- 11 listopada to niezwykle ważna data - podkreśla historyk, prof. dr. hab. Jarosław Kłaczkow. Patriotyzm i wydarzenia sprzed 108 lat były tematami „Rozmowy Dnia” w Polskim Radiu PiK.
- 11 listopada 1918 roku znów zaczęła funkcjonować Polska, Polska jako republika, dlatego to ważna, symboliczna data - zaznacza prof. Jarosław Kłaczkow z Katedry Historii XIX-XX Wieku i Historii Najnowszej, Instytutu Historii i Archiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Pierwsi wolną Polską cieszyli się mieszkańcy Cieszyna
- W Warszawie już od 1917 roku działała Rada Regencyjna i Tymczasowa Rada Stanu. Polskie rządy polonizowały administrację, w 1916 roku ruszył na nowo Uniwersytet Warszawski. Znikali żołnierze niemieccy, pojawiły się polskie posterunki graniczne. Władze objął Józef Piłsudski. Wcześniej jeszcze ten nagły wybuch polskości przeżyli mieszkańcy Cieszyna, którzy wywalczyli wolność w nocy z 31 października na 1 listopada. Wtedy w Warszawie urzędowali jeszcze Niemcy, a w Cieszynie była już Polska - mówi prof. Jarosław Kłaczkow.
Na terenie dzisiejszego województwa kujawsko-pomorskiego na suwerenność Polakom przyszło czekać dłużej.
- Wynikało to z podziałów zaborowych. Dzisiejsze województwo kujawsko-pomorskie znajdowało się pod zaborem rosyjskim i pruskim. 9 listopada w Niemczech wybuchła rewolucja listopadowa, dlatego i na terenie zaboru pruskiego trwała rewolta. Polacy się w nią nie angażowali, czekali na ustalenia międzynarodowe. Co będzie z tymi ziemiami - miała rozstrzygnąć konferencja pokojowa. W styczniu 1919 roku rozpoczęła się konferencja wersalska. Dopiero po ratyfikacji traktatu przez wszystkie państwa można było zacząć przejmować przyznany w dokumencie teren. Niemcy przyjęły traktat jako ostatnie - przypomina prof. Jarosław Kłaczkow.
Część regionu, w tym Bydgoszcz, na wolną Polskę czekała do 1920 roku.
Całej „Rozmowy Dnia” można posłuchać poniżej.
INNE ROZMOWY DNIA TUTAJ.