Toruń wspomina gen. Elżbietę Zawacką. „15 lat temu odeszła, ale cały czas jest z nami”

2024-01-10, 11:28  Michał Zaręba/Redakcja
Przedstawiciele władz miasta i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej złożyli kwiaty na grobie kurierki AK, jedynej kobiety wśród „Cichociemnych” Honorowej Obywatelki Torunia/fot. Michał Zaręba

Przedstawiciele władz miasta i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej złożyli kwiaty na grobie kurierki AK, jedynej kobiety wśród „Cichociemnych” Honorowej Obywatelki Torunia/fot. Michał Zaręba

To już 15 lat bez pani generał. Przedstawiciele władz miasta i Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej złożyli kwiaty na grobie kurierki AK, jedynej kobiety wśród „Cichociemnych” Honorowej Obywatelki Torunia.

– Działamy w Klubie Historycznym imienia Armii Krajowej. Jesteśmy tutaj, ponieważ generał Elżbieta Zawadzka była wielką patriotką i stale podkreślała, że kobiety są tak samo odważne jak mężczyźni. Można było na niej zawsze polegać... – mówiła młodzież zgromadzona na uroczystości.

– Rodowita torunianka, niesamowita kobieta. Całe swoje życie oddała Ojczyźnie. To ona jeździła do naczelnego wodza z meldunkami, jako emisariusz, żeby zawiadomić o sytuacji, która miała wówczas miejsce w Polsce. Profesor nauk humanistycznych, druga generał w Wojsku Polskim...

– Żeby dzisiaj każdy z polityków, niezależnie od ugrupowania politycznego, miał chociaż kilkanaście procent tego zapału i tego patriotyzmu, to myślę, że bylibyśmy z Polską znacznie, znacznie dalej. Możemy, szanowni państwo, brać z niej przykład. 15 lat temu odeszła, ale cały czas jest z nami... – mówili zastępca prezydenta Torunia Zbigniew Fiderewicz i Jan Wyrowiński, przewodniczący rady fundacji gen. Elżbiety Zawackiej.

O godz. 17:00 w Kościele Garnizonowym odbędzie się msza święta w intencji Honorowej Obywatelki Torunia. W alei prowadzącej do Parku Pamięci Ofiar Zbrodni Pomorskiej IPN przygotował wystawę poświęconą polskiej bohaterce.



Prof. Elżbieta Zawacka (1909-2009) była rodowitą torunianką, żołnierzem, kurierką Armii Krajowej i jedną z dwóch Polek ze stopniem generała brygady. Pod pseudonimami „Zelma”, „Sulica” i 2Zo” wypełniła ponad sto niebywale trudnych misji kurierskich. Wielokrotnie nielegalnie przekraczała granice przenosząc wiadomości i meldunki. Do legendy przeszedł jej najsłynniejszy rajd poprzez Niemcy, Austrię, Francję i Hiszpanię do Rządu RP w Londynie. To z tej misji powróciła do kraju jako „cichociemna”, na własną prośbę skacząc na spadochronie do okupowanego kraju 10 września 1943 r. Pełniła funkcję zastępcy szefa „Zagrody” – Działu Łączności zagranicznej Oddziału V Sztabu Komendy Głównej AK. Po upadku powstania warszawskiego nadal działała w służbie Państwa Podziemnego u boku gen. Leopolda Okulickiego. Dostarczyła do Szwajcarii pierwsze szczegółowe meldunki o sytuacji w kraju po upadku powstania.

Po wojnie w 1951 roku została aresztowana przez Urząd Bezpieczeństwa i z 10-letnim wyrokiem osadzona w więzieniu. Wyszła na wolność w 1955 r. Powróciła, wciąż dyskryminowana, do pracy w szkole w Sierpcu i Toruniu. Po uzyskaniu doktoratu nauk humanistycznych w 1965 r., pracowała jako adiunkt, a po habilitacji (1973 r.) jako docent andragogiki Uniwersytetu Gdańskiego, skąd przeniosła się do rodzinnego Torunia, gdzie do 1978 r. była pracownikiem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Odznaczona m.in. Orderem Virtuti Militari, Krzyżem Zasługi oraz Krzyżem Walecznych. Jej imię noszą w Toruniu Szkoła Podstawowa nr 27, Zespół Szkół Ekonomicznych, fundacja badająca dzieje Armii Krajowej i wojskowej służby Polek, Biblioteka Pedagogiczna, 8. Kujawsko-Pomorska Brygada Obrony, a także nowy most drogowy.

Relacja Michała Zaręby (Popołudnie z nami)

Region

Lekarze z Torunia nie pomogli pacjentowi w potrzebie Mamy komentarz z Biura Rzecznika Praw Pacjenta

Lekarze z Torunia nie pomogli pacjentowi w potrzebie? Mamy komentarz z Biura Rzecznika Praw Pacjenta

2026-02-12, 19:45
Ponad 150 psów czeka w toruńskim schronisku na nowy dom. Placówka apeluje o adopcje

Ponad 150 psów czeka w toruńskim schronisku na nowy dom. Placówka apeluje o adopcje

2026-02-12, 18:29
O krok od tragedii na toruńskiej starówce. Fragment elewacji spadł na chodnik

O krok od tragedii na toruńskiej starówce. Fragment elewacji spadł na chodnik

2026-02-12, 17:34
Trzy osoby poszkodowane w wypadku na skrzyżowaniu ulic Polnej i Ugory w Toruniu [zdjęcia] [aktualizacja]

Trzy osoby poszkodowane w wypadku na skrzyżowaniu ulic Polnej i Ugory w Toruniu [zdjęcia] [aktualizacja]

2026-02-12, 17:09
Ten zwyczaj nie zamiera W gminie Aleksandrów Kujawski trwa tradycyjna koza [wideo]

Ten zwyczaj nie zamiera! W gminie Aleksandrów Kujawski trwa tradycyjna koza [wideo]

2026-02-12, 16:42
Wiemy, kiedy mają ruszyć schody na dworcu Bydgoszcz Główna. Podpisano umowę na naprawę

Wiemy, kiedy mają ruszyć schody na dworcu Bydgoszcz Główna. Podpisano umowę na naprawę

2026-02-12, 15:50
Była w ciąży, gdy potrącił ją kierowca po narkotykach. Walczy, by uznać chore dziecko za ofiarę wypadku

Była w ciąży, gdy potrącił ją kierowca po narkotykach. Walczy, by uznać chore dziecko za ofiarę wypadku

2026-02-12, 14:59
Policjantka brała udział w bójce w Lubiczu Prokuratura wszczęła śledztwo [aktualizacja]

Policjantka brała udział w bójce w Lubiczu? Prokuratura wszczęła śledztwo [aktualizacja]

2026-02-12, 11:38
Wypadek na trasie Toruń - Bydgoszcz. Samochód osobowy uderzył w dzika i zjechał z drogi [zdjęcia]

Wypadek na trasie Toruń - Bydgoszcz. Samochód osobowy uderzył w dzika i zjechał z drogi [zdjęcia]

2026-02-12, 10:59
Dwa śmiertelne wypadki - w Inowrocławiu i Siemoniu. Znamy więcej szczegółów

Dwa śmiertelne wypadki - w Inowrocławiu i Siemoniu. Znamy więcej szczegółów

2026-02-12, 09:59
Ważne: nasze strony wykorzystują pliki cookies.

Używamy informacji zapisanych za pomocą cookies i podobnych technologii m.in. w celach reklamowych i statystycznych oraz w celu dostosowania naszych serwisów do indywidualnych potrzeb użytkowników. Mogą też stosować je współpracujący z nami reklamodawcy, firmy badawcze oraz dostawcy aplikacji multimedialnych. W programie służącym do obsługi internetu można zmienić ustawienia dotyczące cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zapisane w pamięci urządzenia. Więcej informacji można znaleźć w naszej Polityce prywatności

Zamieszczone na stronach internetowych www.radiopik.pl materiały sygnowane skrótem „PAP” stanowią element Serwisów Informacyjnych PAP, będących bazą danych, których producentem i wydawcą jest Polska Agencja Prasowa S.A. z siedzibą w Warszawie. Chronione są one przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Powyższe materiały wykorzystywane są przez Polskie Radio Regionalną Rozgłośnię w Bydgoszczy „Polskie Radio Pomorza i Kujaw” S.A. na podstawie stosownej umowy licencyjnej. Jakiekolwiek wykorzystywanie przedmiotowych materiałów przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, jest zabronione. PAP S.A. zastrzega, iż dalsze rozpowszechnianie materiałów, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt. b) ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jest zabronione.

Rozumiem i wchodzę na stronę