Wtorek, 16 lipca 2019 r.   Imieniny: Mariki, Benity, Eustachego
Polskie Radio PiK » Nauka i technologie
2018-11-06, 15:17 Polska Agencja Prasowa/Zbigniew Wojtasiński

Powstanie genomowa mapa Polski; rekrutacja w grudniu

To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny. Fot. ilustracyjna/pixabay.com
To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny. Fot. ilustracyjna/pixabay.com
W grudniu 2018 r. rozpocznie się rekrutacja do opracowania tzw. genomowej mapy Polski, w ramach której przebadany ma być genom 5 tys. Polaków - zapowiedział we wtorek na spotkaniu z dziennikarzami w Warszawie prezes Centrum Badań DNA Jacek Wojciechowicz.
„To pierwszy taki projekt w naszym kraju z pogranicza genetyki, bioinformatyki i medycyny” – powiedział specjalista. Będzie on polegał na zsekwencjonowaniu całego genomu, czyli odczytaniu kolejności par nukleotydowych w DNA. „Genom człowieka zawiera ponad 3 mld par zasad, ale tylko część z nich, zaledwie 2 proc., to sekwencje kodujące od 20 tys. do 25 tys. genów” – wyjaśniał Jacek Wojciechowicz.

Projektem ma być objętych 5 tys. Polaków. Rekrutacja do tego badania rozpocznie się na początku grudnia 2018 r. Na podstawie zgromadzonych danych o DNA tych osób powstanie mapa zmienności genetycznej Polaków oraz tzw. genom referencyjny naszych rodaków (najbardziej pożądany, pozbawiony groźniejszych mutacji).

Dr inż. Piotr Łukasiak z Politechniki Poznańskiej, który nie był obecny na spotkaniu uważa, że porównując wzorcowy genom Polaka z DNA konkretnego pacjenta łatwiej będzie zdiagnozować występującą u niego chorobę i zastosować odpowiednie leczenie. „Niektóre osoby inaczej metabolizują leki i wymagają zastosowania wyższych ich dawek, by terapia była skuteczna” – dodał Wojciechowicz.

Realizacją projektu zajmie się konsorcjum European Centre for Bioinformatics and Genomics (ECBiG), w skład którego wchodzą Instytut Chemii Bioorganicznej PAN, Politechnika Poznańska oraz Centrum Badań DNA (spółka zależna Inno-Gene S.A.). Całkowitą wartość projektu ocenia się na 105 mln zł.

Podobne przedsięwzięcia od wielu lat są realizowane w innych krajach europejskich oraz w Stanach Zjednoczonych. Z danych przedstawionych podczas konferencji prasowej wynika, że w Wielkiej Brytanii od 2012 r. badaniami objęto 100 tys. osób. W Islandii przebadano wszystkich mieszkańców tego kraju. Analizowane są również genomy w Niemczech i Estonii.

„W naszym kraju mamy jedno z największy zróżnicowań genetycznych w Europie, co czyni nasze badania wyjątkowymi” – podkreślił Wojciechowicz. Jego zdaniem, wynika to z tego, że nasz kraj narażony był na liczne wojny i migracje ludności, co doprowadziło do wymieszania wielu grup.

Prezes Centrum Badań DNA zapewnia, że uzyskane wyniki badań genomu poszczególnych osób, które się na to zgodzą, będą anonimowe i odpowiednio chronione. Oznacza to, że nikomu nie będą udostępniane dane personalne osób badanych. Do badania genomu wystarczy pobrać próbkę krwi, najbardziej preferowane są osoby w wieku 25-55 lat.

„W zamian za udostępnienie swego DNA do zbadania, ochotnicy uzyskają pełne zsekwencjonowanie swego genomu” – podkreślił specjalista. Dzięki temu będzie można określić, jakie mają oni mutacje i na jakie choroby mogą być bardziej narażeni. Będzie można również dowiedzieć się skąd pochodzili nasi odlegli przodkowie.

Genom można zsekwencjonować na zamówienie, prywatnie. Takie usługi za kilka tysięcy dolarów wykonują firmy z Chin. Jacek Wojciechowicz ostrzega jednak, że nie ma gwarancji jak uzyskane w ten sposób dane mogą być wykorzystane. W Polsce takich badań nikt jeszcze nie wykonywał.

Specjalista nie ukrywa, że dane dotyczące genomu Polaków, którzy wezmą udział w projekcie, również będą odpłatnie udostępniane firmom, głównie farmaceutycznym, oraz do badań naukowych. Zainteresowanie tymi danymi jest ogromne.

Podczas spotkania poinformowano, że w 2012 r. firma Amgen zapłaciła 415 mln dolarów za bazę danych firmy DeCode z Islandii. Z kolei w 2015 r. firma 23andMe za 60 mln dolarów sprzedała bazę danych 800 tys. pacjentów. Ta sama firma popisała podobne umowy z 10 koncernami farmaceutycznymi.

Zdaniem Wojciechowicza, w przyszłości sekwencjonowanie genomów będzie powszechne, ponieważ stanie się znacznie tańsze, będzie można je wykonać nawet za 100 dolarów. To sprawi, że nawet w badaniach przesiewowych mogą one zastąpić wykonywane obecnie zwykłe testy genetyczne, np. te wykorzystywane w naszym kraju do wykrywania mukowiscydozy czy fenyloketonurii. (PAP)

Nauka i technologie

2019-07-16, godz. 09:38 Częściowe zaćmienie Księżyca. Czy aura pozwoli na obserwację? Zaćmienie Księżyca zawsze robi wrażenie - nawet jeśli jest tylko częściowe. Właśnie takie zdarzy się dziś (16.07.) późnym wieczorem. » więcej 2019-07-15, godz. 18:54 Czego oko nie widziało, usłyszą uszy, i poprowadzą, dzięki totupointom! Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, jako pierwsza uczelnia w województwie, zainstalował na budynkach uczelnianych system Totupoint, czyli elektroni ... » więcej 2019-07-04, godz. 15:20 Młodzież i internet. Wyniki badań przeczą stereotypom [prezentacja] Większość młodzieży właściwie wykorzystuje internet i telefon komórkowy - wynika z badań przeprowadzonych przez Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. W badani ... » więcej 2019-06-10, godz. 13:32 Ponad połowa Polaków zorganizuje urlop samodzielnie, korzystając z Internetu W tym roku, podobnie jak rok temu, większość polskich turystów (61,8 proc.) zorganizuje wyjazd samodzielnie, korzystając z Internetu, a 18,1 proc. kupi wyciec ... » więcej 2019-06-08, godz. 21:15 Nowa odsłona serwisu internetowego SzukajwArchiwach.gov.pl Tworzenie własnych kolekcji tematycznych i udostępnianie materiałów z serwisu na portalach społecznościowych dla zalogowanych użytkowników czy zamówienie sobi ... » więcej 2019-06-05, godz. 07:18 Plastikowe karty wkrótce znikną. Co je zastąpi? Plastikowe karty płatnicze wyjdą z użycia. Testowane są różne formy uwierzytelniania płatności, a w tej dziedzinie najważniejsze jest bezpieczeństwo transakcj ... » więcej 2019-05-18, godz. 10:14 Wiosna w pełni to szczyt aktywności kleszczy [wideo] Kleszcze piją krew od żywicieli trzy razy w ciągu całego swojego życia, wyszukują ofiary dzięki niezwykle czułym zmysłom, reagującym m.in. na ciepło i wydycha ... » więcej 2019-05-14, godz. 17:49 Rozwój albo poszukiwania nowej ścieżki zawodowej. Bezpłatne warsztaty na WSB Marketing, psychologia czy informatyka? M.in. z tych dziedzin odbędą się bezpłatne warsztaty w Bydgoszczy i Toruniu. » więcej 2019-05-09, godz. 20:43 Wystawa "Ciemna strona Ziemi" na UTP. Studencki protest przeciwko niszczeniu bioróżnorodności Jak połączyć muzykę rockową z architekturą i ekologią? Pokazują to studenci architektury na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy na wystawę ... » więcej 2019-05-03, godz. 08:00 Pod majówkowym niebem Wielka majówka pod niebem gwiaździstym upływa - nomen omen - pod znakiem Hydry, czyli Węża Wodnego. To największy gwiazdozbiór ziemskiego firmamentu - oplata ... » więcej
1234567