Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy murem za odbudową pierzei i zamku

2019-06-17, 07:03 Redakcja

Makieta Zamku Bydgoskiego./fot. Wikipedia

Nie cichną kontrowersje wokół wypowiedzi Stowarzyszenia Architektów Polskich na temat dwóch kluczowych budowli miasta. SARP krytycznie oceniło wizję rekonstrukcji zachodniej pierzei Starego Rynku i zamku bydgoskiego w historycznym kształcie. Przypomnijmy, pierzeję z powierzchni ziemi zmiótł niemiecki okupant, zamek zniszczyli Szwedzi...

TMMB napisało dwa oświadczenia. W pierwszym podejmuje temat pierzei. Jak czytamy:

To społeczność decyduje, nie architekci...

"Wbrew oczekiwaniom bydgoszczan, w tym wielu stowarzyszeń, Zarząd Główny i Rada Prezesów SARP zamierzają za jednym zamachem, rozprawić się z Zachodnią Pierzeją Starego Rynku i Zamkiem Bydgoskim. Tym samym ostatecznie pozbawić miasto, jego dziejowej tożsamości, miasto które już wcześniej, wskutek tragicznych konfliktów, zostało z niej odarte."

W apelu SAP czytamy, m.in.: „ZG i Rada Prezesów SARP rekomenduje władzom i Radzie Miasta Bydgoszczy rezygnację z działań zmierzających do rekonstrukcji pierzei zachodniej Starego Rynku w jej ściśle historycznej formie. Byłoby to działanie sprzeczne z obecną filozofią i obowiązującymi doktrynami w konserwacji zabytków proponowanymi przez UNESCO.

TMMB uważa, że jest to szermierka słowna pod ściśle założoną tezę. I przypomina stanowisko w tej sprawie prof. zw. dr hab. Dariusza Markowskiego:

„Dyskusja powinna opierać się w głównej mierze na przesłankach, które zostały zawarte w „Rekomendacji Warszawskiej” w sprawie odbudowy i rekonstrukcji światowego dziedzictwa kultury przyjętej podczas międzynarodowej konferencji „The challenges of world Heritage recovery. International conference on reconstruction”, która miała miejsce w maju 2018 roku na Zamku Królewskim w Warszawie i w której uczestniczyli światowej klasy eksperci, a m.in. z ICOMOS, ICCROM i UNESCO. W rekomendacji uznano za konieczne „uwzględnienie potrzeb lokalnej społeczności, które doświadczyły traumy utraty swojego dziedzictwa, historii i tożsamości oraz umożliwienie pojednania. To społeczność miasta, a nie władze SARP, powinna zadecydować o przywróceniu świadectw historii Bydgoszcz".

- Za odbudową Zachodniej Pierzei Starego Rynku opowiadały się od zakończeniu II wojny
światowej całe pokolenia bydgoszczan i autorytety tego miasta. Kilkanaście tysięcy osób
wpisało się na listy Społecznego Komitetu Odbudowy Zachodniej Pierzei Starego Rynku.

Temat wciąż żyje... - podkreśla Jerzy Derenda, prezes TMMB.

Wiemy, jak wyglądał zamek...

Z kolei w sprawie Zamku Bydgoskiego towarzystwo napisało tak: "Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy od lat czyni starania o odbudowę Zamku Bydgoskiego w jego prawdziwym kształcie. Tej roli nie spełnią żadne półśrodki. A z takimi, występuje w swoim Apelu Zarząd Główny i Rada Prezesów SARP, i co stwierdzamy z przykrością, nie popartymi żadnymi argumentami merytorycznymi."

TMMB z niedowierzaniem przyjmuje opinię SARP:

„Wobec braku jakichkolwiek dokumentacji, poza odkrytymi podczas prac archeologicznych artefaktami (zamek został rozebrany w XVII wieku) próby odtworzenia warowni piastowskiej w wieku XXI opierać się będą na domniemaniach i przypuszczeniach, które z natury rzeczy zawsze są obarczone licznymi błędami merytorycznymi, stanowiąc jedynie hipotezy".

Towarzystwo odpiera zarzut: "Tymczasem istnieje liczny zasób źródeł kartograficznych z XVII, XVIII i XIX wieku, które ukazują zarówno lokalizację zamku, jak i jego narys (rzut). Z tego samego okresu pochodzi pokaźny zbiór rysunków, obrazów i litografii na których uwidoczniono elementy jego architektury. Istnieje bogaty zasób źródeł pisanych obrazujących dzieje i konstrukcję zamku. Zatem w żadnym wypadku dokumenty archeologiczne nie są jedynym źródłem informacji. W projekcie odbudowy można także wykorzystać źródła kartograficzne, ikonograficzne i pisane.(...)

Świadczy to o formułowaniu wniosków bez zapoznania się z podstawową literaturą historyczną i archeologiczną. Zamek bowiem w XVII wieku nie zniknął z powierzchni miasta jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki."

Oto postulaty TMMB:

Zwracamy się do Pana Prezydenta i Rady Miasta Bydgoszczy o:
* Rezygnację z proponowanego przez architektów stanowiska archeologicznego w miejscu Zamku Bydgoskiego jako niezgodnej z powszechnym oczekiwaniem bydgoszczan na odbudowę samego zamku.
* Pilne powołanie zespołu fachowców w tym archeologów i historyków do spraw odbudowy Zamku Bydgoskiego. Zespołu, który w oparciu o istniejące źródła i kolejne kwerendy, w krajowych i zagranicznych archiwach, m.in. w Szwecji, (niewykluczone, że w tamtejszych archiwach zachowały się jeszcze inne ryciny wykonane w czasie potopu szwedzkiego) przygotuje założenia dokumentacji. Jest to konieczne, wciąż jeszcze bowiem w wielu archiwach są nieprzebadane akta.
* Przedmiotem odbudowy jest pierwotna, średniowieczna bryła zamku piastowskiego w Bydgoszczy, bez fortyfikacji bastionowo-ziemnych, które powstawały później, bo w XVII wieku. Do budowy należy zastosować cegłę i elementy drewniane, unikając konstrukcji żelaznych.
* Podjęcie starań o wpisanie reliktów Zaniku Bydgoskiego do indywidualnego rejestru ochrony zabytków. Nie wolno dopuścić do powtórki niedopatrzenia, które sprawiło, że bezpowrotnie zniszczono relikty wczesnośredniowiecznego grodu bydgoskiego budując na nich hotel.
* Przebadanie obszaru wzgórza zamkowego dla precyzyjnego określenia obrysu fundamentów.
* Skorzystanie z doświadczeń odbudowy zamku w Bobolicach w woj. śląskim , gdzie w odróżnieniu od Bydgoszczy, nie zachowały się żadne rysunki, szkice i dokumenty a budowę zrealizowano na podstawie zachowanych ruin korzystając z wiedzy historyków i archeologów. Zamek ten jest obecnie światową atrakcją turystyczną.

Oba oświadczenia TMMB w całości:

Oświadczenie TMMB w sprawie zachodniej pierzei Starego Rynku.Oświadczenie TMMB w sprawie Zamku Bydgoskiego.

Miejscowość: Bydgoszcz

Tagi: zamek bydgoski, zachodni pierzeja, Stary Rynek, wojna, konflikt, okupacja, wojny szwedzkie

Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy murem za odbudową pierzei i zamku

Region

Po dwóch tygodniach poszukiwań schwytano byka, który uciekł z gospodarstwa w Niestuszewie

Co zmieni się w szkołach w nowym roku szkolnym? [„Rozmowa Dnia"]

Gastrorakieta, czyli wielka uczta na Bydgoskim Przedmieściu w Toruniu [zdjęcia]

Toruń stolicą światowej motoryzacji. Supercars i amerykańskie potwory opanowały MotoPark [zdjęcia]

Zdjęcia do filmu pt. „Medalik” powstają w gminie Kęsowo. Byliśmy na planie [zdjęcia i wideo]

Piknik strzelecki w Bydgoszczy. Uczestnicy sprawdzali celność oka i spróbowali swoich sił w strzelectwie [zdjęcia]

Dożynki wojewódzkie w Rypinie 2026. Znamy laureatów konkursów [zdjęcia]

Wstępne dane policji: Mniej wypadków niż w zeszłym roku odnotowano podczas tegorocznych wakacji. Kontrole trwają

Pociąg zatrzymał się na stacji Toruń Katarzynka po raz pierwszy od 1065 dni. Problemem wciąż jest przejście dla pieszych

Trzy osoby ranne po zderzeniu osobówek na DK 10 w Lipnie. Polskie Radio PiK dotarło do ustaleń policji [zdjęcia] [AKTUALIZACJA]

Najczęściej czytane

Archiwum