 13:14 Nobel 2022 z chemii za uproszczenie skomplikowanych procesów chemicznych Carolyn R. Bertozzi (USA), Morten Meldal (Dania) i K. Barry Sharpless (USA) zostali laureatami Nagrody Nobla z chemii za rozwój nowych metod syntezy chemicznej… » więcej 2022-10-05, godz. 11:00 UE gotowa do dyskusji o limicie na ceny gazu do produkcji energii elektrycznej - Wysokie ceny gazu wpływają na ceny energii elektrycznej. Musimy ograniczyć ten inflacyjny wpływ gazu na elektryczność - wszędzie w Europie - powiedziała… » więcej 2022-10-04, godz. 20:40 Prezydent Andrzej Duda: Moją ambicją jest wejść do G20 - Przez okres siedmiu lat udało nam się osiągnąć bardzo wiele, oprócz jednego: nie weszliśmy do G20 - powiedział we wtorek prezydent Andrzej Duda. Przyznał… » więcej 2022-10-04, godz. 19:00 Polska gospodarka może zaliczyć wzrost. Wskaźnik jednak już nie tak optymistyczny W przyszłym roku polska gospodarka może urosnąć o 1,6 procenta w porównaniu do 4 procent szacowanych na 2022 rok i do 3,6 procenta oczekiwanych w poprzedniej… » więcej 2022-10-04, godz. 13:48 Szefowa MSZ Niemiec o reperacjach wojennych: Sprawa jest zamknięta - Kwestia reparacji wojennych - z punktu widzenia rządu federalnego -jest zamknięta. Dobrą wiadomością jest to, że mamy wspólną przyszłość z naszą… » więcej 2022-10-04, godz. 12:21 Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki przyznane. Jest aż trzech laureatów Alain Aspect, John F. Clauser i Anton Zeilinger, zajmujący się mechaniką kwantową - zostali laureatami tegorocznej Nagrody Nobla z fizyki w 2022 roku. Wyniki… » więcej
1234567