Środa, 11 grudnia 2019 r.   Imieniny: Damazego, Waldemara, Daniela
Polskie Radio PiK » Radio Planet i Komet » Aktualności
2019-10-28, 17:05 Piotr Majewski

Mira najjaśniejsza od 12 lat!

Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti, znana też jako Gwiazda Cudowna osiąga maksimum blasku na poziomie niespotykanym od 12 lat! Najbardziej znana gwiazda zmienna błyszczy z mocą +2.5 mag. dorównując najjaśniejszym obiektom w konstelacji Wieloryba. Zmienność gwiazdy odkrył 03 sierpnia 1596 roku holenderski astronom David Fabricius, zaś imię „Mira”, nadał jej nasz Jan Heweliusz, który po łacinie nazywał ją Stella Miraculosa, czyli „Gwiazda Cudowna”; dzisiejsza nazwa jest wersją skróconą oryginału.
W cyklu ok. 331 dni Mira zmienia jasność z +10 mag. do zwykle +3.5 mag; pamiętajmy, że w astronomii mniejsza liczba oznacza większą jasność obserwowanego ciała niebieskiego. W przypadku Miry jest tak, że z obiektu widocznego tylko przez duży teleskop staje się łatwo dostrzegalna gołym okiem. Dla przeciętnego zjadacza chleba pojawia się na kilka tygodni, a na resztę roku po prostu znika z nieba. Dlaczego? Mira to układ podwójny złożony z czerwonego olbrzyma (400 razy większego od Słońca) i białego karła, który - obrazowo mówiąc - żywi się materią większego towarzysza przy okazji wywołując zmiany jego fizycznej wielkości i pulsacje blasku.
Mira Ceti © Piotr Majewski
Mira Ceti © Piotr Majewski
Tegoroczne maksimum Gwiazdy Cudownej przewidywano na 24 października, ale już w pierwszych dniach miesiąca obserwatorzy alarmowali: Mira rozbłysła nieoczekiwanie wcześniej i z większą mocą niż w poprzednich latach! 05 października świeciła jako punkt o jasności już ok. +3.0 mag. Nocą 16 października była widoczna nawet w blasku Księżyca krótko po pełni, a jej jasność oceniano na +2.7 mag. W czasie przewidywanego maksimum niektórzy wyznaczyli blask Miry na +2.5 mag. Niewiele brakuje do rekordowego w ostatnich latach wyniku +2.2 wielkości gwiazdowej, którą „Cudowna” osiągnęła w lutym 2007 roku.

Czy tym razem będzie powtórka? Patrzmy uważnie - tym bardziej, że Mirę można dostrzec gołym okiem nawet z rozświetlonego miasta. Warto się śpieszyć z obserwacjami, bowiem w pierwszych dniach listopada blask gwiazdy powinien stopniowo słabnąć. Jasność Miry oceniamy na podstawie porównania z sąsiednimi obiektami; w tym przypadku nieuzbrojone oko jest świetnym narzędziem do oceny. Konstelację Wieloryba najlepiej podziwiać po godz. 22:00 w południowej części nieboskłonu. Opodal świecą także Uran i planetoida Westa, ale ich dostrzeżenie jest możliwe tylko z ciemnego miejsca i za pomocą lornetki.

Więcej na ten temat mówimy w „Radiu PLanet i Komet" z 28 października br., a także w wydaniu z 14 października br.

Zobacz także

2019-12-09, godz. 15:58 Pierwsza planeta wokół białego karła! Astronomowie z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) odkryli układ złożony z białego karła i planety podobnej do Neptuna krążącej bardzo blisko swej ... » więcej 2019-11-11, godz. 14:01 Nowa kandydatka na planetę karłowatą Dzięki astronomom z Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) lista planet karłowatych może wkrótce wzbogacić się o nowy obiekt. Jest nim planetoida Hyg ... » więcej 2019-10-14, godz. 13:37 Nowe księżyce Saturna Teleskop Subaru na Hawajach wykrył 20 nowych księżyców Saturna. Teraz druga największa planeta w Układzie Słonecznym liczy ich najwięcej, bo aż 82! Zespół po ... » więcej 2019-10-14, godz. 13:29 Kosmiczny precel Astronomowie korzystający z sieci radioteleskopów ALMA uzyskali obraz w niesamowicie wysokiej rozdzielczości przedstawiający dwa dyski, w których rosną młode ... » więcej 2019-09-23, godz. 16:39 Woda na egzoplanecie! K2-18b – tak enigmatycznie nazywa się pozasłoneczna planeta, w atmosferze której astronomowie znaleźli ślady wody. Mało tego - ten odległy glob krąży wokół m ... » więcej 2019-09-23, godz. 14:40 Nowe spojrzenie na Wielki Obłok Magellana Należący do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) teleskop VISTA ukazał niezwykły obraz Wielkiego Obłoku Magellana - jednej z naszych najbliższych g ... » więcej 2019-09-09, godz. 15:06 Marsjański helikopter zapakowany w podróż Inżynierowie z NASA przygotowujący misję Mars 2020 poinformowali o umieszczeniu na jej pokładzie miniaturowego helikoptera, który stanie się pierwszym statki ... » więcej 2019-09-09, godz. 14:51 Astrofotografia ze smartfona Czy fotografowanie nieba gwiaździstego przy użyciu smartfona ma sens? Piotr Potępa, jeden z najwybitniejszych polskich astrofotografów udowadnia, że tak! Efe ... » więcej 2019-06-10, godz. 15:12 Zobacz jak było na ASTROFESTIWALU! Za nami kolejny ASTROFESTIWAL pod patronatem Polskiego Radia PiK. Ósma edycja imprezy w ramach Święta Województwa Kujawsko-Pomorskiego odbyła się w 08 czerwc ... » więcej 2019-05-29, godz. 03:44 Nowe oblicze Drapera Historyczny teleskop Drapera z obserwatorium UMK w Piwnicach ma nowe oblicze. Postarali się o nie konserwatorzy zabytków, którzy nadali instrumentowi znamię ... » więcej
12345