Środa, 12 sierpnia 2020 r.   Imieniny: Innocentego, Lecha, Euzebii
Polskie Radio PiK » Radio Planet i Komet » Aktualności
2019-10-28, 17:05 Piotr Majewski

Mira najjaśniejsza od 12 lat!

Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti, znana też jako Gwiazda Cudowna osiąga maksimum blasku na poziomie niespotykanym od 12 lat! Najbardziej znana gwiazda zmienna błyszczy z mocą +2.5 mag. dorównując najjaśniejszym obiektom w konstelacji Wieloryba. Zmienność gwiazdy odkrył 03 sierpnia 1596 roku holenderski astronom David Fabricius, zaś imię „Mira”, nadał jej nasz Jan Heweliusz, który po łacinie nazywał ją Stella Miraculosa, czyli „Gwiazda Cudowna”; dzisiejsza nazwa jest wersją skróconą oryginału.
W cyklu ok. 331 dni Mira zmienia jasność z +10 mag. do zwykle +3.5 mag; pamiętajmy, że w astronomii mniejsza liczba oznacza większą jasność obserwowanego ciała niebieskiego. W przypadku Miry jest tak, że z obiektu widocznego tylko przez duży teleskop staje się łatwo dostrzegalna gołym okiem. Dla przeciętnego zjadacza chleba pojawia się na kilka tygodni, a na resztę roku po prostu znika z nieba. Dlaczego? Mira to układ podwójny złożony z czerwonego olbrzyma (400 razy większego od Słońca) i białego karła, który - obrazowo mówiąc - żywi się materią większego towarzysza przy okazji wywołując zmiany jego fizycznej wielkości i pulsacje blasku.
Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti © Piotr Majewski
Tegoroczne maksimum Gwiazdy Cudownej przewidywano na 24 października, ale już w pierwszych dniach miesiąca obserwatorzy alarmowali: Mira rozbłysła nieoczekiwanie wcześniej i z większą mocą niż w poprzednich latach! 05 października świeciła jako punkt o jasności już ok. +3.0 mag. Nocą 16 października była widoczna nawet w blasku Księżyca krótko po pełni, a jej jasność oceniano na +2.7 mag. W czasie przewidywanego maksimum niektórzy wyznaczyli blask Miry na +2.5 mag. Niewiele brakuje do rekordowego w ostatnich latach wyniku +2.2 wielkości gwiazdowej, którą „Cudowna” osiągnęła w lutym 2007 roku.

Czy tym razem będzie powtórka? Patrzmy uważnie - tym bardziej, że Mirę można dostrzec gołym okiem nawet z rozświetlonego miasta. Warto się śpieszyć z obserwacjami, bowiem w pierwszych dniach listopada blask gwiazdy powinien stopniowo słabnąć. Jasność Miry oceniamy na podstawie porównania z sąsiednimi obiektami; w tym przypadku nieuzbrojone oko jest świetnym narzędziem do oceny. Konstelację Wieloryba najlepiej podziwiać po godz. 22:00 w południowej części nieboskłonu. Opodal świecą także Uran i planetoida Westa, ale ich dostrzeżenie jest możliwe tylko z ciemnego miejsca i za pomocą lornetki.

Więcej na ten temat mówimy w „Radiu PLanet i Komet" z 28 października br., a także w wydaniu z 14 października br.

Zobacz także

2020-06-08, godz. 18:53 Jak „nękane” są gwiazdy? Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli olbrzymie plamy na powierzchni ekstremalnie gorących gwiazd. Są one nie tylko „nękane” p ... » więcej 2020-05-25, godz. 17:18 Zobacz „Rozgwieżdżony Toruń”! Zaćmienie Słońca, „młody” Księżyc, planeta, której (podobno) nigdy nie widział Kopernik oraz tajemnicze Obłoki Srebrzyste grają główne role w filmie „Rozgwie ... » więcej 2020-05-25, godz. 17:04 Planetarny supeł Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli pierwszy protoplanetarny „supeł” w kosmosie! Obserwacje wykonane przy pomocy należącego ... » więcej 2020-05-11, godz. 11:52 Starlinki przygasną! Podczas publicznego spotkania w ramach amerykańskiej konferencji Astro2020 Elon Musk wygłosił prezentację na temat działań firmy SpaceX dążących do zmniejszen ... » więcej 2020-05-11, godz. 11:44 Czarna dziura najbliżej Ziemi Zespół astronomów z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) i innych instytucji odkrył czarną dziurę znajdującą się zaledwie 1000 lat świetlnych od Zie ... » więcej 2020-04-27, godz. 16:54 30 lat Kosmicznego Teleskopu Hubble’a 24 kwietnia 1990 roku na orbitę okołoziemską został wyniesiony Kosmiczny Teleskop Hubble’a (Hubble Space Telescope – w skrócie: HST). Rozpoczęła się nowa era ... » więcej 2020-03-23, godz. 13:56 Świat, gdzie pada deszcz z… żelaza! Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) za pomocą teleskopu VLT zaobserwowali egzoplanetę, na której przypuszczalnie padają żelazne desz ... » więcej 2020-03-10, godz. 15:08 Europa leci na Słońce Solar Orbiter – taką nazwę nosi europejski próbnik do badań Słońca. Sonda wykona obserwacje naszej gwiazdy z bliska i jako pierwsza zarejestruje obrazy jej ob ... » więcej 2020-03-10, godz. 14:57 Satelity Starlink zagrożeniem dla obserwacji astronomicznych Jak duże zagrożenie stanowi konstelacja satelitów Starlink (i jej podobne) dla obserwacji astronomicznych prowadzonych z Ziemi? Na to pytanie starają się odpo ... » więcej 2020-02-11, godz. 09:45 Redmond, mamy problem! Astronomowie z całego świata biją na alarm: konstelacja satelitów Starlink stanowi poważne zagrożenie dla obserwacji prowadzonych z powierzchni Ziemi! Starlin ... » więcej
12345